ผิวหนัง

ใครเคยอาบน้ำเสร็จแล้วเทแป้งเย็นลงมือแบบไม่ยั้ง ก่อนปาดทีเดียวทั่วตัว น่าจะรู้จักอาการนี้ดี ช่วงแรกเหมือนแป้งธรรมดา แต่ไม่กี่วินาทีต่อมากลายเป็นเย็นวาบจนบางครั้งต้องยืนเกร็ง เพราะลมจากพัดลมแค่เบาๆ ก็ทำให้ความเย็นพุ่งขึ้นมาอีก เรื่องน่าสนใจคือ ความรู้สึกนั้นไม่ได้แปลว่าผิวถูกทำให้เย็นลงหลายองศาเหมือนเอาน้ำแข็งมาประคบ ตัวการสำคัญของความรู้สึกเย็นคือ เมนทอล สารที่พบในพืชตระกูลมินต์และถูกใช้สร้างความร.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่าแผลที่หายสนิทไปนานแล้ว บางจุดกลับกลายเป็นผิวเรียบๆ ที่ไม่มีขนขึ้นอีกเลย แถมสีก็อาจขาวกว่า ชมพูกว่า แดงกว่า หรือคล้ำกว่าผิวรอบข้าง ทั้งที่มองเผินๆ ก็เหมือนผิวหนังธรรมดาแล้ว เรื่องนี้เกิดจากความแตกต่างสำคัญอย่างหนึ่ง คือ รอยแผลเป็นไม่ใช่การสร้างผิวเดิมกลับมาเหมือนสำเนา แต่เป็นการซ่อมพื้นที่เสียหายด้วยเนื้อเยื่อแบบใหม่ เวลาผิวเป็นแผลตื้นๆ แค่ชั้นนอก เซลล์ผิวยังสามารถแบ่งตัวแล้วสร้างพื.. ดูเพิ่ม

รอยเล็ก แต่สัญญาณเจ็บดังมาก เคยรูดนิ้วผ่านขอบกระดาษแล้วสะดุ้งทันทีไหม รอยแทบมองไม่เห็น เลือดออกนิดเดียว หรือบางทีก็ไม่มีเลือด แต่ความรู้สึกกลับจี๊ด แสบ และคอยเตือนทุกครั้งที่หยิบแก้ว ล้างมือ หรือพิมพ์งาน จนดูเหมือนกระดาษชนะมีดไปแบบงงๆจุดสำคัญคือ กระดาษไม่ได้บาดเจ็บกว่ามีดทุกกรณี มีดที่กรีดลึกย่อมทำลายเนื้อเยื่อ เส้นเลือด เส้นเอ็น หรือเส้นประสาทได้รุนแรงกว่า เพียงแต่รอยกระดาษบาดมักสร้างความเจ็บแบบ.. ดูเพิ่ม

คันอยู่ตรงไหนกันแน่ เคยไหม อยู่ดีๆ ก็รู้สึกยุบยิบตรงแขนหรือแผ่นหลัง มือรีบเกาลงไปทันที แต่จุดที่เกากลับไม่ใช่ พอเลื่อนไปทางซ้าย ความคันเหมือนหนีไปทางขวา เกาวนอยู่พักหนึ่งแล้วหายเฉย ซะงั้น เรื่องนี้ไม่ได้แปลว่ามีแมลงล่องหนเดินเล่นใต้ผิว และไม่ได้หมายความว่าสมองเสียตำแหน่งแบบถาวรด้วย ส่วนใหญ่เป็นผลจากวิธีที่ระบบประสาทรับ ส่ง และประกอบแผนที่ความรู้สึกบนร่างกายขึ้นมาแบบคร่าวๆ ความคันไม่ใช่จุดไฟกะพริบ.. ดูเพิ่ม

