พฤติกรรม


เมื่อสมองส่วนขมับเสียหายจนความกลัวและพฤติกรรมเปลี่ยนไป
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th มีโรคทางระบบประสาทชนิดหนึ่งที่ทำให้คนคนหนึ่งดูสงบนิ่งผิดปกติ ไม่สะดุ้งกลัวสิ่งอันตราย และหยิบของรอบตัวเข้าปากอย่างไม่รู้ว่าเหมาะสมหรือไม่ ภาวะนี้เรียกว่า Klver-Bucy Syndrome หรือกลุ่มอาการคลูเวอร์บูซี เป็นภาวะที่พบได้น้อยและมักเกิดหลังสมองบริเวณขมับได้รับความเสียหาย.. ดูเพิ่ม

ทำไมเวลาแปรงฟัน เราถึงเผลอจ้องหน้าตัวเองในกระจกเสมอ
ช่วงเช้าที่ตายังเปิดไม่เต็มดี หลายบ้านมีภาพเดิมอยู่หน้ากระจกในห้องน้ำ คนหนึ่งยืนก้มหน้า มือขยับแปรงไปมา มีฟองยาสีฟันตรงมุมปาก แล้วสายตากลับเงยขึ้นมาสบตากับตัวเองในกระจกเป็นระยะ ทั้งที่งานหลักอยู่ในปากแท้ ๆ ไม่ใช่บนใบหน้า จึงอดสงสัยไม่ได้ว่าเรามองอะไรอยู่กันแน่ และถ้าหลับตาแปรงจนทั่ว ฟันจะสะอาดเท่าเดิมไหม ถ้าพูดถึงคราบบนผิวฟัน การขยับแปรงให้ถูกตำแหน่ง ใช้เวลาพอ และแปรงทั่วทุกซี่ สำคัญกว่าการมองกระ.. ดูเพิ่ม

ทำไมสมองจึงมองไม่เห็นความลำเอียงของตัวเอง ทั้งที่เห็นของคนอื่นชัดเจน
เคยเห็นคนสองคนเถียงกันเรื่องเดียวกันไหม ฝ่ายหนึ่งมั่นใจว่ากำลังใช้เหตุผล แต่อีกฝ่ายกำลังเข้าข้างพวกเดียวกัน ขณะเดียวกันอีกฝ่ายก็คิดแบบเดียวกันเป๊ะ ต่างคนต่างมองเห็นความลำเอียงของคู่สนทนาได้ชัดเจน แต่กลับไม่เห็นสิ่งเดียวกันที่กำลังเกิดขึ้นในความคิดของตัวเอง นี่ไม่ใช่เรื่องของคนไม่ดีหรือคนไม่มีเหตุผลเพียงอย่างเดียว ความลำเอียงเป็นกลไกที่แทรกอยู่ในวิธีรับข้อมูล ประเมินเหตุการณ์ เลือกหลักฐาน และปกป้อ.. ดูเพิ่ม

ทำไมพออายุสามสิบแล้วนิสัยหลายอย่างถึงเริ่มเหมือนแม่โดยไม่รู้ตัว
วันหนึ่งเสียงบ่นของแม่อาจดังออกมาจากปากลูกแบบไม่ทันตั้งตัว เริ่มจากเรื่องเล็กมาก เช่น เห็นไฟห้องน้ำเปิดทิ้งไว้แล้วหงุดหงิด เห็นถุงพลาสติกสภาพดีก็พับเก็บ เห็นใครออกจากบ้านแล้วไม่ปิดประตูก็อยากตะโกนตาม หรือเดินผ่านโต๊ะกินข้าวแล้วเจอแก้ววางเกะกะ จู่ๆ ประโยคคุ้นหูก็หลุดออกมาแบบแทบไม่ต้องคิดจังหวะนั้นแหละที่หลายคนสะดุ้งว่า นี่มันประโยคของแม่ชัดๆเรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าอายุสามสิบแล้วสมองจะมีสวิตช์เปิ.. ดูเพิ่ม

