ภูมิศาสตร์ไทย

ถ้าถามว่า แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย คือสายไหน หลายคนตอบว่าเจ้าพระยา แต่ความจริงเจ้าพระยาอยู่แค่อันดับ 9 ส่วนแชมป์คือ แม่น้ำชี ยาว 765 กิโลเมตร ไหลอยู่ในภาคอีสานทั้งสายบทความนี้จัดอันดับ 10 แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย โดยใช้ตัวเลขของกรมควบคุมมลพิษเป็นหลัก แล้วเทียบกับวิกิพีเดียและแหล่งอื่น ๆ ทุกอันดับ เพราะบางสายมีตัวเลขไม่ตรงกันถึงเกือบ 200 กิโลเมตรสรุปสั้น 10 แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทยอันดับ 1 แม่น้ำชี 76.. ดูเพิ่ม

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 เป็นถนนสายที่ยาวที่สุดของประเทศไทยตามข้อมูลที่เผยแพร่มีระยะทางประมาณ 1,310.55 กิโลเมตร จากกรุงเทพมหานครไปถึงจุดผ่านแดนถาวรสะเดา จังหวัดสงขลาเส้นทางพาดผ่านพื้นที่ระดับจังหวัด 13 แห่ง หากนับรวมกรุงเทพมหานครถ้าพูดถึงถนนที่ยาวที่สุดในประเทศไทย หลายคนอาจนึกถึงถนนสายใหญ่ที่มุ่งหน้าขึ้นภาคเหนือหรือถนนสายหลักที่เชื่อมระหว่างภูมิภาค แต่คำตอบกลับอยู่ที่เส้นทางลงสู่ภาคใต้ นั่นคือ ถนนเ.. ดูเพิ่ม

สรุป 3 ประเด็นสำคัญภาคใต้มี 14 จังหวัด และมีการแบ่งฤดูกาลตามลักษณะภูมิอากาศเป็น 2 ฤดู คือ ฤดูร้อนและฤดูฝนสถิติกรมอุตุนิยมวิทยาคาบ 30 ปี พบว่าภาคใต้ฝั่งตะวันตกมีวันฝนตกเฉลี่ย 178 วันต่อปี ส่วนฝั่งตะวันออก 145 วันฝนสองฝั่งทะเลตกชุกคนละช่วง เพราะได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมต่างทิศทางคนไทยส่วนใหญ่เรียนกันมาว่า ประเทศไทยมี 3 ฤดู คือ ร้อน ฝน และหนาว แต่รู้หรือไม่ว่ามีภูมิภาคหนึ่งที่แบ่งฤดูกาลออกเป็นเพียง 2 ฤ.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงจังหวัดที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดในประเทศไทย หลายคนอาจนึกถึงนครราชสีมา แต่รู้หรือไม่ว่าในระดับอำเภอของไทยก็มีพื้นที่ขนาดมหึมาเช่นกัน และอำเภอที่ครองตำแหน่งพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดของประเทศนั้น ตั้งอยู่ในจังหวัดตาก โดยมีพื้นที่มากกว่าจังหวัดขนาดเล็กของไทยหลายจังหวัดเสียอีก อันดับ 1 อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก มีพื้นที่ประมาณ 4,325.38 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 2.7 ล้านไร่ นับเป็นอำเภอที่มีพื้นที.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพอำเภอหนึ่งที่มีพื้นที่บนบกไม่ถึง 8 ตารางกิโลเมตร แต่เมื่อรวมพื้นที่ทะเลที่อยู่ในขอบเขตความรับผิดชอบ ตัวเลขกลับเพิ่มขึ้นเป็นกว่า 25 ตารางกิโลเมตร สถานที่แห่งนี้อยู่ในจังหวัดชลบุรี มีชื่อว่า อำเภอเกาะสีชัง พื้นที่เล็กๆ กลางอ่าวไทยที่มีตัวเลขทางภูมิศาสตร์น่าสนใจกว่าที่หลายคนคิด เกาะสีชังอยู่ตรงไหนของประเทศไทย เกาะสีชังตั้งอยู่ในอ่าวไทย ห่างจากชายฝั่งบริเวณอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี โดยเป็นพ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ลองกางแผนที่ประเทศไทยแล้วเลือกจังหวัดมาสักแห่ง จากนั้นไล่นับดูว่ามีจังหวัดไหนอยู่ติดกันบ้าง บางแห่งมีเพื่อนบ้านเพียงไม่กี่จังหวัด แต่บางแห่งมีแนวเขตทอดยาวจนแตะจังหวัดอื่นได้หลายทิศทาง ถ้าถามว่าจังหวัดไหนมีเพื่อนบ้านมากที่สุด คำตอบไม่ได้มีเพียงแห่งเดียว เพราะข้อมูลภู.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาเดินทางผ่านป้ายบอกเขตตำบล บางแห่งขับรถอยู่นานก็ยังไม่พ้น แต่บางแห่งผ่านชุมชนไปไม่กี่แห่งก็เจอป้ายตำบลถัดไปแล้ว เลยชวนให้สงสัยว่า ในบรรดาตำบลทั่วประเทศ แห่งไหนมีพื้นที่เล็กที่สุดกันแน่ คำตอบคือ ยังระบุชื่อตำบลที่เล็กที่สุดในประเทศไทยไม่ได้อย่างน่าเชื่อถือ จากข้อม.. ดูเพิ่ม

