ระบบย่อยอาหาร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th หลายคนคงเคยได้ยินคำเตือนว่า ถ้าเผลอกลืนหมากฝรั่งลงท้อง มันจะไปนอนติดอยู่ในกระเพาะอาหารนานถึง 7 ปี ฟังดูน่ากลัวจนบางคนรีบดื่มน้ำตามหลายแก้ว หรือพยายามหาวิธีทำให้มันออกมา แต่ความเชื่อนี้ไม่ตรงกับการทำงานของร่างกายมนุษย์ หมากฝรั่งหนึ่งชิ้นไม่ได้มีแต่ส่วนที่ร่างกายย่อยไ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th มีอาชีพหนึ่งที่ฟังดูเหมือนเรื่องตลก แต่เคยถูกนำเสนอว่าเกี่ยวข้องกับคลินิกแพทย์แผนจีนบางแห่ง นั่นคือผู้เชี่ยวชาญที่ใช้จมูกดมกลิ่นก๊าซจากลำไส้ของคนไข้ แล้วพยายามแยกแยะว่ากลิ่นออกไปทางคาว เปรี้ยว เหม็นเน่า หรือคล้ายกลิ่นไหม้ แนวคิดเบื้องหลังมาจากความเชื่อของแพทย์แผนจีน.. ดูเพิ่ม

ทุกมื้อที่อาหารไหลลงไปในกระเพาะ ร่างกายต้องเปิดใช้งานระบบย่อยอาหารที่มีความเป็นกรดสูงมาก กรดชนิดนี้ช่วยคลายโครงสร้างของโปรตีน ช่วยให้เอนไซม์ทำงาน และช่วยลดจำนวนจุลินทรีย์ที่ปะปนมากับอาหาร แต่ในเวลาเดียวกัน ผนังกระเพาะก็สร้างจากเซลล์และโปรตีนเหมือนกับส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย จึงเกิดคำถามสำคัญขึ้นมาว่า อวัยวะที่ผลิตกรดเพื่อย่อยอาหารจะป้องกันไม่ให้กรดกัดเนื้อเยื่อของตัวเองได้อย่างไร ภายในกระเพาะไม่ได้มี.. ดูเพิ่ม

ประโยคที่บอกว่ากรดในกระเพาะอาหารสามารถละลายใบมีดโกนได้ภายใน 24 ชั่วโมง ฟังดูเหมือนเรื่องเกินจริง เพราะใบมีดเป็นโลหะบางที่ดูแข็งแรงกว่าสิ่งของทั่วไปมาก แต่ประเด็นนี้มีส่วนหนึ่งมาจากการทดลองจริง เพียงต้องแยกคำว่า “กัดกร่อนจนบางลง” ออกจากคำว่า “ละลายหายไปหมด” ให้ชัดก่อน คำตอบที่แม่นกว่าคือ กรดในกระเพาะมีความเป็นกรดสูงพอจะทำให้ใบมีดบางชนิดเกิดการกัดกร่อนและสูญเสียน้ำหนักได้ แต.. ดูเพิ่ม

กินปลาเนื้อนุ่มมัน แล้วมีน้ำมันสีส้มไหลออกมา? อาการแบบนี้มีชื่อว่า Keriorrhea และจุดที่ทำให้หลายคนตกใจคือ บางครั้งน้ำมันอาจออกมาทางทวารหนักโดยแทบไม่ทันตั้งตัว คล้ายท้องเสียแต่ลักษณะกลับเป็นของเหลวมันๆ สีเหลือง ส้ม หรือน้ำตาลอ่อน แถมอาจเปื้อนกางเกงได้โดยไม่รู้สึกปวดท้องรุนแรงมาก่อน ต้นเหตุไม่ได้มาจากน้ำมันที่ร้านเอาไปทอดปลา ปลาที่สัมพันธ์กับอาการนี้อย่างชัดเจนคือ ปลาเอสโคลาร์ (Escolar) ชื่อวิทยาศา.. ดูเพิ่ม