ทำไมล็อกรถแล้วสมองยังสั่งให้กดรีโมทซ้ำและเดินกลับไปดึงประตูอีก
ไฟกะพริบแล้ว เสียงล็อกก็ดังแล้ว แต่ขายังพาเดินกลับไปเช็ก กดรีโมทครั้งแรก รถตอบสนองทันที ไฟกะพริบ ประตูล็อก เสียงกลอนดังชัดเจน เดินออกมาได้ไม่กี่ก้าวกลับมีคำถามแวบขึ้นว่า เมื่อกี้ล็อกจริงหรือเปล่า มือจึงกดอีกครั้ง บางทีกดรอบสาม แล้วถ้าความรู้สึกยังค้างอยู่ก็เดินย้อนกลับไปลองดึงมือจับประตูด้วยตัวเองเรื่องชวนหงุดหงิดตรงที่สายตาเห็นหลักฐานไปแล้ว แต่ความรู้สึกกลับไม่ยอมออกใบรับรองให้เสียที ต้นเหตุแรกค.. ดูเพิ่ม

ทำไมแค่เลือกบันไดแทนลิฟต์ถึงทำให้ใจอยากกินของหวานเป็นรางวัลทันที
ทำดีนิดเดียว แล้วใจเริ่มเปิดงบรางวัลให้ตัวเองทันที ลองนึกภาพช่วงพักเที่ยง ตั้งใจเดินขึ้นบันไดหลายชั้นแทนลิฟต์ พอถึงโต๊ะทำงานเกิดความรู้สึกดีว่า วันนี้ดูแลสุขภาพแล้ว เย็นนั้นร้านบุฟเฟต์หรือชานมหวานจัดกลับดูสมเหตุสมผลขึ้นทันที ทั้งที่กิจกรรมสองอย่างแทบไม่ได้หักล้างกันแบบบัญชีตัวเลขตรงๆ อาการนี้อธิบายได้ด้วยแนวคิดที่เรียกว่า การให้สิทธิ์ตัวเอง คือเมื่อทำสิ่งที่สอดคล้องกับเป้าหมายหรือภาพลักษณ์ที่ดีแล.. ดูเพิ่ม

ทำไมดูคนอื่นจัดห้องแล้วสบายใจทั้งที่ห้องตัวเองยังรกเหมือนเดิม
ห้องในจอสะอาดขึ้นทุกนาที ส่วนกองเสื้อข้างเตียงยังอยู่ที่เดิม ปรากฏการณ์นี้ดูย้อนแย้งดี เปิดคลิปคนเทของออกจากตู้ เช็ดโต๊ะ พับผ้า ดูดฝุ่น ล้างห้องน้ำ แล้วนั่งดูเพลินเป็นครึ่งชั่วโมง พอคลิปจบกลับวางมือถือแล้วเดินผ่านถุงขยะหน้าประตูเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้นเหตุผลสำคัญคือ ความพอใจจากการเห็นความเป็นระเบียบ กับแรงที่ต้องใช้เพื่อสร้างความเป็นระเบียบ เป็นคนละเรื่องกัน สมองชอบภาพที่มีจุดเริ่มและจุดจบชัดเจน ค.. ดูเพิ่ม

ทำไมต้องเปิดทีวีทิ้งไว้ตอนเล่นมือถือ
มือถืออยู่ในมือ แต่ทีวีก็ต้องเปิดไว้ฉากนี้เจอบ่อยมาก เปิดยูทูบ เปิดซีรีส์ หรือเปิดรายการคุยทิ้งไว้ แล้วแทบไม่ได้มองจอเลยด้วยซ้ำ มือกลับไถคลิป อ่านโพสต์ ตอบแชต หรือเล่นเกมอยู่บนมือถือ พอมีใครกดปิดทีวี ห้องเงียบปุ๊บกลับรู้สึกแปลกๆ จนต้องเปิดอะไรสักอย่างขึ้นมาใหม่พฤติกรรมแบบนี้ไม่ได้มีคำอธิบายเดียว เพราะเสียงแบคกราวด์ทำหน้าที่ได้หลายอย่างพร้อมกัน ทั้งเติมความรู้สึกว่าห้องไม่ว่างเกินไป เป็นสิ่งกระตุ้.. ดูเพิ่ม

ทำไมป้ายเขียนว่าดึงชัดแค่ไหน มือก็ยังเผลอผลักประตูนอร์แมนอยู่ดี
ป้ายบอกให้ดึง แต่รูปทรงกลับชวนให้ผลัก ลองนึกถึงจังหวะเดินเข้าร้านแล้วเจอประตูกระจกบานใหญ่ ป้ายคำว่า “ดึง” ติดอยู่ตรงหน้า แต่ตรงมือกลับเป็นคานยาวพาดขวางเหมือนของที่ควรออกแรงผลัก มือจึงยื่นไปดันก่อน แล้วค่อยชะงักเมื่อบานประตูไม่ขยับ เหตุการณ์แบบนี้มีชื่อเล่นในวงการออกแบบว่า ประตูนอร์แมน เป็นตัวอย่างคลาสสิกของของใช้ที่ส่งสัญญาณผิดจนคนทำพลาดได้ทั้งที่อ่านหนังสือออกและเห็นป้ายชัดเจน สมองไม.. ดูเพิ่ม