รอยสักที่เห็นชัดทุกวัน อาจไม่ใช่แค่หมึกติดผิว แต่คือหลักฐานของการต่อสู้ในระดับเซลล์ หลายคนเข้าใจว่ารอยสักติดอยู่กับร่างกายเพราะหมึกซึมลึกเข้าไปในเนื้อแล้วเกาะติดอย่างถาวร ความจริงกลับซับซ้อนกว่านั้นมาก ทุกครั้งที่เข็มสักเจาะผ่านชั้นหนังกำพร้าลงไปยังชั้นหนังแท้ มันไม่ได้เพียงฝากเม็ดสีไว้ แต่ยังทำให้ร่างกายรับรู้ทันทีว่ามีสิ่งแปลกปลอมบุกเข้ามา ระบบภูมิคุ้มกันจึงเริ่มทำงานอย่างเต็มกำลังเพื่อกำจัดสิ่.. ดูเพิ่ม

ขนลุกไม่ได้เริ่มที่เส้นขน แต่เริ่มจากคำสั่งลับใต้ผิวหนัง แค่ปลายนิ้วไล้ผ่านต้นแขนเบา ๆ ผิวที่เคยเรียบก็อาจกลายเป็นตุ่มเล็กเรียงเต็มพื้นที่ภายในไม่กี่วินาที เรามักเรียกอาการนี้สั้น ๆ ว่า “ขนลุก” แต่ใต้ผิวกำลังเกิดงานประสานกันหลายชั้น ทั้งเส้นประสาท กล้ามเนื้อจิ๋ว รูขุมขน และผิวหนังรอบโคนขน สิ่งที่เห็นจึงไม่ใช่เส้นขนตื่นขึ้นเอง หากเป็นผลจากกลไกอัตโนมัติที่ร่างกายสั่งการโดยไม่ต้องรอความต.. ดูเพิ่ม

กวาดบ้านแทบทุกวัน แต่ฝุ่นก็ยังกลับมาเหมือนเดิม เคยสงสัยไหมว่ามันมาจากไหน? หลายคนนึกว่าฝุ่นในบ้านส่วนใหญ่ปลิวมาจากนอกบ้าน แต่ความจริงแล้ว ฝุ่นจำนวนไม่น้อยเกิดขึ้นจากกิจกรรมภายในบ้านเอง และหนึ่งในแหล่งกำเนิดที่ใหญ่ที่สุดก็คือ เศษเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้วของคนและสัตว์เลี้ยง ซึ่งหลุดออกมาตลอดเวลาโดยที่เราไม่รู้ตัว ผิวหนังของเราผลัดเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลา ผิวหนังชั้นนอกสุดทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันร่างกาย เมื.. ดูเพิ่ม

มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น... แต่ใต้ผิวของเราทุกคนมีลวดลายซ่อนอยู่จริง ถ้ามีใครบอกว่าร่างกายของคนเรามีลายคล้ายม้าลาย หลายคนคงนึกว่าเป็นเรื่องแต่ง แต่ความจริงแล้วนักวิทยาศาสตร์รู้จักสิ่งนี้มานานแล้ว มันมีชื่อว่า Blaschko's Lines หรือเส้นแบลชโก เป็นแนวการเรียงตัวของเซลล์ผิวหนังที่เกิดขึ้นตั้งแต่ตัวอ่อนยังอยู่ในครรภ์แม่ เส้นนี้ไม่ใช่เส้นเลือด ไม่ใช่เส้นประสาท Blaschko's Lines ไม่ได้เกี่ยวข้องกับระบบไหลเว.. ดูเพิ่ม

จมูกที่แดงตลอดเวลา ไม่ได้เกิดจากความหนาวหรือการเป็นหวัดเพียงอย่างเดียว หลายคนเคยส่องกระจกแล้วสังเกตว่าปลายจมูกหรือรอบจมูกมีสีแดงกว่าปกติ บางครั้งแดงอยู่ไม่กี่ชั่วโมง แต่บางคนกลับแดงแทบทุกวัน แม้ไม่ได้ป่วยหรืออยู่ในอากาศเย็น อาการแบบนี้อาจมีสาเหตุได้หลายแบบ และแต่ละแบบก็ต้องดูแลไม่เหมือนกัน สาเหตุที่พบได้บ่อย • อากาศเย็นหรืออากาศร้อนจัด ทำให้หลอดเลือดบริเวณจมูกขยายตัวชั่วคราว • โรคภูมิแพ.. ดูเพิ่ม