ก้มดูแวบเดียวแล้วค่อยกดทิ้ง พฤติกรรมเล็กๆ ที่สมองมีเหตุผลรองรับหลายชั้น เข้าห้องน้ำเสร็จ ลุกขึ้น หันกลับไปมองในโถแวบหนึ่ง แล้วค่อยเอื้อมมือกดชักโครก ลำดับนี้เกิดขึ้นกับหลายคนจนแทบไม่รู้ตัว บางครั้งไม่ได้ตั้งใจตรวจอะไรด้วยซ้ำ แค่อยากเห็นว่าเมื่อครู่ร่างกายขับอะไรออกมาเท่านั้นเองเรื่องน่าสนใจคือ ยังไม่มีหลักฐานชัดว่ามนุษย์มีกลไกวิวัฒนาการเฉพาะที่สั่งว่า ขับถ่ายเสร็จแล้วต้องหันไปตรวจอุจจาระ เพราะฉะน.. ดูเพิ่ม

แค่เดินผ่านร้านขนมปังอบใหม่ ทั้งที่ยังไม่ได้เห็นอาหารชัดๆ ปากก็เริ่มมีน้ำลายขึ้นมาแล้ว อาการนี้ไม่ได้เกิดจากความตะกละ แต่เป็นการทำงานร่วมกันของ ระบบรับกลิ่น สมอง ระบบประสาทอัตโนมัติ และระบบย่อยอาหาร ที่เตรียมร่างกายไว้ก่อนอาหารจะเข้าปากเสียอีกจมูกไม่ได้แค่บอกว่าอะไรหอม แต่มันส่งข่าวตรงไปยังสมองส่วนที่เกี่ยวกับอารมณ์และความจำเวลาสารระเหยจากขนมปัง กาแฟ เนื้อย่าง หรือไก่ทอดลอยเข้าจมูก โมเลกุลเหล่านี.. ดูเพิ่ม

อาหารหมักดองไม่ได้มีดีแค่รสชาติเปรี้ยวเค็มอันเป็นเอกลักษณ์ที่ช่วยชูรสให้อาหารน่ารับประทานขึ้นเท่านั้น แต่กระบวนการหมักตามธรรมชาติยังสร้าง "โพรไบโอติก" (Probiotics) หรือกลุ่มจุลินทรีย์ดีที่มีชีวิต ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการปรับสมดุลลำไส้ เสริมประสิทธิภาพระบบย่อยอาหาร และช่วยสนับสนุนระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย เปิดลิสต์ 9 อาหารหมักดอง แหล่งจุลินทรีย์ดีชั้นยอด เทมเป้ (Tempeh): ผลิตภัณฑ์ถั่วเหลืองหมักที่อุด.. ดูเพิ่ม

หมากฝรั่งไม่ได้อยู่ในท้องเจ็ดปีมันแค่ผ่านจุดที่ร่างกายย่อยไม่ได้ แล้วถูกพาออกไปตามระบบ ตอนเผลอกลืนหมากฝรั่งลงไป ความรู้สึกแรกมักเป็นประมาณว่า “จบแล้ว ก้อนนี้จะติดอยู่ในท้องไปอีกหลายปีหรือเปล่า” เรื่องเจ็ดปีถูกเล่าต่อกันมานานจนฟังเหมือนกฎของร่างกาย ทั้งที่เส้นทางจริงธรรมดากว่านั้นมาก ก้อนหมากฝรั่งไม่ได้ตั้งบ้านอยู่ในกระเพาะ และกรดในท้องก็ไม่ได้เก็บมันไว้เป็นของสะสมลับๆทันทีที่กลืน ลิ้น.. ดูเพิ่ม

