ภูมิรัฐศาสตร์

บริกส์ไม่ได้เกิดมาเพื่อเป็นกองทัพ แต่เกิดจากน้ำหนักทางเศรษฐกิจที่โลกเริ่มมองข้ามไม่ได้ ถ้าย้อนกลับไปต้นเรื่อง คำว่า “บริก” ถูกใช้ในปี 2001 เพื่อเรียกบราซิล รัสเซีย อินเดีย และจีน ซึ่งตอนนั้นยังเป็นเพียงกรอบมองประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ที่มีศักยภาพสูง ไม่ได้มีองค์กรจริงรองรับทันที ต่อมารัฐมนตรีต่างประเทศของทั้งสี่ประเทศเริ่มพบกัน และการประชุมสุดยอดผู้นำครั้งแรกเกิดขึ้นที่รัสเซียในปี 2009 ก.. ดูเพิ่ม

ถ้าถามว่าไทยควรเลือกจีนหรืออเมริกา คำถามนี้อาจตั้งผิดตั้งแต่แรก เพราะในโลกจริง ไทยไม่ได้มีความสัมพันธ์กับสองประเทศนี้ในเรื่องเดียวกันทั้งหมด จีนสำคัญกับไทยแบบหนึ่ง สหรัฐฯ ก็สำคัญอีกแบบหนึ่ง การตัดฝั่งใดฝั่งหนึ่งออกไปจึงไม่เหมือนเลือกว่าจะซื้อโทรศัพท์ยี่ห้อไหน แต่มันคือการยอมทิ้งผลประโยชน์บางก้อนที่ประเทศมีอยู่แล้ว จีนอยู่ใกล้ และผูกกับเศรษฐกิจไทยแน่นขึ้นเรื่อยๆ ไทยกับจีนสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทู.. ดูเพิ่ม

สงครามโลกอาจไม่ได้เริ่มจากใครประกาศว่าจะทำสงครามโลก ภาพที่หลายคนนึกถึงมักเป็นมหาอำนาจสองฝ่ายตัดสินใจเปิดศึกกันตรงๆ แต่ถ้ามองประวัติศาสตร์และโครงสร้างความมั่นคงของโลก จุดที่น่ากังวลกว่าคือ เหตุการณ์เล็กที่ขยายระดับทีละขั้น จนแต่ละฝ่ายถอนตัวไม่ทัน อุบัติเหตุทางทหาร การประเมินเจตนาผิด หรือการโจมตีประเทศที่มีพันธมิตรผูกพันกัน อาจสำคัญกว่าคำประกาศสงครามเสียอีก คำว่าสงครามโลกไม่ได้มีเส้นแบ่งตายตัว ไม่ม.. ดูเพิ่ม

คำถามว่าไทยจะกลายเป็นสมรภูมิรายต่อไป ฟังแล้วชวนให้ใจหาย แต่ภาพจริงซับซ้อนกว่านั้นเยอะ เมียนมาเข้าสู่ความขัดแย้งรุนแรงต่อเนื่องหลังการยึดอำนาจวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564 จากเดิมที่มีสงครามระหว่างกองทัพกับกองกำลังชาติพันธุ์อยู่แล้ว ก็เพิ่มกองกำลังต่อต้านรัฐบาลทหารขึ้นมาอีกหลายพื้นที่ ผลคือประเทศไม่ได้มีแค่สองฝ่ายสู้กัน แต่เป็นเครือข่ายกองกำลังจำนวนมากที่มีเป้าหมาย ผลประโยชน์ และพันธมิตรไม่เหมือนกันเลย.. ดูเพิ่ม

เมืองหนึ่งในลาว แต่ความรู้สึกเหมือนเดินข้ามประเทศไปอีกโลก หลายคนที่เห็นภาพของ เขตเศรษฐกิจพิเศษสามเหลี่ยมทองคำ เป็นครั้งแรก มักหลุดปากถามคำเดียวกันว่า “นี่อยู่ในลาวจริงหรือ?” เพราะตั้งแต่ป้ายร้านค้า ภาษา เงินที่ใช้ ไปจนถึงเวลาท้องถิ่น ล้วนทำให้บรรยากาศเหมือนเมืองแห่งหนึ่งในจีนมากกว่าจะเป็นพื้นที่ชายแดนของ สปป.ลาว ความแปลกประหลาดนี้เองทำให้พื้นที่แห่งนี้ถูกพูดถึงอยู่เสมอในฐานะดินแดนที่ม.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงอิตาลี หลายคนคงนึกถึงพิซซ่า พาสต้า ฟุตบอล หรือเมืองเวนิสที่มีเรือกอนโดลาล่องไปตามคลอง แต่ความจริงแล้ว ประเทศนี้มีเรื่องน่าสนใจกว่าภาพจำเหล่านั้นมาก อิตาลีเป็นหนึ่งในประเทศที่มีอิทธิพลต่อโลก ทั้งด้านศิลปะ วิทยาศาสตร์ อาหาร สถาปัตยกรรม แฟชั่น และวิถีชีวิต หลายสิ่งที่เราคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาในปัจจุบัน ล้วนมีรากมาจากดินแดนรูปทรงคล้ายรองเท้าบู๊ตแห่งนี้ ลองมาทำความรู้จักอิตาลีผ่าน 20 เรื่องที.. ดูเพิ่ม