ทำไมดูเวลาแล้วลืมทันทีจนต้องเปิดดูซ้ำ
เห็นเวลาแล้ว แต่สมองอาจยังไม่ได้เก็บ ตัวเลขเข้าตา ไม่ได้แปลว่าเข้าไปอยู่ในความจำ ตอนยกมือถือขึ้นมาดูเวลา ภาพอย่าง 09:17 อาจผ่านสายตาแบบชัดเจนมาก แต่ถ้าความสนใจตอนนั้นไปอยู่กับอย่างอื่น เช่น กำลังคิดว่าจะออกจากบ้านทันไหม กำลังอ่านแชตค้างอยู่ หรือแค่ยกจอขึ้นเพราะความเคยชิน สมองอาจประมวลผลตัวเลขแค่พอรู้ว่า “ได้ดูแล้ว” โดยไม่ได้ลงรายละเอียดว่ากี่โมงกันแน่ จุดสำคัญอยู่ที่กระบวนการ เข้ารหัส.. ดูเพิ่ม

ทำไมถึงปวดฉี่หนักทันทีเมื่อรถเลี้ยวเข้าซอยบ้าน
ยังขับอยู่บนถนนตั้งไกลไม่เห็นจะปวด แต่พอเห็นประตูบ้านเท่านั้นแหละ แทบไม่ทันแล้ว อาการแบบนี้มีชื่อเล่นในวงการทางเดินปัสสาวะว่า Latchkey urgency หรือ Key-in-the-door phenomenon ส่วนกรณีที่ความปวดพุ่งแรงจนมีปัสสาวะเล็ดออกมาด้วยจึงมักเรียก Latchkey incontinence ซึ่งอยู่ในกลุ่มอาการปวดปัสสาวะแบบฉับพลันและสัมพันธ์กับภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกินได้จุดชวนงงคือ ก่อนถึงบ้านไม่กี่นาทีทุกอย่างยังดูควบคุมได้ ขับร.. ดูเพิ่ม
วิธีเปลี่ยนแปลงชีวิตของตัวเอง (อย่างแท้จริง) ในปีนี้
คนเราล้วนต้องการเปลี่ยนแปลงชีวิตของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ รูปร่าง รายได้ บัญชีการลงทุน สถานะ หรือที่อยู่อาศัย ไม่ใช่เรื่องยากอะไร ที่จะมองหาสิ่งผิดปกติภายนอกแล้วโทษว่ามันส่งผลต่อความรู้สึกภายใน เรื่องนี้เห็นได้อย่างชัดเจนจนน่าเจ็บปวดเมื่อขึ้นปีใหม่แล้วเราคิดว่าตัวเองได้รับโอกาสให้เริ่มต้นใหม่ ไม่ใช่เรื่องยากอะไรที่เราจะมองว่าปีใหม่หมายถึงชีวิตที่ต่างไปจากเดิม เราพาตัวเอง (รวมถึงความคิดแล.. ดูเพิ่ม

ทำไมผู้ใหญ่ชอบเรียกลูกซ้ำหลายครั้ง ทั้งที่ได้ยินตั้งแต่ครั้งแรก
"ลู๊ก... ลูก... ลูก!"เคยสงสัยไหม ทำไมบางบ้านเรียกซ้ำเป็นชุด ทั้งที่ลูกตอบตั้งแต่คำแรกแล้ว ภาพนี้แทบทุกคนคุ้นเคยดี กำลังนั่งเล่นมือถือ ดูทีวี หรือทำการบ้านอยู่ จู่ ๆ ก็ได้ยินเสียงแม่หรือพ่อเรียกชื่อตัวเองหนึ่งครั้ง พอตอบว่า "ครับ" หรือ "คะ" ยังไม่ทันลุก ก็มีเสียงเรียกตามมาอีกครั้ง แล้วก็อีกครั้ง จนบางคนแอบคิดในใจว่า ตกลงจะเรียกกี่รอบกันแน่ ทั้งที่ตอบไปแล้วแท้ ๆ ความจริงแล้ว เรื่องนี้ไม่ได้เกิดจากค.. ดูเพิ่ม