ทุกชั่วโมง ผิวของเรากำลังผลัดเซลล์โดยที่เราไม่รู้ตัว หลายคนอาจเคยได้ยินว่าร่างกายสร้างเซลล์ใหม่อยู่ตลอด แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือ ทุก ๆ 1 ชั่วโมง เซลล์ผิวหนังชั้นนอกของเราจะตายและหลุดออกไปเป็นจำนวนมหาศาล คาดว่ามีตั้งแต่หลักหลายล้านเซลล์ต่อชั่วโมง แม้จะฟังดูเยอะจนน่าตกใจ แต่สำหรับร่างกายแล้ว นี่คือกระบวนการปกติที่เกิดขึ้นทุกวันตั้งแต่เกิดจนถึงวันสุดท้ายของชีวิต ฝุ่นในบ้าน ส่วนหนึ่งก็มาจากตัวเราเอง .. ดูเพิ่ม

ชาวโพลินีเซียให้ความสำคัญกับการจดบันทึกตัวตนผ่านร่างกายมากกว่าการขีดเขียนลงบนวัสดุภายนอก แนวคิดนี้มาจากรากเหง้าทางวัฒนธรรมที่เชื่อว่าทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องกับชีวิตมนุษย์ควรเป็นส่วนหนึ่งของตัวตนอย่างแท้จริง การสักหรือที่เรียกว่า ตาเตา จึงไม่ได้ถูกมองว่าเป็นเพียงเครื่องประดับตกแต่ง แต่เป็นภาษา ภาพที่มีความซับซ้อนและมีหน้าที่เก็บรักษาข้อมูลสำคัญของปัจเจกบุคคลและวงศ์ตระกูลเอาไว้ตลอดชีวิต ลวดลายบนผิวหนัง.. ดูเพิ่ม

ความรู้สึกคันเป็นกลไกอย่างหนึ่งของร่างกายที่เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นการสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้ แมลงกัดต่อย หรือแม้แต่ความผิดปกติทางผิวหนังที่กระตุ้นให้ระบบประสาทส่งสัญญาณเตือนภัย เมื่อผิวหนังถูกกระตุ้น เส้นประสาทขนาดเล็กที่อยู่บริเวณชั้นผิวจะส่งสัญญาณวิ่งตรงไปยังไขสันหลังและสมองเพื่อตอบสนองต่อสิ่งรบกวนเหล่านั้น สัญญาณนี้เองทําให้เราเกิดความรู้สึกอยากเกาบริเวณที่คันอย่างรุนแรงจนไม่อาจห้.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยกันไหมว่าทําไมหมึกที่เราสักลงไปบนผิวหนังถึงอยู่กับเราได้นานหลายสิบปี ทั้งที่ร่างกายของเราผลัดเซลล์ผิวหนังอยู่ตลอดเวลา ถ้าเป็นรอยถลอกหรือแผลทั่วไป ร่างกายมักจะรักษาตัวเองและจางหายไปในเวลา ไม่นาน แต่สําหรับรอยสักกลับแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง คําตอบของเรื่องนี้ซ่อนอยู่ในชั้นผิวหนังของเรานี่เอง ปกติแล้วผิวหนังของมนุษย์ประกอบด้วยชั้นหลักๆ คือชั้นหนังกําพร้าที่อยู่ด้านนอกสุด ซึ่งเซลล์ผิวหนังชั้น.. ดูเพิ่ม

เหตุการณ์สะเทือนใจเหตุการณ์หนึ่ง เกิดขึ้นที่เมืองกว่างโจว ประเทศจีน เมื่อเกิดเหตุแก๊สระเบิดภายในห้องเช่าแห่งหนึ่ง ทำให้ "เฉา เจีย ไฉ" พนักงานทำความสะอาดวัย 51 ปี ได้รับบาดเจ็บจากไฟไหม้อย่างรุนแรงถึง 95% ของร่างกาย อาการของเขาอยู่ในขั้นวิกฤตและมีโอกาสเสียชีวิตสูงมาก เหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันนี้ได้เปลี่ยนชีวิตของทั้งครอบครัวในพริบตา แต่ท่ามกลางความสิ้นหวัง ลูกชายวัยเพียง 20 ปีของเขาได้ตัดสินใจทำสิ่งที่.. ดูเพิ่ม

