ภูเขาไฟ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th งานของนักเก็บตัวอย่างลาวาไม่ใช่การเดินเข้าไปยืนบนแม่น้ำไฟแบบในหนัง แต่คือการเข้าใกล้พื้นที่ปะทุอย่างมีแผน เพื่อเก็บเศษหินหรือวัสดุภูเขาไฟที่ยังร้อนจัดกลับไปวิเคราะห์ในห้องแล็บ ทุกก้าวต้องอาศัยข้อมูลลม ทิศทางการไหลของลาวา สภาพพื้นดิน และเส้นทางถอยหนีที่เตรียมไว้ล่วงห.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ก่อนฟ้าสางบนภูเขาไฟคาวาอีเจี้ยน คนงานกลุ่มหนึ่งเริ่มเดินลงทางลาดชันพร้อมตะกร้าสานและคานไม้ พวกเขาไม่ได้กำลังออกเดินป่า แต่กำลังมุ่งหน้าเข้าใกล้ปล่องภูเขาไฟที่ยังปล่อยความร้อนและก๊าซออกมาอย่างต่อเนื่อง พื้นทางเต็มไปด้วยหินแหลม เถ้าภูเขาไฟ และคราบกำมะถันสีเหลืองสด บาง.. ดูเพิ่ม

เปิดความลับใต้ผืนโลกกับปรากฏการณ์ลาวาร้อนระอุที่ใครหลายคนเคยสงสัยว่า ความร้อนมหาศาลที่สามารถหลอมละลายทุกสิ่งได้นั้นมีต้นกำเนิดมาจากที่ใด และทำไมโลกของเราจึงเปรียบเสมือนเครื่องจักรความร้อนขนาดมหึมาที่ยังคงทำงานอยู่อย่างต่อเนื่อง ความร้อนมหาศาลจากภายในโลกมีแหล่งกำเนิดหลักจาก 2 ส่วน ได้แก่ ความร้อนดึกดำบรรพ์ที่สะสมมาตั้งแต่ช่วงกำเนิดโลกเมื่อกว่า 4,500 ล้านปีก่อน เปรียบเสมือนความร้อนระอุที่ตกค้างอยู่.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึงยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก ชื่อของเอเวอเรสต์มักถูกนึกถึงก่อนเสมอ เพราะยอดเขาแห่งนี้สูงถึงประมาณ 8,848.86 เมตรเมื่อวัดจากระดับน้ำทะเล ตัวเลขนี้เป็นมาตรฐานที่ใช้กันทั่วไปในแผนที่ หนังสือเรียน และการจัดอันดับภูเขา จึงทำให้คำว่า “สูงที่สุด” ดูเหมือนมีคำตอบเดียว แต่คำตอบจะเปลี่ยนทันทีเมื่อเปลี่ยนจุดเริ่มต้นของการวัด จากเดิมที่เริ่มจากระดับน้ำทะเล ลองลากเส้นตรงจากจุดศูนย์กลางของโลกขึ.. ดูเพิ่ม

ลองจินตนาการว่ามีภูเขาไฟขนาดมหึมาระเบิดขึ้น ไม่ใช่แค่ลาวาไหลออกจากปากปล่อง แต่เป็นการปะทุครั้งใหญ่ที่ส่งเถ้าถ่านและก๊าซจำนวนมหาศาลขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ เหตุการณ์แบบนี้อาจไม่ได้ทำลายโลกทั้งใบในทันที แต่สามารถทำให้สภาพอากาศและชีวิตมนุษย์เปลี่ยนไปในวงกว้าง ภูเขาไฟที่มีศักยภาพก่อให้เกิดการปะทุระดับ VEI 8 มักถูกเรียกว่า “ซูเปอร์โวลเคโน” ซึ่งหมายถึงการปะทุที่ปล่อยวัสดุภูเขาไฟออกมามากกว่า 1,00.. ดูเพิ่ม

ภูเขาไฟบางลูกดูเหมือนภูเขาสงบนิ่ง แต่ภายในอาจสะสมแรงดันและพลังงานมหาศาลเป็นเวลาหลายร้อยปี เมื่อการปะทุเริ่มขึ้น สิ่งที่ตามมาอาจไม่ใช่แค่ลาวาสีแดงที่ไหลลงจากยอดเขา แต่อาจมีเถ้าถ่านปกคลุมเมือง กระแสเถ้าร้อนพุ่งด้วยความเร็วสูง โคลนภูเขาไฟไหลตามลำน้ำ สึนามิจากการถล่มของภูเขา และความอดอยากที่ลากยาวไปอีกหลายปี คำว่า “รุนแรง” ในบทความนี้ใช้จำนวนผู้เสียชีวิตเป็นเกณฑ์หลัก เพราะสะท้อนผลกระทบต่อ.. ดูเพิ่ม

