ภาษาไทย

พยัญชนะไหนมีชื่อจังหวัดไทยขึ้นต้นมากที่สุด? นับครบ 77 จังหวัดได้คำตอบแล้ว ถ้าให้ลองทายว่า พยัญชนะไทยตัวไหนมีชื่อจังหวัดขึ้นต้นมากที่สุด คุณจะตอบตัวอะไร? คำตอบอาจไม่ใช่ตัวที่หลายคนคิด เพราะเมื่อนำรายชื่อจังหวัดประเทศไทยทั้ง 77 จังหวัดมานับตาม พยัญชนะต้นจริง พบว่ามีพยัญชนะหนึ่งตัวนำกลุ่มอย่างชัดเจน และคำตอบคือ “ส” เรานับกันอย่างไร? การนับครั้งนี้ใช้รายชื่อจังหวัดประเทศไทยเป็นฐาน โดยประเ.. ดูเพิ่ม

คำว่า "บุกรวบ" ถือเป็น ภาษาข่าวสายอาชญากรรมโดยตรง ซึ่งหมายถึงภาษาเฉพาะกลุ่ม (Jargon) ที่สื่อมวลชนรังสรรค์ขึ้นเพื่อใช้กับการรายงานข่าวคดีความและการทำงานของตำรวจโดยเฉพาะ โดยเน้นคำกริยาที่ทรงพลัง ให้ความรู้สึกดุดัน และสร้างภาพในหัว (Visual Word) ได้ทันที ซึ่ง "บุกรวบ" เกิดจากการผสมผสานคำกริยา 2 คำ คือ "บุก" ที่สื่อถึงการจู่โจมเข้าถึงพื้นที่อย่างรวดเร็วโดยไม่ให้อีกฝ่ายทันตั้งตัว และ "รวบ" ที่สื่อถึงก.. ดูเพิ่ม

พม่า หรือ เมียนมา เรียกอย่างไรให้ถูก คำตอบสั้น ๆ คือ หากกำลังพูดถึงคนที่มีสัญชาติจากประเทศเมียนมา คำที่สุภาพและชัดเจนที่สุดคือ ชาวเมียนมา หรือ คนจากเมียนมา ส่วนคำว่า “เมียนมาร์” เป็นคำที่คนไทยคุ้นเคยและยังเข้าใจได้ แต่ในงานเขียนหรือการสื่อสารแบบเป็นทางการ มักใช้คำว่า “เมียนมา” มากกว่า การเรียกคนว่า “ชาวพม่า” ไม่ได้ผิดหรือเป็นคำต้องห้ามโดยอัตโนมัติ เพราะเป็นคำที่.. ดูเพิ่ม

ถ้าย้อนกลับไปในเมืองไทยช่วงยุค 90 นอกจากเพลง เทปคาสเซ็ตต์ เกม และแฟชั่นแล้ว ยังมีอีกอย่างที่บอกได้ว่าใครโตมาในช่วงเวลานั้น นั่นคือ “คำพูด” บางคำเคยได้ยินแทบทุกวันในห้องเรียน หน้าร้านเกม หรือบทสนทนาของวัยรุ่น แต่เมื่อภาษาเปลี่ยนไปตามยุค คำเหล่านี้หลายคำก็เริ่มถอยออกจากชีวิตประจำวัน บางคำยังมีคนพูดอยู่ แต่ไม่ฮิตเท่าเดิมเหมือนเมื่อก่อน 1. จ๊าบ “จ๊าบ” เป็นคำที่ใช้ชมว่าสิ่งใดสิ.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงหนังสือเรียนภาษาไทยที่คนหลายรุ่นยังจำตัวละครได้ ชื่อ มานะ มานี ปิติ ชูใจ น่าจะเป็นหนึ่งในชื่อแรก ๆ ที่ถูกนึกถึง แต่หนังสือชุดนี้ไม่ได้มีแค่เรื่องให้ย้อนวัย เพราะมันเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์แบบเรียนภาษาไทย และวันนี้ยังมีแหล่งออนไลน์ที่รวบรวมหนังสือให้คนกลับไปเปิดอ่านได้อีกครั้ง มานี มานะ คือหนังสืออะไร? ชื่อที่คนคุ้นกันว่า “มานี มานะ” จริง ๆ แล้วเป็นส่วนหนึ่งของชุดแบบเรียน.. ดูเพิ่ม