สงครามโลกครั้งที่ 3 จะเกิดขึ้นหรือไม่? วิเคราะห์จุดเสี่ยง รูปแบบสงคราม และผลกระทบที่โลกต้องจับตา คำว่า “สงครามโลกครั้งที่ 3” อาจฟังดูเหมือนเรื่องไกลตัว แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ประเด็นนี้ถูกพูดถึงมากขึ้นในแวดวงความมั่นคงระหว่างประเทศ เหตุผลสำคัญมาจากการแข่งขันของมหาอำนาจ ความขัดแย้งในหลายภูมิภาค สงครามตัวแทน การแข่งขันด้านเทคโนโลยี และความเปราะบางของเศรษฐกิจโลกที่เชื่อมโยงถึงกันมากกว่.. ดูเพิ่ม

เส้นทางสายไหม: จากคาราวานโบราณสู่เครือข่ายเศรษฐกิจโลกยุคใหม่ เส้นทางสายไหมไม่ใช่แค่ถนนโบราณที่ใช้ขนผ้าไหมจากตะวันออกไปตะวันตก แต่คือเครือข่ายการค้าที่เคยเชื่อมผู้คน เมือง อารยธรรม ความรู้ และอำนาจทางเศรษฐกิจเข้าด้วยกันตั้งแต่กว่า 2,000 ปีก่อน แม้เวลาจะผ่านมานาน แนวคิดของ “สายไหม” ไม่ได้หายไปจากโลก เพียงแต่เปลี่ยนรูปจากคาราวานกลางทะเลทราย มาเป็นรถไฟ เรือคอนเทนเนอร์ ท่าเรือ พลังงาน และโ.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึงอิหร่าน หลายคนอาจนึกถึงข่าวความขัดแย้ง น้ำมัน หรือประเด็นการเมืองระหว่างประเทศ แต่ในความเป็นจริง อิหร่านเป็นประเทศที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน วัฒนธรรมเข้มข้น และอารยธรรมเก่าแก่ระดับโลก หลายสิ่งที่เราเห็นในข่าวเป็นเพียงส่วนเล็กๆ ของประเทศแห่งนี้เท่านั้น นี่คือ 10 เรื่องสำคัญที่ควรรู้จักเกี่ยวกับอิหร่าน 1. อิหร่านคือเปอร์เซียในอดีต ชื่อเดิมที่คนทั่วโลกรู้จักคือ เปอร์เซีย ก่อนจะเปลี่ยนมาใช้ช.. ดูเพิ่ม

บทวิเคราะห์จาก South China Morning Post มองว่า จีนอาจกำลังเดินเกมแบบใหม่ที่แตกต่างจากมหาอำนาจในอดีต นั่นคือ “ชนะโดยไม่ต้องทำสงคราม” ผ่านการใช้เศรษฐกิจ เทคโนโลยี และอิทธิพลทางการทูตแทนกำลังทหาร ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ปักกิ่งพยายามขยายอิทธิพลผ่านโครงการลงทุน การค้าระหว่างประเทศ เทคโนโลยี AI รถยนต์ไฟฟ้า และโครงสร้างพื้นฐานในหลายภูมิภาคของโลก นักวิเคราะห์บางคนมองว่า จีนกำลังใช้วิธีสร้าง &ldqu.. ดูเพิ่ม

เศรษฐกิจโลก ถูกขับเคลื่อนด้วยอะไร? เศรษฐกิจโลกไม่ได้ถูกขับเคลื่อนด้วย “เงิน” เพียงอย่างเดียวอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่ยังมีพลังอื่นที่ซับซ้อนกว่านั้นมาก ทั้งเทคโนโลยี ความเชื่อมั่น พลังงาน ทรัพยากร ประชากร การเมือง การค้า และข้อมูลข่าวสาร ทุกสิ่งเชื่อมโยงกันราวกับระบบประสาทขนาดยักษ์ของมนุษยชาติ โลกในศตวรรษที่ 21 จึงไม่ใช่โลกที่ประเทศหนึ่งผลิต อีกประเทศหนึ่งบริโภคแบบแยกขาดจากกันอีกต่อไป .. ดูเพิ่ม