ถ้ามองภูเขาไฟฟูจิจากริมทะเลสาบในเช้าวันที่อากาศเปิด ภาพตรงหน้ามักทำให้ความรู้สึกหลายอย่างเกิดขึ้นพร้อมกัน ยอดเขาที่ปกคลุมด้วยหิมะดูสงบ เรียบง่าย และเกือบสมบูรณ์แบบจนเหมือนภาพวาด แต่ใต้รูปลักษณ์ที่นิ่งเงียบ ภูเขาแห่งนี้ยังเป็นภูเขาไฟที่มีประวัติการปะทุและยังถูกจัดอยู่ในกลุ่มภูเขาไฟที่มีพลัง ฟูจิสูง 3,776 เมตร ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของกรุงโตเกียวประมาณ 100 กิโลเมตร เป็นภูเขาไฟรูปกรวยเดี่ยวที่มอ.. ดูเพิ่ม

กลายเป็นข่าวใหญ่สร้างความหวาดผวาไปทั่วโลก เมื่อทางการกัวเตมาลาต้องประกาศเตือนภัยระดับสูงสุด (Red Alert) หลัง "ภูเขาไฟฟูเอโก" (Fuego) เกิดการปะทุอย่างรุนแรง พ่นเถ้าร้อน ก๊าซ และลาวาพุ่งสูงกว่า 7,000 เมตร และกลุ่มเถ้าถ่านลอยไปไกลถึง 120 กิโลเมตร จนต้องเร่งอพยพประชาชนกว่า 1,600 คนไปยังศูนย์พักพิง แม้จะมีชาวบ้านบางส่วนใน 18 ชุมชนยังคงห่วงทรัพย์สินจนไม่ยอมละทิ้งบ้านเรือนก็ตาม ซึ่งเหตุการณ์นี้ส่งผลกระท.. ดูเพิ่ม

ก้อนหินเบา ๆ ในห้องน้ำ เคยลอยอยู่ในทะเลลาวามาก่อน หินพัมมิซที่เราใช้ถูส้นเท้าอาจดูเหมือนก้อนหินธรรมดาซึ่งมีรูพรุนเต็มไปหมด แต่ต้นกำเนิดของมันดุเดือดกว่านั้นมาก มันเกิดจากแมกมาที่มีซิลิกาสูงและมีก๊าซละลายอยู่จำนวนมาก เมื่อแมกมาพุ่งขึ้นใกล้ผิวโลก ความดันลดฮวบ ก๊าซที่เคยละลายจึงแยกตัวออกมาเป็นฟองจำนวนมหาศาล คล้ายเปิดขวดน้ำอัดลมแล้วฟองพุ่งขึ้นพร้อมกัน เพียงแต่ของจริงร้อนจัดและเกิดขึ้นท่ามกลางการระเบิ.. ดูเพิ่ม

"เห็นครั้งแรก หลายคนคิดว่ามีคนเอาสีมาโรยหาด" ถ้าเคยชินกับภาพชายหาดทรายขาวหรือหาดทรายสีดำ ลองจินตนาการถึงชายฝั่งที่พื้นทั้งหาดเป็นสีเขียวมะกอกอ่อน ๆ ราวกับมีใครเอาผงมรกตมาหว่านไว้สุดสายตา ยิ่งโดนแสงแดดก็ยิ่งเกิดประกายระยิบระยับเหมือนเม็ดคริสตัลเล็ก ๆ เต็มพื้น ภาพแบบนี้ไม่ได้เกิดจากการแต่งภาพ และไม่ใช่ชายหาดในโลกแฟนตาซี แต่มีอยู่จริงบนโลกของเรา ต้นกำเนิดของเม็ดทรายสีเขียว ความลับทั้งหมดเริ่มต้นจากภ.. ดูเพิ่ม

ภูเขาที่สวยจนใครหลายคนอยากไปเห็นด้วยตา แต่ก็เป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่ยังมีลมหายใจ ถ้าพูดถึงภูเขาไฟในญี่ปุ่น หลายคนอาจนึกถึงภูเขาไฟฟูจิเป็นอันดับแรก แต่ยังมีภูเขาอีกลูกที่ชาวญี่ปุ่นจับตามองอยู่เสมอ นั่นคือ ภูเขาอาซามะ ภูเขาไฟขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างจังหวัดนากาโนะและกุนมะ แม้มองจากระยะไกลจะดูสงบนิ่งและงดงาม แต่ภายใต้พื้นดินกลับยังคงมีพลังงานมหาศาลซ่อนอยู่ ทำให้ที่นี่ถูกจัดเป็นภูเขาไฟที่ยั.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึงภูเขาไฟ ภาพที่หลายคนมักนึกถึงคือภูรูปทรงกรวยที่มีควันพุ่งออกมาจากปากปล่อง หรือลาวาร้อนระอุที่ไหลทะลักลงมาตามลาดเขา แต่ความจริงแล้วสิ่งที่เรามองเห็นจากภายนอกเป็นเพียงปลายยอดของกระบวนการทางธรณีวิทยาที่ซับซ้อนและยิ่งใหญ่กว่านั้นมาก ภายในสิ่งที่เรียกว่าภูเขาไฟนั้นเต็มไปด้วยเรื่องราวของการเคลื่อนที่ของหินหลอมเหลวและพลังงานมหาศาลที่สะสมอยู่ใต้เปลือกโลกของเรามานานนับล้านปี โครงสร้างของภูเขาไฟ.. ดูเพิ่ม

