พันธุกรรม

ทำไมคนเกาหลีจำนวนมากถึงมีกลิ่นรักแร้น้อย เรื่องนี้โยงถึงยีนจริง คำว่า คนเกาหลีไม่มีกลิ่นตัว ฟังแล้วเหมือนเป็นคำเหมารวมแรงๆ แต่แก่นของเรื่องมีหลักชีววิทยารองรับอยู่ เพียงต้องเปลี่ยนประโยคให้แม่นกว่าเดิมเป็น คนเอเชียตะวันออกจำนวนมากมีพันธุกรรมที่ทำให้สร้างสารตั้งต้นของกลิ่นรักแร้น้อยลง ไม่ได้แปลว่าร่างกายไม่มีกลิ่นเลย ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องอาบน้ำ และไม่ได้หมายความว่าคนเกาหลีทุกคนเหมือนกันหมด ตัวสำคัญช.. ดูเพิ่ม

เห็ดเป็นญาติห่าง ๆ ของมนุษย์จริงไหม? คำตอบจากสายวิวัฒนาการ เมื่อพูดถึง “เห็ด” หลายคนคงนึกถึงอาหารบนโต๊ะ หรือสิ่งมีชีวิตที่ขึ้นตามท่อนไม้หลังฝนตก แต่รู้หรือไม่ว่า ในมุมมองของนักชีววิทยา กลุ่มฟังไจที่เห็ดสังกัดกลับมีความใกล้ชิดกับสัตว์ รวมถึงมนุษย์ มากกว่าพืช ฟังดูเหลือเชื่อใช่ไหม? คำกล่าวนี้จริงในแง่ของสายวิวัฒนาการ แต่ไม่ได้หมายความว่าเห็ดเป็นญาติใกล้ชิดของมนุษย์ในความหมายทั่วไป หรือม.. ดูเพิ่ม

เห็นวางขายคู่กันจนหลายคนคิดว่าเป็นผลไม้คนละชนิด แต่ความจริงใกล้กันกว่าที่คิดมาก เวลาเดินผ่านแผนกผลไม้ในซูเปอร์มาร์เก็ต หลายคนมักแยกพีชกับเนคทารีนออกจากกันทันที เพราะหน้าตาไม่เหมือนกันอย่างชัดเจน พีชมีผิวกำมะหยี่เต็มไปด้วยขนอ่อน ส่วนเนคทารีนเปลือกเรียบลื่นเป็นมันจนดูคล้ายพลัม แต่ถ้ามองในมุมของนักพฤกษศาสตร์ ทั้งคู่แทบจะเรียกว่าเป็นผลไม้ชนิดเดียวกันได้เลย ความต่างสำคัญอยู่ที่ยีนเพียงตัวเดียว ลักษณะเ.. ดูเพิ่ม

ถ้ามีคนบอกว่าในร่างกายของเรามีร่องรอยไวรัสโบราณติดตัวมาตั้งแต่ยุคบรรพบุรุษ ฟังดูเหมือนหนังไซไฟ แต่เรื่องนี้เกิดขึ้นจริง เวลาพูดถึงดีเอ็นเอ หลายคนมักนึกถึงรหัสพันธุกรรมที่กำหนดหน้าตา สีผิว หรือโรคทางพันธุกรรม แต่ความจริงแล้ว ดีเอ็นเอของมนุษย์ไม่ได้ประกอบด้วยยีนของมนุษย์ทั้งหมด นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าประมาณ 8% ของจีโนมมนุษย์เป็นชิ้นส่วนของไวรัสโบราณที่เรียกว่า Endogenous Retroviruses หรือ ERVs ซึ่งเ.. ดูเพิ่ม

