ระบบสุริยะ

เคยได้ยินเรื่องที่ว่าดาวเสาร์เป็นดาวเคราะห์ที่ลอยน้ําได้ไหม หลายคนอาจสงสัยว่าเป็นไปได้จริงหรือที่ก้อนหินอวกาศขนาดมหึมาจะลอยตุ๊บป่องอยู่บนน้ําได้เหมือนบอลพลาสติก คําตอบของเรื่องนี้มีพื้นฐานมาจากหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่เรียกว่าความหนาแน่น ซึ่งเป็นตัวกําหนดว่าวัตถุใดจะจมหรือจะลอยเมื่ออยู่บนของเหลวชนิดใดชนิดหนึ่ง หลักการง่ายๆ คือถ้าวัตถุนั้นมีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ํา มันจะลอยอยู่บนน้ําได้สบายๆ ดาวเสาร์.. ดูเพิ่ม

หากเราตั้งคําถามง่ายๆ ว่าดาวเคราะห์ดวงไหนร้อนแรงที่สุด หลายคนอาจตอบทันทีแบบไม่ต้องคิดว่าคือ ดาวพุธ เพราะมันอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุดในบรรดาดาวเคราะห์ทั้งแปดดวงของระบบสุริยะเรา แต่ความเป็นจริงนั้นน่าสนใจกว่าที่คิด เพราะคําตอบที่ถูกต้องไม่ใช่ดาวพุธ แต่เป็นดาวศุกร์ต่างหากที่ครองแชมป์ความร้อนแรงที่สุดไปครองอย่างไม่ต้องสงสัย ความเข้าใจผิดนี้เกิดขึ้นจากตรรกะง่ายๆ ที่ว่ายิ่งใกล้ไฟเท่าไหร่ก็น่าจะยิ่งร้อ.. ดูเพิ่ม

หลายคนคงเคยมองดวงจันทร์บนท้องฟ้าแล้วรู้สึกว่ามันอยู่ใกล้โลกมาก ทั้งที่จริงแล้วระยะทางระหว่างโลกกับดวงจันทร์นั้นกว้างใหญ่มาก จนยานอวกาศต้องใช้เวลาหลายวันกว่าจะเดินทางไปถึง แต่มีเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจคือ ดวงจันทร์ไม่ได้อยู่กับที่ตลอดเวลา เพราะมันกำลังค่อย ๆ เคลื่อนห่างออกจากโลกทีละน้อยในทุกปี การถอยห่างนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบเห็นได้ด้วยตาเปล่า ไม่ใช่ว่าวันนี้มองดวงจันทร์แล้วพรุ่งนี้จะรู้สึกว่ามันไกลขึ้.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่า ทำไมเรายืนอยู่บนพื้นโลกแบบสบาย ๆ ทั้งที่จริงแล้วโลกกำลังหมุนด้วยความเร็วมหาศาล และยังเคลื่อนที่ไปรอบดวงอาทิตย์อีกด้วย ถ้ามองจากมุมมองของอวกาศ โลกไม่ได้อยู่นิ่งเลยแม้แต่วินาทีเดียว ทุกคน สัตว์ อาคาร ถนน และทะเล กำลังเดินทางไปพร้อมกับดาวเคราะห์ดวงนี้ตลอดเวลา แต่ความรู้สึกของเรากลับเหมือนกำลังยืนอยู่กับที่ เหตุผลหลักไม่ได้เกิดจากโลกเคลื่อนที่ช้า แต่เพราะเราเองก็เคลื่อนที่ไปพร้อมกับโลก.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึงการเดินทางไปอวกาศ หลายคนมักนึกถึงนักบินอวกาศที่ขึ้นไปบนสถานีอวกาศ หรือจรวดขนาดใหญ่ที่ทะยานออกจากโลก แต่มีวัตถุชิ้นหนึ่งที่เงียบกว่านั้นมาก มันไม่มีมนุษย์อยู่ข้างใน ไม่มีหน้าต่างให้มองออกมา และไม่ได้กลับมาถ่ายภาพสวย ๆ ให้เราเห็นทุกวัน สิ่งนั้นคือยานวอยเอจเจอร์ 1 ยานอวกาศขนาดเล็กที่เดินทางออกไปไกลจากโลกที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยสร้างขึ้นมา ยานวอยเอจเจอร์ 1 ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อปี ค.ศ. 1977 .. ดูเพิ่ม

