ภูมิรัฐศาสตร์

หากจะพูดถึงประเทศที่มีพรมแดนซับซ้อนและน่าฉงนที่สุดในโลก "สเปน" คือชื่อที่ต้องถูกยกมาเป็นอันดับต้นๆ เพราะดินแดนของประเทศนี้ไม่ได้รวมกันเป็นผืนเดียวอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่กลับมีส่วนเสี้ยวของแผ่นดินที่ไปฝังตัวอยู่ในประเทศอื่น รวมถึงพรมแดนที่สั้นจนแทบไม่เชื่อสายตา ซึ่งเป็นผลพวงจากประวัติศาสตร์การเมืองและการทูตที่ทิ้งร่องรอยไว้บนแผนที่โลกจนถึงปัจจุบัน ความน่าพิศวงประการแรกคือ "เมืองลิเวีย" (Llí.. ดูเพิ่ม

สหรัฐอเมริกาเป็นประเทศที่มีประวัติศาสตร์การขยายอาณาเขตผ่านการซื้อที่ดินอย่างโดดเด่น เช่น การซื้อลุยเซียนาจากฝรั่งเศส หรือการซื้ออลาสก้าจากรัสเซีย อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกครั้งที่การเจรจาจะประสบความสำเร็จ ยังมีอีกหลายดินแดนที่รัฐบาลอเมริกาเคยยื่นข้อเสนอขอซื้ออย่างจริงจังแต่กลับถูกปฏิเสธ หรือมีเหตุให้ดีลต้องล่มไปอย่างน่าเสียดาย 5 อันดับดินแดนที่สหรัฐฯ เคยขอซื้อแต่ไม่ได้ครอบครอง: อันดับ 5 ไอซ์แลนด์ (I.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางความขัดแย้งทางพรมแดนทั่วโลกที่มักจบลงด้วยความรุนแรง แต่มีหนึ่งข้อพิพาทที่กลายเป็นตำนานเล่าขานในฐานะ "สงครามที่สุภาพที่สุดในโลก" นั่นคือกรณีของ เกาะฮันส์ (Hans Island) เกาะหินขนาดเล็กที่ไร้ผู้อาศัยอยู่กึ่งกลางระหว่างกรีนแลนด์และแคนาดา ซึ่งคู่ขัดแย้งอย่างเดนมาร์กและแคนาดาเลือกที่จะใช้ "เหล้าวิสกี้" และ "ธงชาติ" เป็นอาวุธในการตอบโต้กันนานเกือบ 5 ทศวรรษ ก่อนจะจบลงด้วยการจับมือปันส่วนเกาะอย่าง.. ดูเพิ่ม

เส้นทางประวัติศาสตร์ของแคนาดาในช่วงทศวรรษ 1920 ถือเป็นช่วงเวลาแห่งการผลัดใบครั้งสำคัญ จากเดิมที่เป็นเพียงอาณานิคมภายใต้ร่มเงาของสหราชอาณาจักร แคนาดาได้ใช้ความพยายามและการอุทิศตนในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการประกาศตัวตนบนเวทีโลก การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงชั่วข้ามคืน แต่เป็นการค่อยๆ ก่อตัวผ่านการเจรจาทางการทูต การปรับเปลี่ยนโครงสร้างทางเศรษฐกิจ และการเรียกร้องสิทธ.. ดูเพิ่ม

แม้จะตั้งอยู่บนคาบสมุทรไอบีเรียผืนเดียวกัน มีรากฐานวัฒนธรรมที่คล้ายคลึง และมีพรมแดนประชิดติดกันจนดูเหมือนควรจะเป็นประเทศเดียวกัน แต่ในความเป็นจริง "โปรตุเกส" และ "สเปน" กลับมีเส้นทางประวัติศาสตร์ที่แยกขาดจากกันอย่างมีนัยสำคัญ ความพยายามในการรวมชาติเคยเกิดขึ้นแต่กลับลงเอยด้วยการแยกทาง กลายเป็นบทเรียนที่สอนให้รู้ว่า "อัตลักษณ์" และ "ลำดับเวลาก่อนหลัง" ของอธิปไตย คือกำแพงที่แข็งแกร่งเกินกว่าที่ภูมิศ.. ดูเพิ่ม