ผลตรวจเลือดบอกว่าเป็นคนหนึ่ง แต่ผลตรวจจากเนื้อเยื่อกลับบอกว่าเป็นอีกคน! ฟังดูเหมือนพล็อตหนังสืบสวนหรือหนังไซไฟ แต่เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นกับมนุษย์จริง ๆ และมีชื่อเรียกว่า ภาวะคิเมร่า (Chimerism) เป็นภาวะที่คนคนหนึ่งมีเซลล์ซึ่งประกอบด้วยดีเอ็นเอมากกว่าหนึ่งชุดอยู่ในร่างกายเดียวกัน ทำให้ร่างกายเหมือนเป็นการรวมตัวของพันธุกรรมจากคนมากกว่าหนึ่งคน เรื่องเริ่มตั้งแต่ยังเป็นตัวอ่อน กรณีที่พบได้บ่อยที่สุดเกิ.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่าทำไมสุนัขดมกลิ่นตามหาคนหายได้ ทั้งที่คนเป็นล้านหน้าตาคล้ายกัน? คำตอบไม่ได้อยู่ที่หน้าตา แต่อยู่ที่ กลิ่นกาย ของแต่ละคน เพราะร่างกายมนุษย์สร้างสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า Scent Print หรือเอกลักษณ์ของกลิ่นประจำตัว ซึ่งมีความเฉพาะตัวจนแทบไม่มีใครซ้ำกันเลย แม้จะใช้สบู่ ยาสระผม หรือน้ำหอมยี่ห้อเดียวกันก็ตาม กลิ่นกายเกิดจากอะไร? หลายคนเข้าใจว่ากลิ่นตัวมาจากเหงื่อเพียงอย่างเดียว แต่ความจ.. ดูเพิ่ม

แรงดึงดูดระหว่างคนสองคน อาจไม่ได้เริ่มจากหน้าตาหรือคำพูดเสมอไป แต่บางครั้งเริ่มจาก 'กลิ่น' ที่เราแทบไม่รู้ตัว หลายคนเคยมีประสบการณ์รู้สึกว่ากลิ่นกายธรรมชาติของใครบางคนดูน่าดึงดูด ทั้งที่เขาไม่ได้ใช้น้ำหอมเลย ขณะที่บางคนกลับมีกลิ่นที่ทำให้รู้สึกไม่คุ้นหรือไม่ชอบ ทั้งหมดนี้อาจเกี่ยวข้องกับชีววิทยาของมนุษย์มากกว่าที่คิด ยีน MHC คืออะไร MHC หรือ Major Histocompatibility Complex เป็นกลุ่มยีนที่มีบทบาท.. ดูเพิ่ม

เคยไหมที่เห็นเด็กคนหนึ่งแล้วต้องพูดว่า “เหมือนพ่อมาก” ทั้งดวงตา จมูก รูปหน้า หรือรอยยิ้ม จนหลายคนเชื่อว่าลูกมักจะเหมือนพ่อมากกว่าแม่ แต่ความจริงแล้วเรื่องนี้มีคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ที่ซับซ้อนกว่าที่คิด ลูกได้รับ DNA จากพ่อและแม่เท่ากัน ตามหลักพันธุศาสตร์ ลูกได้รับสารพันธุกรรมจากพ่อประมาณ 50% และจากแม่ประมาณ 50% ดังนั้นในความเป็นจริง ลูกไม่ได้ถูกกำหนดให้เหมือนพ่อมากกว่าแม่ แต่เหตุผลที่บ.. ดูเพิ่ม

DNA เส้นเล็กจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ถ้านำมาคลี่ต่อกัน ความยาวของมันอาจทำให้คุณต้องอุทานว่าเป็นไปได้จริงหรือ? หลายคนนึกภาพ DNA เป็นเพียงเกลียวคู่ที่อยู่ในหนังสือเรียน แต่ความจริงแล้วเส้นใยนี้ถูกพับและขดตัวอย่างซับซ้อนอยู่ภายในนิวเคลียสของเซลล์ทุกเซลล์ แม้พื้นที่ภายในจะเล็กมาก แต่ก็สามารถเก็บสารพันธุกรรมได้อย่างน่าทึ่ง เพราะธรรมชาติออกแบบการจัดเก็บข้อมูลได้มีประสิทธิภาพกว่าระบบจัดเก็บใดๆ ที่มนุษ.. ดูเพิ่ม