เสียงโครกครากที่ดังขึ้นตอนท้องว่าง ไม่ได้มีความหมายเดียวว่าได้เวลากินข้าว หลายคนนั่งประชุมเงียบ ๆ แล้วท้องดันส่งเสียงยาวเหมือนเครื่องจักรเริ่มเดิน ทุกสายตาหันมา เจ้าตัวก็รีบสรุปว่าหิวแน่แล้ว ความจริงเสียงแบบนี้มีชื่อเรียกทางการแพทย์ว่าเสียงจากการเคลื่อนไหวของทางเดินอาหาร เกิดเมื่อกล้ามเนื้อในกระเพาะและลำไส้บีบตัว ดันก๊าซ ของเหลว และสิ่งที่ยังค้างอยู่ให้เคลื่อนไปข้างหน้า จึงเกิดทั้งเสียงครืด เสียง.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่าคุณพกกรดที่มีความสามารถละลายอาหารแทบทุกมื้อเอาไว้ในร่างกายตลอดเวลา หลายคนรู้ว่ากระเพาะอาหารมีกรดอยู่ แต่สิ่งที่น่าทึ่งกว่าคือ กรดในกระเพาะมีความเป็นกรดสูงมาก ค่า pH โดยทั่วไปอยู่ราว 1.5-3.5 ซึ่งแรงพอจะช่วยย่อยโปรตีนและกำจัดเชื้อโรคจำนวนมากที่ปนมากับอาหารได้ แล้วทำไมกระเพาะถึงไม่ถูกกรดย่อยเสียเอง? คำตอบอยู่ที่ระบบป้องกันของร่างกาย กระเพาะอาหารไม่ได้ปล่อยให้ผิวด้านในสัมผัสกรดโดยตรง แต่จ.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่า หญ้ามีอยู่เต็มโลก แต่ทำไมไม่มีใครเด็ดมากินเป็นมื้ออาหาร? เวลาเห็นวัว ควาย หรือม้าก้มหน้ากินหญ้าอยู่ทั้งวัน หลายคนอาจเคยนึกเล่นๆ ว่า ถ้าหญ้ามีเยอะขนาดนี้ ทำไมมนุษย์ไม่เอามากินบ้าง จะได้ไม่ต้องปลูกพืชหรือซื้ออาหารราคาแพง ความจริงแล้วคำตอบไม่ได้อยู่ที่รสชาติ แต่เป็นเรื่องของระบบย่อยอาหารที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิง หญ้ามีสารอาหาร แต่ร่างกายคนเอาออกมาใช้ไม่ได้ หญ้ามีคาร์โบไฮเดรตอยู่มากในรูป.. ดูเพิ่ม

อิ่มแล้วหนังตาหนัก เกิดอะไรขึ้นกับร่างกาย? หลายคนเจอเหมือนกันแทบทุกวัน โดยเฉพาะมื้อกลางวัน กินอิ่มไม่ถึงครึ่งชั่วโมงก็เริ่มหาว สมองช้า อยากเอนตัวลงนอน ทั้งที่เมื่อคืนก็นอนมาพอสมควร จนหลายคนคิดว่าเป็นเพราะข้าวหรือแป้งทำให้เกิดอาการง่วง แต่ความจริงแล้วร่างกายกำลังทำหลายอย่างพร้อมกันหลังมื้ออาหาร และนั่นต่างหากที่ทำให้รู้สึกเหมือนพลังงานหายไปชั่วคราว เลือดไม่ได้ไหลไปที่กระเพาะจนสมองขาดเลือด ความเชื่.. ดูเพิ่ม

เมื่ออุจจาระไม่ใช่แค่ของเสีย 3 พฤติกรรมแปลกในโลกสัตว์ ทุกคนต้องขับถ่าย ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือสัตว์ แต่สิ่งที่หลายคนอาจยังไม่รู้คือ สำหรับสัตว์บางชนิด “อุจจาระ” ไม่ได้เป็นเพียงของเสียที่ร่างกายต้องกำจัดออกไปเท่านั้น มันอาจช่วยรักษาความสะอาดภายในรัง เป็นช่องทางนำสารอาหารกลับมาใช้ซ้ำ หรือสะท้อนระบบย่อยอาหารที่แตกต่างจากสัตว์ทั่วไป พฤติกรรมบางอย่างอาจฟังดูแปลกและชวนขยะแขยง แต่ล้วนเกี่ยวข้.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมคะว่า ทำไมเวลาเราแน่นท้อง จุกเสียด หรือท้องอืด ผู้ใหญ่จึงมักแนะนำให้ต้มน้ำขิงจิบอุ่น ๆ สักแก้ว? ขิงไม่ได้เป็นเพียงสมุนไพรติดครัวธรรมดา ๆ แต่ยังถูกนำมาใช้เป็นยาพื้นบ้านในหลายวัฒนธรรมมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะเมื่อมีอาการคลื่นไส้หรือไม่สบายท้อง อย่างไรก็ตาม ประโยชน์ของขิงอาจแตกต่างกันไปในแต่ละคน และไม่ควรใช้แทนการรักษาเมื่อมีอาการรุนแรงหรือเรื้อรัง สารสำคัญที่ทำให้ขิงมีรสเผ็ดร้อน อาการท้องอื.. ดูเพิ่ม