เมื่อได้ยินว่า “ดวงจันทร์กำลังค่อย ๆ หายไป” หลายคนอาจนึกถึงภาพดวงจันทร์ล่องหน แตกสลาย หรือหายไปจากท้องฟ้าในอนาคตอันใกล้ แต่ความจริงไม่ได้เป็นแบบนั้น สิ่งที่นักดาราศาสตร์พบคือ ดวงจันทร์กำลังค่อย ๆ ถอยห่างจากโลก ทีละน้อยทุกปี ระยะทางที่เพิ่มขึ้นน้อยมากจนมนุษย์ไม่สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า แต่เมื่อมองในระดับเวลาหลายล้านหรือหลายพันล้านปี การเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ นี้ถือว่าสำคัญมาก พูดให้เข้าใจ.. ดูเพิ่ม

เคยรู้สึกไหมว่าแค่วันจันทร์วันเดียวก็ยาวนานจนเหมือนผ่านมาหลายวัน กว่าจะเลิกงาน กว่าจะได้กลับบ้าน กว่าจะถึงวันหยุด ทุกอย่างเหมือนเดินช้ากว่าปกติ แล้วถ้ามีคนบอกว่ามีดาวดวงหนึ่งที่วันเดียวกินเวลานานกว่าหนึ่งปี ฟังครั้งแรกก็เหมือนเป็นมุกตลก แต่เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงบนดาวศุกร์ ดาวศุกร์เป็นดาวเคราะห์ที่มีขนาดใกล้เคียงโลกจนหลายคนเรียกว่าเป็นดาวแฝดของโลก แต่ยิ่งศึกษามากเท่าไร ก็ยิ่งพบว่าทั้งสองดวงต่างกันแ.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึง “ฝน” หลายคนคงนึกถึงหยดน้ำที่ตกลงมาจากเมฆ แต่ถ้าบอกว่าบน ดาวพฤหัสบดี อาจมี “ฝนตกเป็นเพชร” หลายคนอาจรู้สึกเหมือนกำลังฟังเรื่องจากภาพยนตร์ไซไฟ ความจริงแล้ว แนวคิดนี้ไม่ได้เกิดจากจินตนาการล้วน ๆ แต่มีพื้นฐานจากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับสภาพแวดล้อมสุดขั้วในดาวเคราะห์ยักษ์ เช่น ความดัน อุณหภูมิ พายุ ฟ้าผ่า และองค์ประกอบของบรรยากาศ คำถามสำคัญคือ ฝนเพชรบนดาวพฤหัสฯ.. ดูเพิ่ม

ถ้าเราพูดว่า “ไปเที่ยววงแหวนดาวเสาร์” ฟังดูเหมือนการเดินทางท่องเที่ยวธรรมดา แต่ในความเป็นจริง มันคือหนึ่งในสถานที่ที่โหดและอันตรายที่สุดในระบบสุริยะ และในขณะเดียวกันก็เป็นหนึ่งในภาพที่สวยที่สุดเท่าที่มนุษย์จะได้เห็น วงแหวนของดาวเสาร์ไม่ได้เป็นของแข็งเหมือนห่วงเหล็ก แต่มันคือ “กลุ่มของก้อนน้ำแข็ง ฝุ่น และหินเล็ก ๆ” ที่โคจรรอบดาวเสาร์เป็นวงกว้าง บางก้อนเล็กเท่าเม็ดทราย บางก้.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึง “ไปเที่ยวดาวเนปจูน” นี่ไม่ใช่ทริปท่องเที่ยวธรรมดาเลย แต่มันคือการเดินทางไปยังดาวเคราะห์ที่อยู่ไกลจากโลกมากที่สุดในระบบสุริยะ (นับจากตำแหน่งดาวเคราะห์หลัก) ระยะทางไกลจนแสงจากดวงอาทิตย์ใช้เวลาหลายชั่วโมงกว่าจะไปถึง แค่การเดินทางไปถึงก็เป็นเรื่องใหญ่แล้ว เพราะปัจจุบันยังไม่มีมนุษย์เคยไปถึงดาวเนปจูนโดยตรง มีเพียงยานสำรวจอย่าง Voyager 2 ที่เคยบินผ่านเท่านั้น ดังนั้น “ทริปนี.. ดูเพิ่ม