ถ้าเคยไปเที่ยวภาคใต้แล้วลองนั่งฟังคนท้องถิ่นคุยกัน บางครั้งอาจรู้สึกเหมือนฟังภาษาไทยที่เปิดโหมดความเร็ว x2 เพราะนอกจากสำเนียงที่มีเอกลักษณ์แล้ว ยังมีคำเฉพาะที่คนภาคอื่นไม่คุ้นอีกหลายคำ ที่น่าสนใจคือ ภาษาไทยถิ่นใต้ไม่ได้มีรูปแบบเดียวกันทั้งหมด คำบางคำอาจแตกต่างกันตามจังหวัดหรือสำเนียงท้องถิ่น ดังนั้นคำที่ยกตัวอย่างต่อไปนี้เป็นคำที่พบใช้ในภาษาใต้หลายพื้นที่ แต่การใช้งานจริงอาจต่างกันเล็กน้อย 1. หรอ.. ดูเพิ่ม

สวัสดีชาวโพสต์จังทุกคน ถ้าพูดถึงของที่ใช้ซักผ้า หลายคนอาจบอกว่า “ไปซื้อแฟ้บให้หน่อย” ทั้งที่จริงแล้ว แฟ้บ ไม่ใช่ชื่อเรียกทั่วไปของผลิตภัณฑ์ซักผ้าทั้งหมด แต่เป็นชื่อแบรนด์ที่คนไทยคุ้นเคย จนถูกนำมาใช้แทนคำว่า ผงซักฟอก ในภาษาพูด “แฟ้บ” เดิมคือชื่อยี่ห้อ คำว่า “แฟ้บ” มาจากชื่อผลิตภัณฑ์ซักผ้า Fab ซึ่งเป็นแบรนด์ผงซักฟอกของบริษัท Colgate-Palmolive และเคยทำตลาดในหลายปร.. ดูเพิ่ม

ถ้าเดินเข้าไปในร้านเล็ก ๆ หน้าปากซอย เราอาจเห็นตั้งแต่น้ำปลา น้ำตาล บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ขนม ถ่านไฟฉาย ไปจนถึงของใช้ในบ้านวางเรียงกันอยู่เต็มร้าน คนไทยคุ้นเคยกับร้านแบบนี้มานาน และมักเรียกว่า “ร้านโชห่วย” แต่ชื่อฟังแล้วชวนให้เข้าใจผิดอยู่ไม่น้อย เพราะถ้าแยกคำตามภาษาไทย คำว่า “โชว์” กับ “ห่วย” ก็เหมือนจะกลายเป็น “โชว์ของห่วย ๆ” ไปเสียอย่างนั้น จริง ๆ .. ดูเพิ่ม

ถ้าโตมากับภาษาไทย คำว่า “เจ๊ก” อาจเป็นคำที่เคยได้ยินจากคนรุ่นก่อน โดยเฉพาะเวลาพูดถึงคนจีนหรือคนไทยเชื้อสายจีน แต่หลายคนอาจไม่เคยสงสัยว่า คำนี้มาจากไหน และทำไมจึงกลายเป็นคำที่ใช้เรียกคนจีนในสังคมไทยสมัยก่อน คำว่า “เจ๊ก” มีรากมาจากภาษาจีน โดยเกี่ยวข้องกับคำเรียกพี่ชายหรือคำเรียกผู้ชายที่มีอายุมากกว่าในกลุ่มภาษาจีนบางสำเนียง โดยเฉพาะกลุ่มภาษาจีนแต้จิ๋วและฮกเกี้ยนที่มีอิทธิพลต.. ดูเพิ่ม

ป้ายบอกทางเขียนว่า “ตรอก” แต่หน้าทางกลับมีรถวิ่งผ่านได้ ภาพแบบนี้ทำให้คนจำนวนมากเผลอใช้ความกว้างของทางเป็นคำตอบทันทีว่า ถ้ารถเข้าได้ก็คงไม่ควรเรียกตรอกแล้ว แต่ชื่อทางไม่ได้ทำหน้าที่เป็นรายงานวิศวกรรมของถนนในวันนี้เสมอไป บางครั้งมันบันทึกหน้าตาเดิมของเส้นทาง และความสัมพันธ์เดิมระหว่างถนนใหญ่กับบ้านเรือนที่อยู่ลึกเข้าไปข้างใน บทนี้จึงไม่ได้ตั้งใจกลับไปแข่งตอบว่า “ตรอกกับซอยต่างกัน.. ดูเพิ่ม