จังหวัดกาญจนบุรีมีเขื่อนสำคัญ 4 แห่ง ได้แก่ ศรีนครินทร์ วชิราลงกรณ ท่าทุ่งนา และแม่กลอง เขื่อน 3 แห่งเกี่ยวข้องกับการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำ ส่วนเขื่อนแม่กลองมีบทบาทสำคัญด้านการชลประทาน ภูมิประเทศที่เป็นภูเขา หุบเขา และมีแม่น้ำสายสำคัญ ทำให้จังหวัดนี้เป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์ด้านการบริหารจัดการน้ำ หลายคนรู้จักจังหวัดกาญจนบุรีจากน้ำตกเอราวัณ สะพานข้ามแม่น้ำแคว และธรรมชาติที่สวยงาม แต่สิ่งที่หลายคนอาจไม่เคยสั.. ดูเพิ่ม

หมู่บ้านที่สูงที่สุดในประเทศไทยอยู่ที่ไหน ถ้าพูดถึงสถานที่สูงจากระดับน้ำทะเลในประเทศไทย หลายคนอาจนึกถึงยอดดอยทางภาคเหนือ แต่เมื่อเปลี่ยนคำถามเป็นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่สูงที่สุด เรื่องนี้ต้องตรวจสอบมากกว่าการดูตัวเลขความสูงของภูเขา หนึ่งในชุมชนที่น่าสนใจคือ **บ้านห้วยฮี้ ตำบลห้วยปูลิง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน** หมู่บ้านของชาวปกาเกอะญอที่ตั้งอยู่ท่ามกลางภูเขาสูงและป่าธรรมชาติ รายการสารคด.. ดูเพิ่ม

จุดกึ่งกลางประเทศไทยอยู่จังหวัดไหน เมื่อพูดถึงศูนย์กลางประเทศไทย หลายคนอาจนึกถึงกรุงเทพมหานคร เพราะเป็นเมืองหลวงและศูนย์กลางด้านเศรษฐกิจ การคมนาคม และการบริหารประเทศ แต่ในทางภูมิศาสตร์ คำว่า “ศูนย์กลาง” ไม่ได้หมายถึงเมืองที่มีความสำคัญมากที่สุดเสมอไป ประเทศไทยมีพื้นที่ประมาณ 513,115 ตารางกิโลเมตร และมีอาณาเขตทอดยาวตั้งแต่ภาคเหนือไปจนถึงภาคใต้ การหาจุดกึ่งกลางจึงต้องพิจารณาว่ากำลังใช้เ.. ดูเพิ่ม