ลองจินตนาการว่า โลกถูกลดความเร็วลงครึ่งหนึ่ง ทั้ง 2 แบบพร้อมกัน คือ โลกหมุนรอบตัวเองช้าลงครึ่งหนึ่ง จากประมาณ 24 ชั่วโมง เป็นประมาณ 48 ชั่วโมงต่อ 1 วัน โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ช้าลงครึ่งหนึ่ง จากประมาณ 365 วัน เป็นประมาณ 730 วัน หรือราว 2 ปีต่อ 1 รอบ ในกรณีที่สมมติให้วงโคจรยังคงอยู่ได้ ฟังดูเหมือนแค่ตัวเลขเปลี่ยน แต่ความจริงคือมันจะเปลี่ยนโลกทั้งใบแบบรุนแรงมาก เพราะเวลาที่กลางวัน กลางคืน และฤดูกาลยาว.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงการ “ไปเที่ยวดวงอาทิตย์” ในเชิงจินตนาการ มันฟังดูเหมือนทริปสุดล้ำของจักรวาล แต่ในความเป็นจริง ดวงอาทิตย์ไม่ใช่สถานที่ที่สามารถไปยืน เดิน หรือแม้แต่เข้าใกล้แบบดาวเคราะห์ได้เลย เพราะมันไม่ใช่พื้นผิวแข็ง แต่มันคือ “ลูกบอลพลาสมาขนาดยักษ์” ที่กำลังลุกไหม้ด้วยปฏิกิริยานิวเคลียร์ตลอดเวลา อย่างแรกที่ต้องเข้าใจก่อนคือ ดวงอาทิตย์ไม่ได้เป็นไฟเหมือนกองไฟบนโลก แต่พลังงานของมันเ.. ดูเพิ่ม

โลกของเราไม่ได้อยู่นิ่งเลย แต่มันกำลัง “หมุนรอบตัวเอง” ตลอดเวลาเหมือนลูกข่างยักษ์ที่ลอยอยู่ในอวกาศ การหมุนนี้คือสิ่งที่ทำให้เกิดกลางวันกลางคืน และเป็นหนึ่งในพื้นฐานสำคัญของชีวิตบนโลก ถ้าถามว่าโลกหมุนเร็วแค่ไหน คำตอบคือที่เส้นศูนย์สูตร โลกหมุนด้วยความเร็วประมาณ **1,670 กิโลเมตรต่อชั่วโมง** หรือประมาณ 465 เมตรต่อวินาที ซึ่งถือว่าเร็วมากเมื่อเทียบกับเครื่องบินโดยสาร แต่เรากลับไม่รู้สึกเล.. ดูเพิ่ม

ภาพวงแหวนที่ดูนิ่งและสวยงามรอบดาวเสาร์ แท้จริงคือระบบของก้อนน้ำแข็ง ฝุ่น และเศษหินจำนวนมหาศาลที่โคจรด้วยความเร็วต่างกัน ดาวเสาร์เป็นดาวเคราะห์ที่หลายคนจำได้จากวงแหวนขนาดใหญ่รอบตัว แต่ภาพที่เห็นสวยงามนั้นไม่ได้เป็นแผ่นแข็งเรียบเหมือนจานขนาดมหึมา ข้อมูลจาก NASA ระบุว่าวงแหวนของดาวเสาร์ประกอบด้วยชิ้นส่วนเล็ก ๆ จำนวนมาก ทั้งน้ำแข็ง หิน และฝุ่น ที่โคจรรอบดาวเคราะห์ด้วยความเร็วต่างกัน สิ่งที่ทำให้ดาวเส.. ดูเพิ่ม

ดาวศุกร์เป็นหนึ่งในวัตถุที่สว่างที่สุดบนท้องฟ้า แต่ใต้ชั้นเมฆหนาทึบกลับเป็นดาวเคราะห์ที่ร้อนที่สุดในระบบสุริยะ พร้อมความกดอากาศสูงกว่าโลกหลายสิบเท่า ดาวศุกร์มักถูกมองเห็นเป็นจุดสว่างเด่นบนท้องฟ้าช่วงเช้ามืดหรือหัวค่ำ จนคนไทยคุ้นชื่อ “ดาวประกายพรึก” และ “ดาวประจำเมือง” แต่ดาวเคราะห์ที่ดูสวยจากโลกดวงนี้ มีสภาพพื้นผิวรุนแรงมากจน NASA เรียกว่าเป็นเหมือน “ฝาแฝดด้านมืด&rdq.. ดูเพิ่ม