ไขข้อสงสัยความแตกต่างระหว่างคำว่า "ตรอก" และ "ซอย" สองเส้นทางย่อยที่แม้จะมีความหมายใกล้เคียงกัน แต่มีที่มาทางภาษา ประวัติศาสตร์ชุมชน และบริบทความหมายที่แตกต่างกันมากกว่าแค่เรื่องของขนาดและความกว้าง ความแตกต่างระหว่าง "ตรอก" และ "ซอย" สามารถสรุปได้ดังนี้: ความหมายและภาพของพื้นที่: คำว่า "ตรอก" มักสื่อถึงทางแคบระหว่างบ้านหรืออาคารในชุมชนเก่า เติบโตตามวิถีชีวิตดั้งเดิมของผู้คน ส่วนคำว่า "ซอย" จะเน้น.. ดูเพิ่ม

ในสังคมทุกวันนี้ เวลาที่มีใครสักคนออกมาพูดจาเสียงดัง หรือเล่าเรื่องราวบางอย่างด้วยท่าทีดุเดือดจริงจัง เราก็มักจะได้เห็นบรรยากาศการโต้ตอบตามมาติด ๆ เมื่อมีคนเข้ามาสวนกลับด้วยคำว่า "ร้องแร่แห่กระเชอ" ซึ่งบอกเลยว่าคำนี้ไม่ได้แปลว่าโวยวายธรรมดา แต่มันคือคำแซะชั้นดีที่ถูกนำมาใช้ลดทอนน้ำหนัก หรือแขวะใส่คนที่ออกมาส่งเสียงให้เรื่องดัง จนกลายเป็นสำนวนติดปากที่ได้ยินทีไร เป็นต้องมีดราม่าการปะทะฝีปากตามมาทุ.. ดูเพิ่ม

"เพราะติดกระดุมเม็ดแรกผิด" คือประโยคสั้น ๆ ที่มักจะโผล่มาเตือนสติเวลาที่ต้องรื้อเริ่มใหม่ ฟังดูเรียบง่าย แต่ทรงพลังอย่างไม่น่าเชื่อ เพราะมันตอกย้ำว่า "เราเดินผิดทางมาตั้งแต่ก้าวแรก" แล้วเคยสงสัยไหมว่า คำเปรียบเปรยธรรมดา ๆ เกี่ยวกับเสื้อผ้าในชีวิตประจำวัน กลายมาเป็นสำนวนเตือนใจระดับสากลได้ยังไง ภาพของการใส่เสื้อเชิ้ตคือตัวอย่างเชิงสัญลักษณ์ที่เห็นภาพชัดที่สุด ลองจินตนาการว่าหากเราใส่กระดุมเม็ดแรกร.. ดูเพิ่ม

ทำไมคนไทยเรียกชาวอินเดียว่า “แขก” ทั้งที่แขกไม่ได้แปลว่าคนอินเดีย? คำว่า “แขก” เป็นคำที่คนไทยคุ้นหูมาก เราใช้คำว่าแขกในความหมายว่า “ผู้มาเยือน” เช่น แขกรับเชิญ แขกเหรื่อ ห้องรับแขก หรือรับแขก แต่พอพูดถึงชาวอินเดีย หลายคนกลับคุ้นกับคำว่า “แขกอินเดีย” หรือบางครั้งก็เรียกสั้น ๆ ว่า “แขก” แล้วคำสองความหมายนี้เกี่ยวข้องกันอย่างไร? คำตอบน่าสนใ.. ดูเพิ่ม

ถ้าเคยได้ยินใครพูดว่า "อย่ามาดึงเช็ง!" แล้วแอบสงสัยในใจว่ามันคืออะไร...คุณไม่ใช่คนเดียวแน่นอน เพราะคำว่า "ดึงเช็ง" เป็นสแลงไทยติดปากคนรุ่นใหญ่ ประมาณ Gen X หรือ Baby Boomers ที่เด็กรุ่นใหม่ยุคนี้ฟังแล้วอาจจะงง ๆ แล้วเลือกใช้คำว่า "ดึงเกม" หรือ "สโลว์ไลฟ์" แทน ทั้งที่ในความเป็นจริง คำว่าดึงเช็งมีมิติและแฝงความแซ่บในภาษาได้สะใจกว่าเยอะมาก แม้จะไม่มีการบันทึกปีที่แน่ชัดว่าเริ่มใช้ตั้งแต่เมื่อไหร่ แต.. ดูเพิ่ม