บนเส้นละติจูดเดียวกัน ภูมิประเทศเดียวกัน และมีรั้วกั้นพรมแดนเพียงเส้นเดียว แต่หากมองจากภาพถ่ายทางอากาศ เราจะพบกับความแตกต่างที่น่าอัศจรรย์ระหว่าง "หม่านโจวหลี่" ของจีน และ "ซาไบคาลสค์" ของรัสเซีย เมืองสองฝั่งที่สะท้อนภาพลักษณ์ นโยบาย และจังหวะชีวิตที่เดินด้วยความเร็วคนละระดับอย่างชัดเจน หม่านโจวหลี่: "หน้าต่าง" แห่งศักยภาพของมังกรจีน ฝั่งจีนคือ หม่านโจวหลี่ เมืองระดับอำเภอในเขตปกครองตนเองมองโกเลี.. ดูเพิ่ม

สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ทั่วโลกกำลังจับตามองส่อแววพลิกผันอีกครั้ง เมื่อความหวังในการยุติการสู้รบผ่านแผนสันติภาพ "Islamabad Accord" เริ่มเผชิญกับอุปสรรคสำคัญ แม้ปากีสถานจะพยายามทำหน้าที่เป็นตัวกลางประสานรอยร้าวระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่านเพื่อเปิดเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญอย่างช่องแคบฮอร์มุซ แต่ล่าสุดท่าทีของฝั่งอิหร่านกลับแข็งกร้าวขึ้น โดยปฏิเสธข้อเสนอหยุดยิงชั่วคราวและตั้งเงื่อนไขที่เ.. ดูเพิ่ม

ในโลกที่ความผันผวนของราคาสินค้าโภคภัณฑ์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับเพียงแค่ "อุปสงค์และอุปทาน" แต่เพียงอย่างเดียว การทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่าง "น้ำมัน" และ "ทองคำ" จึงจำเป็นต้องมองผ่านมุมมองของเศรษฐศาสตร์การเมือง (Political Economy) ซึ่งให้ความสำคัญกับการปะทะกันระหว่างอำนาจของรัฐ นโยบายระหว่างประเทศ และโครงสร้างของระบบทุนนิยมโลกที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อปากท้องและเศรษฐกิจในทุกระดับ วิเคราะห์น้ำมัน: เลือดห.. ดูเพิ่ม

ในโลกที่การค้ากว่า 80% พึ่งพาการขนส่งทางเรือ ความมั่งคั่งของมวลมนุษยชาติตกอยู่ในกำมือของเส้นทางการเดินเรือเพียงไม่กี่แห่งที่มีลักษณะเป็น "จุดคอขวด" (Chokepoints) หรือช่องแคบทางภูมิศาสตร์ที่หนาแน่นที่สุด หากจุดยุทธศาสตร์เหล่านี้ถูกปิดกั้นเพียงชั่วคราว ไม่เพียงแต่ราคาน้ำมันจะพุ่งสูงขึ้น แต่ห่วงโซ่อุปทานโลกอาจพังทลายลงในพริบตา บทความนี้จะพาไปสำรวจ 6 จุดยุทธศาสตร์ชี้ชะตาเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์โลกที่.. ดูเพิ่ม

สถานการณ์ในตะวันออกกลางทวีความรุนแรงจนถึงขีดสุด เมื่อการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านที่นครเจนีวาไร้ข้อสรุป ส่งผลให้กองทัพสหรัฐฯ เคลื่อนกำลังพลและยุทโธปกรณ์ครั้งใหญ่เข้าสู่น่านน้ำอิสราเอล ขณะที่หลายประเทศเริ่มสั่งอพยพพลเมืองและเจ้าหน้าที่ทูตออกจากพื้นที่เสี่ยง ท่ามกลางความกังวลว่าความขัดแย้งกำลังเดินหน้าสู่การเผชิญหน้าทางทหารอย่างเต็มรูปแบบ การเคลื่อนพลครั้งใหญ่ของกองทัพสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 27 กุมภ.. ดูเพิ่ม

หากจะพูดถึงประเทศที่มีพรมแดนซับซ้อนและน่าฉงนที่สุดในโลก "สเปน" คือชื่อที่ต้องถูกยกมาเป็นอันดับต้นๆ เพราะดินแดนของประเทศนี้ไม่ได้รวมกันเป็นผืนเดียวอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่กลับมีส่วนเสี้ยวของแผ่นดินที่ไปฝังตัวอยู่ในประเทศอื่น รวมถึงพรมแดนที่สั้นจนแทบไม่เชื่อสายตา ซึ่งเป็นผลพวงจากประวัติศาสตร์การเมืองและการทูตที่ทิ้งร่องรอยไว้บนแผนที่โลกจนถึงปัจจุบัน ความน่าพิศวงประการแรกคือ "เมืองลิเวีย" (Llí.. ดูเพิ่ม