เคยเป็นไหม ดื่มนมวัวเข้าไปทีไรไม่นานก็เริ่มรู้สึกปั่นป่วนในท้องตามมาด้วยอาการผายลมไม่หยุดจนทำเอาเสียบุคลิกอยู่บ่อยครั้ง หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องปกติกินนมเข้าไปก็ต้องมีลมบ้าง แต่ความจริงแล้วมันมีกลไกบางอย่างซ่อนอยู่ภายในร่างกายเราที่ทำหน้าที่จัดการกับน้ำตาลในนมที่ชื่อว่าแลคโตส ซึ่งถ้าใครไม่มีตัวช่วยนี้ก็เตรียมรับมือกับปัญหาแก๊สในลำไส้ได้เลย หัวใจสำคัญของเรื่องนี้อยู่ที่เอนไซม์ชนิดหนึ่งที่มีชื่อว่า.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่า ทำไมเมื่อเรากินผลไม้บางชนิด เมล็ดเล็ก ๆ อย่าง เมล็ดแก้วมังกร เมล็ดฝรั่ง หรือเมล็ดแตงโม จึงอาจยังปรากฏให้เห็นหลังผ่านระบบย่อยอาหาร ทั้งที่กระเพาะของเรามีกรดและเอนไซม์สำหรับย่อยอาหารหลายประเภท คำตอบส่วนหนึ่งซ่อนอยู่ในการออกแบบของธรรมชาติ เพราะเมล็ดพืชไม่ได้มีหน้าที่เป็นอาหารเพียงอย่างเดียว แต่เป็นโครงสร้างที่ต้องปกป้องต้นอ่อนและช่วยให้พืชรุ่นต่อไปมีโอกาสเติบโต เปลือกเมล็ดคือเกราะป้อง.. ดูเพิ่ม

เหตุผลที่คนส่วนใหญ่นิยมทาน "โจ๊ก" หรือ "ข้าวต้ม" ในช่วงเช้า แทนที่จะเลือกทานมื้อหนักๆ (เช่น ข้าวขาหมู ข้าวผัดจานใหญ่ หรือเนื้อสัตว์ชิ้นโต) เป็นเพราะกลไกตามธรรมชาติของร่างกายและการใช้ชีวิตในยามเช้าครับ โดยมีสาเหตุหลักๆ ดังนี้ 消化 1. ระบบย่อยอาหารยังไม่ตื่นตัวเต็มที่ (Digestive Wake-up) ในขณะที่เรานอนหลับ ระบบย่อยอาหารและลำไส้จะทำงานช้าลงและหลั่งน้ำย่อยออกมาน้อยมาก ย่อยง่าย สบายท้อง: เมื่อตื่นนอนขึ้.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยกันไหมว่าน้ําย่อยในกระเพาะอาหารที่เรามีอยู่เนี่ย คือกรดไฮโดรคลอริกที่เข้มข้นพอจะละลายโลหะหรือทําลายเนื้อเยื่อได้สบายๆ ทําไมพอมันทํางานย่อยอาหารที่เรากินเข้าไป มันถึงไม่หันมาทําลายตัวกระเพาะเองหรือทําให้เราย่อยตัวเองจนทะลุเป็นแผลไปเสียก่อน คําตอบของเรื่องนี้ไม่ใช่เวทมนตร์ แต่เป็นกระบวนการปกป้องตัวเองอันน่าทึ่งที่ร่างกายสร้างขึ้นมานับตั้งแต่อยู่ในท้องแม่กันเลยทีเดียว กลไกป้องกันด่านแรกที่สํา.. ดูเพิ่ม