“เลือดเนื้อเชื้อไข” หมายถึง “ลูกหลาน หรือผู้ที่มีสายเลือดผูกพันสืบสายสกุลมาจากพ่อแม่เดียวกัน” คำนี้เป็นสำนวนซ้อน 4 คำที่คนไทยคุ้นหูกันดี แต่ถ้าลองถอดคำว่า "ไข" ออกมาดู หลายคนอาจจะประหลาดใจ เพราะคำว่า "ไข" ในที่นี้ คนโบราณหมายถึง "ไขกระดูก" หรือส่วนที่ลึกที่สุดภายในร่างกาย ซึ่งสะท้อนการสังเกตธรรมชาติของคนรุ่นก่อนที่มองว่า ลูกคนหนึ่งไม่ได้เกิดมาจากแค่ส่วนประกอบภายนอก แต่ถูกส.. ดูเพิ่ม

ถ้าคนจีนที่คุ้นกับแสลงอินเทอร์เน็ตจีนเห็นตัวเลข 5555 โดยไม่รู้บริบทไทย ความหมายที่มีโอกาสผุดขึ้นมาก่อนกลับไม่ใช่เสียงหัวเราะ แต่เป็นอารมณ์ประมาณ ฮือ ๆ หรือกำลังร้องไห้ เสียใจ ผิดหวัง งอแง หรือทำเสียงน่าสงสาร เหตุผลอยู่ที่เสียงอ่านของเลข 5 ในสองภาษา ภาษาไทยอ่านเลข 5 ว่า ห้า เมื่อเอามาพิมพ์ติดกันเป็น 555 จึงพาให้นึกถึงเสียง ฮ่า ฮ่า ฮ่า จนกลายเป็นภาษาพิมพ์แทนการหัวเราะที่คนไทยเข้าใจกันทันที ยิ่งใส่เ.. ดูเพิ่ม

วันสุนทรภู่ ตรงกับวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปี วันที่ 26 มิถุนายน ไม่ได้เป็นเพียงวันสำคัญในปฏิทินวรรณกรรมไทย แต่ตรงกับวันเกิดของ พระสุนทรโวหาร หรือ สุนทรภู่ กวีสำคัญที่ทิ้งผลงานไว้ให้ภาษาไทยมีชีวิตชีวามาจนถึงทุกวันนี้ สุนทรภู่เกิดเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2329 ในสมัยรัชกาลที่ 1 และภายหลังวันที่เกิดของกวีผู้นี้ได้รับการกำหนดให้เป็นวันสุนทรภู่ ทำไมต้องเป็นวันที่ 26 มิถุนายน เหตุผลง่ายและตรงที่สุด .. ดูเพิ่ม

ภาษาไทยมีคำที่ใช้ “ใ” หรือไม้ม้วน ซึ่งตามแบบเรียนและหลักภาษาไทยทั่วไปกำหนดคำพื้นฐานไว้ 20 คำ หลายคนจำกันมาตั้งแต่สมัยเรียนประถมผ่านบทท่องที่เรียกว่า “ใอไม้ม้วน 20 ม้วน” คำทั้ง 20 คำ ได้แก่ ใกล้ ใคร ใคร่ ใจ ใช่ ใช้ ใด ใต้ ใน ใบ ใบ้ ใฝ่ ใย สะใภ้ ใส ใส่ ให้ ใหญ่ ใหม่ หลงใหล จุดที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจคือ เสียง “ไอ” ในภาษาไทยเขียนได้หลายแบบ ทั้ง ไอไม้มลาย “ไ&.. ดูเพิ่ม

คำที่เขียนถูกต้องตามมาตรฐานภาษาไทยคือ “ไอศกรีม” ส่วน “ไอศครีม” เป็นรูปสะกดที่ไม่ถูกต้อง และ “ไอติม” เป็นคำที่ใช้กันทั่วไปในภาษาพูด เรื่องนี้ชวนสับสนเพราะเวลาออกเสียงจริง คำว่า “ไอศกรีม” มักไม่ได้ยินเสียงทุกพยางค์ชัดแบบที่เห็นในตัวหนังสือ พอพูดเร็ว ๆ เสียงช่วงกลางจึงทำให้บางคนจำไปว่าเขียนด้วย ค กลายเป็น “ไอศครีม” ทั้งที่รูปมาตรฐานใช้ ก คื.. ดูเพิ่ม