ในทางภูมิศาสตร์ การไม่มีพื้นที่ติดทะเลถือเป็นความท้าทายอันยิ่งใหญ่ของรัฐเอกราช เพราะต้องพึ่งพาพรมแดนเพื่อนบ้านในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและการทูต ทั่วโลกมีประเทศในลักษณะนี้ถึง 45 ประเทศ แต่เราจะคัดเลือก 25 รายชื่อที่โดดเด่นจากทุกทวีปมาให้ได้ทำความรู้จักกัน กลุ่มเอเชีย (รวมเอเชียกลางและอาเซียน)คาซัคสถาน: ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลที่ใหญ่ที่สุดในโลก ลาว: ประเทศเดียวในอาเซียนที่ถูกล้อมรอบด้วยแผ่นดิน ม.. ดูเพิ่ม

เอธิโอเปียบนทางแยก: จากดินแดนแห่งความหิวโหยสู่ "มหาอำนาจใหม่" ที่ต้องแลกด้วยรอยร้าว ในหน้าประวัติศาสตร์โลก เอธิโอเปียมักถูกฉายภาพด้วยความแห้งแล้งและวิกฤตความหิวโหยที่พรากชีวิตผู้คนไปนับล้านในช่วงทศวรรษ 1980 แต่ในวันนี้ ดินแดนในแอฟริกาตะวันออกแห่งนี้กำลังพยายามเขียนบทใหม่ให้กับตนเอง ด้วยความทะเยอทะยานที่จะก้าวขึ้นเป็น "China of Africa" ทว่าบนเส้นทางแห่งความรุ่งเรืองนี้ กลับต้องเผชิญกับพายุความขัดแ.. ดูเพิ่ม

สถานการณ์ทางการเมืองในเมียนมาทวีความซับซ้อนขึ้นอีกครั้ง เมื่อพลเอกเนอดา เมียะ ผู้นำกองกำลังกะเหรี่ยง KTLA และบุตรชายของนายพลโบเมียะ อดีตผู้นำระดับตำนาน ได้ประกาศอิสรภาพสถาปนา "สาธารณรัฐกอทูเล" (Republic of Kawthoolei) ขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อต้นปี 2569 การเคลื่อนไหวนี้ไม่เพียงแต่สั่นสะเทือนอธิปไตยของเมียนมา แต่ยังเป็นการสร้างจินตภาพทางการเมืองใหม่ที่ท้าทายทั้งอำนาจรัฐบาลทหารและกลุ่มชาติพันธุ์กะเห.. ดูเพิ่ม

ในเข็มทิศทางการเมืองโลก การมีดินแดน มีประชากร หรือแม้แต่มีกองกำลังเป็นของตนเอง ไม่ได้เป็นใบเบิกทางที่เพียงพอสำหรับการก้าวเข้าสู่สถานะ "ประเทศ" อย่างสมบูรณ์ หลายดินแดนทั่วโลกดำรงสถานะเป็นรัฐที่มองไม่เห็นในสายตาประชาคมโลก หรือที่เรียกกันว่ารัฐที่ไม่ได้รับการยอมรับ (Unrecognized States) ซึ่งคนเหล่านี้ต้องใช้ชีวิตอยู่ภายใต้เงาของอธิปไตยที่ซ้อนทับกัน และเผชิญกับอุปสรรคในการทำธุรกรรมหรือการเดินทางข้ามพ.. ดูเพิ่ม

สถานการณ์ความตึงเครียดระดับโลกกำลังพุ่งสูงขึ้นเมื่อเกาะกรีนแลนด์กลายเป็นศูนย์กลางของข้อพิพาทครั้งใหญ่ ประเด็นนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการขยายอาณาเขต แต่กำลังลุกลามจนกลายเป็นบททดสอบสำคัญขององค์กรสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือหรือ NATO เมื่อความต้องการของมหาอำนาจอย่างสหรัฐอเมริกาเริ่มสั่นคลอนรากฐานความเชื่อมั่นของประเทศพันธมิตรในยุโรปอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ประเด็นร้อนแรงนี้เกิดขึ้นจากการที่ประธานาธิบ.. ดูเพิ่ม