ยีน (Gene)รหัสคำสั่งเล็กจิ๋วที่อยู่เบื้องหลังรูปร่าง หน้าตา และการทำงานของร่างกายมนุษย์ หลายคนเคยได้ยินคำว่า ยีน เวลาพูดถึงหน้าตาที่เหมือนพ่อแม่ หรือโรคที่ถ่ายทอดในครอบครัว แต่ความจริงแล้วยีนมีหน้าที่มากกว่านั้นมาก ยีนเปรียบเสมือนชุดคำสั่งที่บอกให้เซลล์รู้ว่าต้องสร้างโปรตีนชนิดไหน ทำงานอย่างไร และควรตอบสนองต่อสิ่งต่างๆ แบบใด หากไม่มีคำสั่งเหล่านี้ ร่างกายก็ไม่สามารถเติบโต ซ่อมแซมตัวเอง หรือรักษาส.. ดูเพิ่ม

คนผมแดงมีอะไรแตกต่าง? 5 ข้อเท็จจริงที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ “คนผมแดง” คือคนที่มีสีผมแดงตามธรรมชาติตั้งแต่เกิด ซึ่งเกิดจากพันธุกรรม ไม่ใช่การย้อมผม ลักษณะนี้พบได้เพียงประมาณ 1–2% ของประชากรโลก จึงถือเป็นหนึ่งในสีผมธรรมชาติที่หายากที่สุด แต่ความหายากไม่ได้หมายความว่าคนผมแดงกำลังจะสูญพันธุ์ และหลายเรื่องที่เล่าต่อกันมาก็ยังต้องแยกระหว่างข้อเท็จจริงกับความเชื่อให้ชัดเจน 1. ผมแดงเกี่ยวข.. ดูเพิ่ม

ลักยิ้ม (Dimple) เป็นเสน่ห์บนใบหน้าที่หลายคนปรารถนา แต่ในทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์กลับนิยามสิ่งนี้ว่าเกิดจากความผิดปกติของกล้ามเนื้อใบหน้า โดยแท้จริงแล้วลักยิ้มคือร่องรอยที่เกิดจากกล้ามเนื้อ Zygomaticus Major ซึ่งทำหน้าที่ยกมุมปากเวลาฉีกยิ้มมีลักษณะสั้นกว่าปกติหรือมีการแยกตัวออกเป็น 2 แฉกตั้งแต่กำเนิด กระบวนการเกิดลักยิ้มเริ่มต้นเมื่อเส้นใยของกล้ามเนื้อที่แยกออกจากกันนั้นยึดเกาะติดกับผิวหนังชั้นใ.. ดูเพิ่ม

มนุษย์กับกล้วยมีดีเอ็นเอร่วมกันจริงไหม? เข้าใจตัวเลข 50–60% ให้ถูกต้อง หลายคนอาจเคยเห็นข้อความที่บอกว่า มนุษย์มีดีเอ็นเอร่วมกับกล้วยประมาณ 50–60% แล้วเกิดคำถามทันทีว่า ถ้าเป็นแบบนั้นจริง มนุษย์กับกล้วยเกี่ยวข้องกันใกล้แค่ไหน และทำไมสิ่งมีชีวิตที่ดูแตกต่างกันมากถึงมีส่วนที่คล้ายกันได้ คำตอบอยู่ที่พื้นฐานของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด นั่นคือ ดีเอ็นเอ หรือสารพันธุกรรมที่ทำหน้าที่เก็บข้อมูลเกี่ยว.. ดูเพิ่ม