อำเภอที่มีประชากรมากที่สุด ไม่จำเป็นต้องเป็นอำเภอที่มีประชากรหนาแน่นที่สุด ความหนาแน่นประชากรต้องคำนวณจากจำนวนคนเทียบกับพื้นที่ ไม่ใช่ดูจำนวนคนเพียงอย่างเดียว การจัดอันดับที่น่าเชื่อถือต้องใช้ข้อมูลปีเดียวกันและขอบเขตพื้นที่ที่ตรงกัน คนเยอะ กับคนหนาแน่น เป็นคนละเรื่อง เมื่อพูดถึงพื้นที่ที่มีคนอยู่หนาแน่น หลายคนอาจนึกถึงกรุงเทพฯ ย่านธุรกิจ หรืออำเภอเมืองของจังหวัดใหญ่ เพราะเป็นพื้นที่ที่มีอาคาร บ้.. ดูเพิ่ม

ภูเขาสูง ป่าไม้ ทะเลกว้าง และพรมแดนที่ติดกับต่างประเทศ อาจฟังดูเหมือนเป็นภูมิประเทศที่อยู่คนละแห่ง แต่ในประเทศไทยมีจังหวัดที่รวมองค์ประกอบเหล่านี้ไว้ในพื้นที่เดียวกัน หนึ่งในตัวอย่างที่เห็นภาพชัดคือ จังหวัดระนอง ทางภาคใต้ฝั่งอันดามัน ซึ่งมีทั้งภูเขาสลับซับซ้อน ชายฝั่งทะเล และพรมแดนติดประเทศเมียนมา แต่ระนองไม่ได้เป็นจังหวัดเดียวที่มีภูมิประเทศลักษณะนี้ เพราะทางภาคตะวันออกอย่างจันทบุรีและตราดก็มีภู.. ดูเพิ่ม

หากพูดถึงจังหวัดท่องเที่ยวทางภาคใต้ หลายคนอาจนึกถึงทะเลสีฟ้า หาดทรายขาว และชายฝั่งที่ทอดยาว แต่รู้หรือไม่ว่า จังหวัดพัทลุงมีลักษณะทางภูมิศาสตร์แตกต่างจากจังหวัดชายทะเลหลายแห่ง เพราะแม้จะมีสถานที่ชื่อว่า “ทะเลน้อย” มีชายหาดริมทะเลสาบ และมีเกาะอยู่ในพื้นที่จังหวัด แต่แหล่งน้ำเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าพัทลุงมีชายฝั่งติดทะเลเปิดโดยตรง แล้วจังหวัดพัทลุงมีทะเลอยู่จริงหรือไม่ ? คำตอบอยู่ที่ลัก.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยหรือไม่ว่า ก่อนที่กรุงเทพมหานครจะเต็มไปด้วยตึกสูง ถนนหลายสิบเลน และรางรถไฟลอยฟ้า ผืนดินใต้ฝ่าเท้าเคยเป็นอะไรมาก่อน แท้จริงแล้วชื่อย่านคุ้นหูที่เรียกกันอยู่ทุกวันไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ แต่คือ “แผนที่ภูมิศาสตร์” และบันทึกวิถีชีวิตที่คนโบราณสลักไว้ เพื่อบอกเล่าว่าธรรมชาติรอบตัวในอดีตเคยมีหน้าตาเป็นอย่างไร และหนึ่งในคำตอบที่น่าทึ่งที่สุดก็คือ เหตุผลที่สนามบินพาณิชย์หลักของประเทศต้อง.. ดูเพิ่ม

อำเภอเมืองกับเทศบาลเป็นคนละหน่วยการปกครอง และมีหน้าที่ต่างกัน เขตอำเภอเมืองไม่ได้หมายความว่าทุกพื้นที่จะอยู่ในเขตเทศบาลเมือง หากต้องการรู้ว่าบ้านหรือชุมชนอยู่ในเขตเทศบาลใด ต้องตรวจสอบขอบเขตจากข้อมูลทางราชการ ลองนึกถึงจังหวัดหนึ่งที่มีตัวเมือง ตลาด โรงเรียน หมู่บ้านจัดสรร และชุมชนรอบนอกอยู่ต่อเนื่องกัน หลายคนอาจเรียกรวม ๆ ว่าเป็นพื้นที่เมืองเดียวกัน แต่ในทางการปกครอง พื้นที่เหล่านี้อาจไม่ได้อยู่ภา.. ดูเพิ่ม

อำเภอทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี มีพื้นที่ประมาณ 3,655.171 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ขนาดใหญ่ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นเมืองที่มีอาคารและการจราจรหนาแน่น เพราะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นป่าและภูเขา เรื่อง “มีไฟแดงเพียงจุดเดียว” มีหลักฐานว่าถูกพูดถึงในอดีต แต่ข้อมูลปัจจุบันพบสี่แยกไฟแดงอื่นในพื้นที่ จึงต้องแยก “เรื่องเล่าในอดีต” ออกจาก “ข้อมูลปัจจุบัน” 3,655 ตร.กม. แต่อำเภอนี้เคยมี.. ดูเพิ่ม

นครราชสีมามี 3,753 หมู่บ้าน ตามข้อมูลโครงสร้างการปกครองที่ตรวจสอบได้ ประชากรนครราชสีมา 2,625,794 คน เมื่อนำมาหารจำนวนหมู่บ้าน จะอยู่ที่ประมาณ 700 คนต่อหมู่บ้าน จังหวัดที่มีหมู่บ้านน้อยกว่าอย่างภูเก็ต กลับมีประชากรเฉลี่ยต่อหมู่บ้านสูงกว่าหลายเท่า ถ้าถามว่าจังหวัดไหนมีหมู่บ้านมากที่สุด ตัวเลขที่โดดเด่นมากคือ นครราชสีมา ข้อมูลของกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมระบุว่า นครราชสีมามี 32 อำเ.. ดูเพิ่ม

รู้จักยะลา จังหวัดเดียวในภาคใต้ที่ไม่มีอาณาเขตติดทะเล พร้อมเหตุผลทางภูมิศาสตร์ที่ทำให้จังหวัด ใต้สุดของไทยไม่มีชายฝั่งภาคใต้ของประเทศไทยมี 14 จังหวัด มีเพียง จังหวัดยะลา ที่ไม่มีอาณาเขตติดต่อกับทะเลโดยตรง ยะลาอยู่ด้านในของคาบสมุทร มีอาณาเขตติดต่อกับสงขลา ปัตตานี นราธิวาส และประเทศมาเลเซีย ภาคใต้ไม่ได้ติดทะเลทุกจังหวัด ถ้าให้ลองนึกถึง “ภาคใต้” ภาพแรกที่หลายคนนึกถึงอาจเป็นทะเล หาดทราย เ.. ดูเพิ่ม

เปิดข้อมูลอำเภอที่มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดในไทย อุ้มผาง จ.ตาก มีพื้นที่ 4,325 ตร.กม. ใหญ่กว่ากรุงเทพฯ เกือบ 3 เท่า อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก มีพื้นที่ประมาณ 4,325.383 ตารางกิโลเมตร และเป็นอำเภอที่มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ขนาดพื้นที่ของอุ้มผางมากกว่าพื้นที่กรุงเทพมหานครประมาณ 2.76 เท่า เหตุผลที่พื้นที่มหาศาลไม่ได้กลายเป็นเมืองขนาดใหญ่ เพราะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาและผืนป่า รวมถึงพื้นที่อนุรักษ์ข.. ดูเพิ่ม

จังหวัดเดียวของไทยที่พื้นที่อยู่บนเกาะทั้งหมด ภูเก็ตไม่ได้มีแค่ชายหาดอย่างที่คิด ถ้าพูดถึง “ภูเก็ต” คนส่วนใหญ่มักนึกถึงทะเล หาดทราย โรงแรม และแหล่งท่องเที่ยวชื่อดัง แต่ในมุมภูมิศาสตร์ ภูเก็ตมีเรื่องน่าสนใจกว่านั้น เพราะข้อมูลของจังหวัดภูเก็ตระบุว่า ภูเก็ตเป็นจังหวัดเดียวของประเทศไทยที่มีลักษณะภูมิประเทศเป็นเกาะ คำถามต่อมาคือ แล้วคำว่า “จังหวัดเป็นเกาะ” หมายถึงอะไร และพื้นท.. ดูเพิ่ม