ภูเขาไฟเป็นหนึ่งในพลังธรรมชาติที่น่าทึ่งและทรงพลังมากของโลก ถึงแม้ภูเขาไฟหลายแห่งจะดูเงียบ ๆ มานานเป็นสิบหรือเป็นร้อยปี แต่ถ้ายังมีแมกมาสะสมอยู่ใต้พื้นโลก และยังมีสัญญาณทางธรณีวิทยาอยู่ ก็ยังนับว่าเป็น ภูเขาไฟมีพลัง (Active Volcano) ซึ่งมีโอกาสปะทุได้อีกในอนาคต นักวิทยาศาสตร์เลยต้องคอยจับตาดูตลอด ทั้งการวัดแผ่นดินไหว การเปลี่ยนแปลงของพื้นดิน การปล่อยก๊าซ และภาพถ่ายดาวเทียม เพื่อดูว่าภูเขาไฟกำลังขย.. ดูเพิ่ม

รายชื่อภูเขาไฟดับสนิทที่พบอยู่ในเขตพื้นที่ประเทศไทย ประเทศไทยแม้จะไม่ได้ตั้งอยู่บนแนวรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกหลักเหมือนประเทศที่มีภูเขาไฟยังคุกรุ่น แต่จากหลักฐานทางธรณีวิทยาพบว่า ในอดีตเคยเกิดกิจกรรมภูเขาไฟขึ้นในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ ภูเขาไฟเหล่านี้ล้วนเป็น “ภูเขาไฟดับสนิท” (Extinct Volcano) หมายถึงภูเขาไฟที่หยุดการปะทุมาเป็นเวลานานมากในระดับหลายแสนถึงหลาย.. ดูเพิ่ม

ภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ภูเขาไฟกระโดง ซึ่งตั้งอยู่ใน จังหวัดบุรีรัมย์ โดยถือเป็นภูเขาไฟที่ดับสนิทแล้วและมี สภาพปากปล่องที่สมบูรณ์ ที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย แหล่งท่องเที่ยวนี้นอกจากความโดดเด่นทางธรณีวิทยาที่มีรูปลักษณ์คล้าย กระดองเต่า ยังเป็นที่ประดิษฐาน พระสุภัทรบพิตร และรอยพระพุทธบาทจำลองให้ผู้คนได้สักการะ พื้นที่โดยรอบยังคงความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ มีเส้นทางศึกษาพันธุ์ไม้หายากและเป็นจ.. ดูเพิ่ม

ประเทศไทยเคยมีภูเขาไฟจริงๆ และมีอยู่หลายแห่งด้วย เพียงแต่ปัจจุบันทั้งหมดเป็น "ภูเขาไฟที่ดับสนิทแล้ว" (Extinct Volcanoes) หมายความว่าไม่มีพลังความร้อนหลงเหลืออยู่และไม่มีโอกาสจะระเบิดขึ้นมาอีกแล้ว ภูเขาไฟในไทยส่วนใหญ่ดับไปแล้วประมาณ 7 แสนถึงหลายล้านปี โดยร่องรอยที่เหลืออยู่มักปรากฏในรูปแบบของเนินเขาที่มีรูปร่างคล้ายฝาชี หรือพบหินบะซอลต์ซึ่งเกิดจากการเย็นตัวของลาวาในพื้นที่นั้นๆ ปัจจุบันไทยมีภูเขาไ.. ดูเพิ่ม

ถ้าเราพูดถึงภูเขาไฟ ภาพในหัวของหลายคนอาจเป็นภูเขาสูง ๆ มีควันลอยบาง ๆ หรือไม่ก็ภาพการปะทุเป็นครั้งคราวที่เกิดขึ้นแล้วก็สงบไป แต่รู้ไหมว่า บนโลกใบนี้มีภูเขาไฟลูกหนึ่งที่ไม่เคยหลับจริง ๆ ราวกับมัน “หายใจเป็นไฟ” อยู่ตลอดเวลา และสถานที่นั้นก็อยู่กลางผืนแผ่นดินของสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ภูเขาไฟลูกนั้นมีชื่อว่า ไนรากอนโก (Nyiragongo) ชื่ออาจฟังดูไม่คุ้นหูสำหรับใครหลายคน แต่ในวงการธรณีวิทย.. ดูเพิ่ม