ระบบระบายน้ำ

เมื่อเอ่ยถึงย่าน “ประตูน้ำ” คนส่วนใหญ่มักนึกถึงศูนย์กลางแฟชั่น เสื้อผ้าค้าส่ง และความคึกคักของตึกสูงใจกลางกรุงเทพมหานคร ทว่าเบื้องหลังชื่อย่านนี้เกี่ยวข้องกับโครงสร้างควบคุมน้ำที่เคยมีบทบาทต่อทั้งการเกษตร การคมนาคม และวิถีชีวิตของผู้คนริมคลอง คลองแสนแสบขุดขึ้นตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือรัชกาลที่ 3 เพื่อใช้เป็นเส้นทางคมนาคมเชื่อมพระนครไปยังพื้นที่ทางตะวันออก ต่อ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ตัวเลขฝนเกือบ 200 มิลลิเมตรฟังเหมือนแค่ตัวเลขในรายงานอากาศ แต่ถ้าฝนก้อนนั้นตกลงบนพื้นที่ 1 ตารางกิโลเมตร ก็เท่ากับน้ำราว 200,000 ลูกบาศก์เมตรที่ต้องหาทางไปต่อในเวลาอันสั้น เมืองจึงไม่ได้กำลังแข่งกับ “น้ำมาก” อย่างเดียว แต่กำลังแข่งกับนาฬิกา คำว่าไม่กี่ชั.. ดูเพิ่ม

ถ้าเคยยืนล้างหน้าอยู่หน้ากระจกแล้วมองลงไปในอ่าง อาจเคยเห็นรูเล็ก ๆ อยู่บริเวณผนังด้านในของอ่างใกล้ขอบบน บางใบมีรูเดียว บางใบเป็นช่องยาว และหลายคนแทบไม่เคยสนใจว่ามันมีไว้ทำอะไร คำตอบคือ รูนั้นมักเป็นส่วนหนึ่งของระบบที่เรียกว่า overflow หรือช่องน้ำล้น มีหน้าที่ช่วยให้น้ำที่สูงขึ้นใกล้ขอบอ่างมีทางไหลออกไปยังระบบระบายน้ำ แทนที่จะต้องรอให้ล้นข้ามขอบอ่างอย่างเดียว แต่จุดที่น่าสนใจกว่าคือ ต่อให้อ่างมีรู.. ดูเพิ่ม

คำว่า 'ทิ้งลงชักโครกได้' ไม่ได้แปลว่า 'ปลอดภัยต่อท่อระบายน้ำ' ถ้าได้คุยกับช่างประปาที่ทำงานมานานสักคน แล้วถามว่าอะไรคือของที่ไม่อยากเห็นไหลลงชักโครกมากที่สุด หลายคนอาจเดาว่าเป็นเศษอาหาร ผ้าอนามัย หรือสำลีก้าน แต่ของที่ถูกพูดถึงบ่อยจนแทบเป็นเสียงเดียวกันกลับเป็น Flushable Wipes หรือผ้าเปียกที่มีข้อความบนบรรจุภัณฑ์ว่า 'สามารถทิ้งลงชักโครกได้' ปัญหาไม่ได้อยู่ที่มันลงชักโครกไม่ได้ เพราะแน่นอนว่ามันไห.. ดูเพิ่ม

เคยไหม ฝนตกแค่ไม่กี่ชั่วโมง ออกจากบ้านตอนเช้ายังเจอถนนแห้งๆ อยู่เลย พอบ่ายกลับกลายเป็นทะเลจำลอง รถติดยาวเหมือนทุกคนพร้อมใจกันมาจอดแช่น้ำ แล้วก็อดสงสัยไม่ได้ว่า เมืองใหญ่มีทั้งท่อ มีทั้งระบบระบายน้ำ ทำไมบางถนนถึงยังท่วมซ้ำที่เดิมทุกปี จริงๆ เรื่องนี้ไม่ได้เกิดจากแค่ฝนตกหนักอย่างเดียว ถนนแต่ละสายมีประวัติของมัน บางจุดเป็นพื้นที่ต่ำตามธรรมชาติ น้ำจากบริเวณรอบข้างไหลมารวมกันเหมือนแอ่งรับน้ำขนาดใหญ่ ต.. ดูเพิ่ม

เวลาน้ำท่วม หลายคนมักได้ยินคำอธิบายเดิม ๆ ว่า ฝนตกหนัก น้ำระบายไม่ทัน น้ำทะเลหนุน หรือคลองเต็ม ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมชาติล้วน ๆ แต่สำหรับคนที่บ้านจมน้ำ รถเสีย ร้านค้าขายของไม่ได้ หรือเดินทางไปทำงานลำบาก คำถามจริง ๆ มักไม่ใช่แค่ว่า “น้ำมาจากไหน” แต่คือ “ใครต้องรับผิดชอบ” คำตอบคือ น้ำท่วมไม่ได้มีผู้รับผิดชอบคนเดียวเสมอไป เพราะต้องดูว่าน้ำท่วมเกิดจากอะไร เกิดตรงไหน และพื้น.. ดูเพิ่ม

นักโบราณคดีชาวอังกฤษ Leonard Woolley และ Catherine ภรรยาของเขาในการค้นพบท่อเซรามิกที่ใช้เป็นเครือข่ายน้ำเสียและน้ำฝนในระบบที่เชื่อกันว่าเป็นระบบระบายน้ำระบบแรกในประวัติศาสตร์ ย้อนหลังไปถึงประมาณ 4,000 ปีก่อนคริสตกาล อูร์ (เมโสโปเตเมีย) ในปี พ.ศ. 2473 ถือเป็นอีกหนึ่งการค้นพบที่สำคัญมากเลยก็ว่าได้ที่ได้พบเจอ .... ดูเพิ่ม