รู้ไหม? ช่วงไข่ตกอาจทำให้ผู้หญิงเสียงหวานขึ้น แถมท่าเดินก็เปลี่ยนแบบไม่รู้ตัว
ร่างกายของผู้หญิงส่งสัญญาณหลายอย่างในช่วงตกไข่ โดยที่เจ้าตัวอาจไม่ทันสังเกตด้วยซ้ำ หลายคนคงเคยได้ยินว่าช่วงตกไข่ส่งผลต่ออารมณ์หรือโอกาสในการตั้งครรภ์ แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ งานวิจัยหลายชิ้นพบว่าช่วงเวลานี้อาจมีผลต่อทั้งน้ำเสียง การเคลื่อนไหวของร่างกาย และความรู้สึกมั่นใจของผู้หญิงด้วย เสียงอาจสูงขึ้นเล็กน้อย ในช่วงที่ไข่กำลังตก ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนจะเพิ่มขึ้นจนอยู่ในระดับสูง ส่งผลต่อการทำงานของเนื.. ดูเพิ่ม

ทำไมบางคนถึงรู้สึกไม่ชอบเสียงเด็กร้องไห้ ทั้งที่ไม่ได้เกลียดเด็กเลย
แค่ได้ยินเสียงเด็กร้องไห้ไม่กี่วินาที ก็รู้สึกหงุดหงิดจนอยากเดินหนีทันที แบบนี้ถือว่าแปลกไหม? หลายคนเคยเจอสถานการณ์ที่นั่งอยู่ในร้านอาหาร บนเครื่องบิน หรือห้างสรรพสินค้า แล้วมีเสียงเด็กร้องไห้ดังขึ้นมา ความรู้สึกที่เกิดขึ้นกลับไม่ใช่ความสงสาร แต่เป็นความอึดอัด หงุดหงิด หรือเหมือนสมาธิถูกดึงออกไปทั้งหมด จนบางครั้งยังรู้สึกผิดกับตัวเอง เพราะไม่ได้เกลียดเด็ก แต่กลับทนเสียงร้องไม่ค่อยได้ สมองของเราถู.. ดูเพิ่ม

ทำไมทุกวันถึงมีคนค้นหาคำถามแปลกๆ บนอินเทอร์เน็ต
ลองนึกภาพช่วงดึกของวันธรรมดาวันหนึ่ง ห้องทั้งห้องเงียบจนได้ยินเสียงพัดลมหมุน มีเพียงแสงจากหน้าจอมือถือหรือคอมพิวเตอร์ส่องขึ้นมา แล้วนิ้วก็ค่อยๆ พิมพ์คำถามที่คงไม่มีวันกล้าถามคนรอบตัว บางคำถามฟังดูตลก บางคำถามชวนขำ บางคำถามทำให้หลุดหัวเราะ แต่บางคำถามก็ซ่อนความกังวลเอาไว้ลึกกว่าที่คิด สิ่งที่น่าสนใจคือ เหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นทุกวัน ทุกชั่วโมง และแทบทุกนาที อินเทอร์เน็ตจึงไม่ได้เป็นแค่แหล่งข้อมูลอี.. ดูเพิ่ม

ทำไมคนถึงหยุดดูคลิปสั้นไม่ได้ ทั้งที่รู้ว่าเสียเวลา อธิบายวงจรสมองและนิสัยที่เกิดจากคลิปสั้น
บางช่วงเวลามันเริ่มจากแค่จะหยิบมือถือขึ้นมาดูอะไรสั้นๆ สักนิดเดียว แค่คิดว่าเดี๋ยวเดียวก็พอ แต่พอหน้าจอเปิดขึ้นมา สิ่งที่ตั้งใจไว้เหมือนจะค่อยๆ หายไปทีละนิด คลิปสั้นที่ไหลต่อกันไม่หยุดทำให้การหยุดดูกลายเป็นเรื่องยากกว่าที่คิด ความรู้สึกหนึ่งที่เกิดขึ้นบ่อยคือเหมือนสมองไม่ได้ต้องการเนื้อหาทั้งหมด แต่มันตอบสนองกับความใหม่ที่เข้ามาเรื่อยๆ ทุกครั้งที่ปัดหน้าจอจะมีอะไรบางอย่างเปลี่ยนไปเสมอ ไม่มีช่วงว่.. ดูเพิ่ม




