มัชฌิมนิกาย


ความคิดอกุศลเกิดขึ้น พระสูตรเสนอห้าวิธีรับมือ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ วิตักกสัณฐานสูตรกล่าวกับภิกษุผู้ฝึกจิต เมื่อความคิดอกุศลผุดขึ้น พระพุทธเจ้าทรงแจกแจงวิธีรับมือไว้ห้าข้อ วิตักกสัณฐานสูตรเสนอ 5 วิธีเมื่อต้องรับมือกับความคิดอกุศล: หันไปคิดเรื่องที่เป็นกุศล พิจารณาโทษของความคิดนั้น ไม่ใส่ใจ สังเกตเหตุปรุงแต่งของมัน และใช้ความเพียรข่มใจเมื่อวิธีอื่นยังไม่ได้ผล พระสูตรให้ลองข.. ดูเพิ่ม

พระพุทธเจ้าใช้ผ้าเปื้อนอธิบายใจที่เศร้าหมองอย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ช่างย้อมผ้าเอาผ้าเปื้อนลงอ่างสี สีจะออกมาสดใสหรือหม่น? วัตถูปมสูตรเริ่มด้วยภาพนี้ก่อนตอบเรื่องจิต พระสูตรเปรียบว่า ผ้าเปื้อนย้อมแล้วสีไม่งามเหมือนจิตที่เศร้าหมอง ซึ่งนำไปสู่ทุคติ ส่วนผ้าสะอาดย้อมแล้วสีสดใสก็เหมือนจิตที่ไม่เศร้าหมองและเปิดทางให้สุคติ เชิงอรรถฉบับมหาจุฬาฯ อธิบายว่า “ทุคติ” หมายถึ.. ดูเพิ่ม

บทสนทนาในโรงช่างหม้อที่พาปุกกุสาติไปสู่คำสอนเรื่องธาตุ 6
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คืนหนึ่งในศาลาช่างหม้อ บรรพชิตรูปหนึ่งนั่งพักอยู่ก่อนแล้ว อีกคนเข้ามาขอค้างคืน ปุกกุสาติยังไม่รู้ว่าคนแปลกหน้าคือใคร ธาตุวิภังคสูตรเล่าว่าปุกกุสาติพบพระพุทธเจ้าในศาลาช่างหม้อ และได้ฟังคำสอนเรื่องธาตุหก เขาไม่เคยเห็นพระพุทธเจ้า จึงไม่รู้ว่าคู่สนทนาคือศาสดาที่ตนศรัทธา เมื่อถูกถามว่าอุทิศตนบวชต่อใคร เขาตอบว่า.. ดูเพิ่ม

ไฟที่ดับแล้วไปทางไหน? อุปมาที่พระพุทธเจ้าใช้ตอบวัจฉโคตร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ วัจฉโคตรถามพระพุทธเจ้าเรื่องความเห็นต่อโลกและชีวิต อุปมานี้ไม่ได้ชี้ว่าไฟย้ายไปที่ใด แต่บอกว่าคำถามเรื่องทิศทางใช้ไม่ได้เมื่อไฟหมดเชื้อ ในวัจฉโคตรสูตร (มัชฌิมนิกาย 72) พระพุทธเจ้าทรงยกอุปมาไฟที่ดับเพราะเชื้อหมดขึ้นมา แล้วเชื่อมกับคำถามว่าตถาคตหลังความตายมีหรือไม่มี ไม่ได้บอกว่ามีตัวตนย้ายไปอยู่แห่งหนึ่ง ก่.. ดูเพิ่ม

ถวายเนื้อพระได้ทุกชนิดไหม? ชีวกสูตรระบุเงื่อนไขไว้ 3 อย่าง
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ชีวกได้ยินข่าวว่ามีคนฆ่าสัตว์เพื่อถวายพระพุทธเจ้า แล้วถามว่าพระองค์ทรงทราบและฉันเนื้อนั้นจริงหรือไม่ ในชีวกสูตร พระพุทธเจ้าตรัสว่า ภิกษุไม่ควรฉันเนื้อเมื่อเห็น ได้ยิน หรือสงสัยว่าสัตว์ถูกฆ่าเพื่อตน ถ้าไม่มีทั้งสามกรณี จึงฉันได้ เงื่อนไขนี้ดูที่การฆ่าเพื่อถวายพระรูปนั้น ไม่ได้แบ่งว่าเนื้อชนิดใดฉันได้หรือไม่.. ดูเพิ่ม

ข้ามฝั่งแล้วทิ้งแพ: พระสูตรเตือนเรื่องยึดคำสอนอย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คนเดินทางมาถึงริมน้ำที่ไม่มีสะพาน ฝั่งที่ยืนอยู่เต็มไปด้วยอันตราย ส่วนอีกฝั่งดูปลอดภัยกว่า จะข้ามอย่างไรดี? ภาพนี้เป็นจุดเริ่มของอุปมาเรื่องแพในพระสูตร แต่คำสอนมักถูกตัดเหลือเพียงประโยคว่า “ข้ามแล้วก็ทิ้งแพ” จนชวนให้เข้าใจว่าพระพุทธเจ้าบอกให้เลิกสนใจคำสอนหรือเปล่า เรื่องนี้อยู่ในมัชฌิมนิกายสูตร.. ดูเพิ่ม

พระพุทธเจ้าสอนพระราหุลให้ตรวจการกระทำเหมือนใช้กระจกอย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระสูตรมัชฌิมนิกายหมายเลข 61 เล่าว่า พระพุทธเจ้าเสด็จไปหาพระราหุลแล้วถามว่า “กระจกมีไว้ทำอะไร” พระราหุลตอบว่าใช้ส่องดูเงาสะท้อน คำถามสั้น ๆ นี้พาไปสู่บทเรียนว่าเราควรตรวจดูสิ่งที่ตัวเองทำอย่างไร โดยไม่รีบตัดสินว่าตนถูกหรือผิด ตัวบทเปรียบการทบทวนตนกับการส่องกระจก โดยสอนว่า ให้ตรวจการกระทำทางกาย .. ดูเพิ่ม