ถ้ามนุษย์ต้องย้ายจากโลกไปอยู่ดาวดวงอื่น คุณคิดว่าดาวศุกร์คือตัวเลือกที่ดีหรือไม่? เมื่อมองขึ้นไปบนท้องฟ้ายามเช้าหรือยามเย็น เราอาจเห็นดาวสุกสว่างดวงหนึ่งที่โดดเด่นกว่าดาวดวงอื่น ๆ ดาวดวงนั้นคือ "ดาวศุกร์" หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ "ดาวประกายพรึก" ความสวยงามของมันทำให้มนุษย์หลงใหลมานานหลายพันปี แต่หากเราสามารถเดินทางไปยืนบนพื้นผิวของดาวศุกร์ได้จริง เราจะพบว่าภายใต้ความงดงามนั้น กลับเป็นโลกที่โหดร้า.. ดูเพิ่ม

ถ้าคืนหนึ่งมนุษย์ทั้งโลก เงยหน้ามองขึ้นไปบนท้องฟ้า แล้วพบว่าดวงจันทร์หายไปโดยไร้ร่องรอย... สิ่งแรกที่เกิดขึ้นอาจไม่ใช่คลื่นยักษ์หรือโลกแตกในทันที แต่เป็นความเงียบแบบประหลาด ความสว่างสีขาวที่เคยลอยอยู่เหนือศีรษะตลอดประวัติศาสตร์มนุษย์จะหายไป เหลือเพียงท้องฟ้ามืดลึกที่เต็มไปด้วยดาวจำนวนมหาศาล อย่างที่คนเมืองยุคใหม่แทบไม่เคยเห็นมาก่อน หลายคนอาจคิดว่าการไม่มีดวงจันทร์ก็แค่ ทำให้กลางคืนมืดขึ้น แต่ในคว.. ดูเพิ่ม

ดาวพุธอาจดูเหมือนดาวเคราะห์เล็ก ๆ ที่เราเคยท่องจำกันในห้องเรียนว่าอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด แต่เอาจริง ๆ นะ ดาวดวงนี้ยังมีอะไรให้มนุษย์งงได้อีกเยอะมาก มันเป็นดาวเคราะห์ลำดับแรกจากดวงอาทิตย์ มีขนาดเล็กที่สุดในระบบสุริยะ และเป็นดาวเคราะห์หินที่ต้องอยู่กับสภาพสุดขั้ว ทั้งร้อนจัดในด้านกลางวัน และหนาวจัดในด้านกลางคืน ที่หลายคนเข้าใจผิดคือ ดาวพุธไม่ได้เป็นแค่ “ก้อนหินร้อน ๆ ใกล้ดวงอาทิตย์” แ.. ดูเพิ่ม

เรื่องลับจาก “ระบบ TRAPPIST-1” : 7 พี่น้องดาวเคราะห์ที่อยู่บ้านเดียวกัน! เคยมั้ยจ้า…เวลามองขึ้นไปบนฟ้า แล้วคิดเล่น ๆ ว่า “ถ้าโลกเรามีพี่น้องอีก 6 คน โคจรรอบดวงอาทิตย์ด้วยกัน จะเป็นยังไง?” เราเองก็เคยคิดแบบนั้น จนวันหนึ่ง...เราได้รู้ว่า ในจักรวาลจริง ๆ มีระบบสุริยะแบบนี้อยู่แล้ว! ใช่จ้า มันชื่อว่า TRAPPIST-1 และมันคือหนึ่งในเรื่องราว “ว้าวระดับจักรวาล” ที.. ดูเพิ่ม

Great Red Spot (จุดแดงใหญ่)เป็นหนึ่งในคุณสมบัติที่โดดเด่นที่สุดของดาวพฤหัสบดี ซึ่งเป็นดาวเคราะห์ที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะของเรา พายุขนาดใหญ่นี้ ซึ่งปรากฏเป็นพื้นที่รูปไข่สีแดงเข้มหรือสีส้มบนพื้นผิวดาวพฤหัสบดี ดึงดูดนักดาราศาสตร์และผู้สนใจอวกาศมานานหลายศตวรรษ จุดแดงใหญ่สังเกตพบครั้งแรกในศตวรรษที่ 17 เป็นพายุแอนติไซโคลนที่คงอยู่ ซึ่งหมายความว่ามันหมุนทวนเข็มนาฬิกาในซีกโลกใต้ของดาวพฤหัสบดี มันมีขนาด.. ดูเพิ่ม