ดินแดนน้ำแข็งที่เคยถูกมองว่าเป็นพื้นที่ห่างไกล กำลังกลายเป็นสมรภูมิใหม่ของการช่วงชิงอำนาจระดับโลก เมื่อความต้องการของสหรัฐฯ ในการผนวก "กรีนแลนด์" ไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของดินแดน แต่คือการกุมความได้เปรียบเหนือทรัพยากรและเส้นทางยุทธศาสตร์แห่งอนาคต กรีนแลนด์ (Greenland) เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ตั้งอยู่ระหว่างมหาสมุทรอาร์กติกและมหาสมุทรแอตแลนติก แม้จะมีสภาพพื้นที่ส่วนใหญ่ปกคลุมด้วยน้ำแข็ง แต่ภ.. ดูเพิ่ม

โลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคสมัยแห่งความผันผวนอย่างขีดสุด เมื่อกฎกติกาเดิมที่เคยยึดถือกันมาถูกสั่นคลอนด้วยนโยบายที่ดุดันและคาดเดาได้ยากของโดนัลด์ ทรัมป์ การปฏิบัติการทางทหารที่ข้ามพรมแดนอธิปไตยและการประกาศเขตอิทธิพลใหม่ ไม่เพียงแต่สร้างความตื่นตระหนกในเชิงภูมิรัฐศาสตร์ แต่ยังเป็นสัญญาณเตือนว่าระเบียบโลกที่เรารู้จักกำลังจะเปลี่ยนไปอย่างไม่มีวันหวนกลับ สถานการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี 2569 โดยมีประเด.. ดูเพิ่ม

ในยุคที่ระเบียบโลกเดิมกำลังถูกท้าทาย ทรัพยากรอย่างทองคำ แร่ธาตุหายาก และเทคโนโลยี AI ไม่ได้เป็นเพียงปัจจัยทางเศรษฐกิจอีกต่อไป แต่ได้กลายเป็น "อาวุธยุทธศาสตร์" สำคัญในสงครามชิงอำนาจระหว่างมหาอำนาจโลกอย่างสหรัฐอเมริกาและจีน ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเชื่อมั่นในระบบการเงินและทิศทางเศรษฐกิจโลกในอนาคต สมรภูมิการเผชิญหน้าในปัจจุบันสามารถแบ่งออกเป็น 2 ด้านหลักที่น่าจับตามอง คือเรื่องของแร่ธาตุหายากและร.. ดูเพิ่ม

โลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคสมัยที่ความไม่แน่นอนกลายเป็นความแน่นอน และ "ระเบียบโลก" (Global Order) ที่เราคุ้นเคยกำลังถูกท้าทายด้วยการกระทำที่ดุดันของสหรัฐอเมริกาภายใต้การนำของ โดนัลด์ ทรัมป์ การบุกรวบตัวผู้นำเวเนซุเอลา นิโคลัส มาดูโร ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนขั้วอำนาจในภูมิภาค แต่คือการประกาศศักดาของมหาอำนาจที่พร้อมจะก้าวข้ามทุกกฎเกณฑ์เดิมๆ เพื่อก้าวสู่สถานะ "จักรวรรดินิยมใหม่" หรือ Imperialism 2.0 อย่างเต็ม.. ดูเพิ่ม

โลกเข้าสู่ปี 2026 ด้วยความตื่นตระหนกทางภูมิรัฐศาสตร์ เมื่อปฏิบัติการสายฟ้าแลบของสหรัฐฯ ในการบุกรวบตัวผู้นำเวเนซุเอลาถึงถิ่น กลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ที่ทำลายกฎเกณฑ์เดิมๆ ทางการทูตลงอย่างสิ้นเชิง การใช้หน่วยรบพิเศษ Delta Force เข้าไปเด็ดปีก "นิโคลัส มาดูโร" ไม่เพียงแต่เป็นการเปลี่ยนขั้วอำนาจในลาตินอเมริกา แต่ยังเป็นสารเตือนภัยฉบับรุนแรงที่ส่งตรงไปยังเหล่าผู้นำทั่วโลกที่เป็นปฏิปักษ์กับวอชิงตันว่า "ไม่ม.. ดูเพิ่ม