เคยมีช่วงหนึ่งที่ภาพในกล้องจุลทรรศน์ทำให้หยุดคิดไปนานมาก สิ่งเล็กๆ ที่อยู่ในเซลล์กลับซ่อนบางอย่างที่ยาวเกินคาดไว้ข้างใน นั่นคือดีเอ็นเอ เส้นที่เหมือนข้อมูลทั้งหมดของชีวิตถูกรวมไว้ในพื้นที่ที่เล็กจนแทบมองไม่เห็น ถ้าลองจินตนาการดีเอ็นเอเส้นเดียวถูกคลี่ออกจากนิวเคลียสของเซลล์ มันไม่ได้สั้นอย่างที่คิด แต่ยาวมากจนเหมือนเส้นด้ายที่ไม่มีที่สิ้นสุด ความน่าประหลาดคือทุกอย่างถูกบีบอัดให้เข้าไปอยู่ในพื้นที่.. ดูเพิ่ม

ดวงตามนุษย์มีสีอะไรได้บ้าง และทำไมแต่ละคนสีตาไม่เหมือนกัน เวลาเราพูดถึงสีตา หลายคนอาจนึกถึงแค่ “ตาดำ” กับ “ตาสีฟ้า” แบบที่เห็นในหนังฝรั่ง แต่จริง ๆ แล้วดวงตามนุษย์มีสีได้หลากหลายกว่านั้นมาก ตั้งแต่น้ำตาลเข้มจนเกือบดำ น้ำตาลอ่อน สีอำพัน สีเฮเซล สีเขียว สีเทา สีฟ้า ไปจนถึงสีที่ดูแปลกตาในบางภาวะ เช่น สีแดงอมชมพูในคนที่มีภาวะผิวเผือกบางชนิด สิ่งที่ทำให้แต่ละคนมีสีตาไม่เหมือนกั.. ดูเพิ่ม

ลองนึกถึงคนใกล้ตัวดูสักคน บางคนกลับจากวิ่ง 10 กิโลเมตรแล้วยังแทบไม่มีกลิ่น บางคนแค่นั่งรถเมล์กลางแดดครึ่งชั่วโมงก็เริ่มมีกลิ่นตัวแล้ว และที่แปลกกว่านั้นคือ กลิ่นตัวของแต่ละคนยังไม่เหมือนกันอีกด้วย คำถามคือ ถ้าทุกคนเป็นมนุษย์เหมือนกัน ทำไมกลิ่นตัวถึงแตกต่างกันขนาดนี้ เรื่องแรกที่หลายคนเข้าใจผิดคือ เหงื่อไม่ได้มีกลิ่นแรงตั้งแต่แรก จริง ๆ แล้วเหงื่อที่ออกจากร่างกายส่วนใหญ่แทบไม่มีกลิ่นเลย ตัวการสำคั.. ดูเพิ่ม

คนส่วนใหญ่บนโลกใช้มือขวาเป็นมือหลักมานานมาก แต่นักวิทยาศาสตร์ยังมองว่าเรื่องนี้เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งสมอง การเดินสองขา พันธุกรรม และแรงกดดันทางสังคม ถ้าสังเกตของใช้รอบตัว ตั้งแต่โต๊ะเรียน กรรไกร เมาส์คอมพิวเตอร์ ไปจนถึงการจับมือทักทาย หลายอย่างถูกออกแบบโดยมี “คนถนัดขวา” เป็นค่าเริ่มต้น เหตุผลหนึ่งคือประชากรส่วนใหญ่ของโลกถนัดขวา ขณะที่คนถนัดซ้ายมีสัดส่วนราว 10% เท่านั้น คำถามที่.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึงคนอายุยืน หลายคนมักคิดว่าเรื่องนี้ขึ้นอยู่กับ “ยีน” เป็นหลัก แต่ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์กำลังเริ่มมองว่า สิ่งที่มีผลต่ออายุขัยของมนุษย์มากที่สุด อาจไม่ใช่พันธุกรรมอย่างที่เคยเชื่อกัน งานวิจัยใหม่ที่ถูกพูดถึงในต่างประเทศพยายามวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพและวิถีชีวิตของผู้คนจำนวนมาก เพื่อดูว่า อะไรคือปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีอายุยืนจริง ๆ ผลที่ได้พบว่า สิ่งแวดล้อมและพฤติกรรมการใช้ชีวิตมีอิท.. ดูเพิ่ม