ถ้าถามว่าสิวจะหยุดขึ้นตอนอายุเท่าไร คำตอบคือไม่มีอายุที่ใช้ได้กับทุกคน ส่วนใหญ่มักเริ่มเป็นช่วงวัยรุ่น ขึ้น ๆ ยุบ ๆ อยู่หลายปี แล้วค่อยลดลงเมื่อเข้าสู่วัยยี่สิบกลาง ๆ แต่บางคนยังมีสิวต่อเนื่องในวัย 30 หรือ 40 ปี และบางรายเป็นถึงวัย 50 ปีก็มี อีกกลุ่มหนึ่งตอนวัยรุ่นแทบไม่มีสิว แต่เพิ่งมาเริ่มเป็นหลังโตแล้ว ซึ่งแพทย์เรียกว่าสิวที่เริ่มในวัยผู้ใหญ่ ข้อมูลจาก NHS ระบุว่าสิวมักค่อย ๆ หายไปช่วงอายุยี่ส.. ดูเพิ่ม

เวลาได้ยินคำว่าแผลไฟไหม้ระดับหนึ่ง ระดับสอง หรือระดับสาม หลายคนเข้าใจว่าเลขยิ่งสูงแปลว่าแผลยิ่งใหญ่ ความจริงตัวเลขเหล่านี้ใช้บอก “ความลึก” ของเนื้อเยื่อที่ถูกทำลาย ไม่ได้บอกขนาดพื้นที่ทั้งหมด ปัจจุบันบุคลากรทางการแพทย์มักอธิบายเป็นแผลตื้น แผลไหม้บางส่วนของความหนาผิวหนัง และแผลไหม้เต็มความหนาผิวหนัง ซึ่งตรงกับการเรียกระดับหนึ่งถึงสามโดยประมาณ คำตอบสั้นๆ คือ โดยทั่วไปแบ่งเป็น 3 ระดับหลั.. ดูเพิ่ม

บางครั้งเวลานั่งมองแอ่งน้ำข้างทางหรือพื้นดินชื้นๆ จะเห็นกบตัวเล็กๆ นั่งนิ่งเหมือนไม่ได้ทำอะไร ทั้งที่จริงแล้วร่างกายกำลังทำงานอยู่ตลอดเวลา การอยู่รอดของมันไม่ได้พึ่งการยกปากดื่มน้ำเหมือนสัตว์อื่น แต่พึ่งผิวหนังที่ทำหน้าที่เหมือนประตูรับน้ำจากโลกภายนอกโดยตรง ผิวของกบมีความพิเศษมาก เพราะมีความสามารถในการซึมผ่านน้ำได้ดี เวลาน้ำหรือความชื้นสัมผัสผิว น้ำจะค่อยๆ ไหลเข้าสู่ร่างกายผ่านกระบวนการแลกเปลี่ยน.. ดูเพิ่ม

ขนหน้าแข้งเป็นสิ่งที่หลายคนไม่ค่อยคิดถึง จนกระทั่งเริ่มรู้สึกว่ามันยาว มันรก หรืออยากโกนให้ผิวดูเรียบขึ้น จริง ๆ แล้วขนตามร่างกายไม่ได้ขึ้นมาแบบไร้เหตุผลเสียทีเดียว แม้ในชีวิตปัจจุบันมันอาจไม่ได้จำเป็นเท่าสมัยก่อนแล้วก็ตาม หน้าที่หนึ่งของขนหน้าแข้งคือช่วยรับความรู้สึกเล็ก ๆ บนผิวหนัง เวลามีแมลงมาไต่ มีอะไรมาแตะ หรือมีลมพัดผ่าน เส้นขนจะขยับ แล้วรากขนใต้ผิวก็ส่งสัญญาณไปยังระบบประสาท ทำให้เรารู้ตัวเร.. ดูเพิ่ม

หลายคนเห็นนิ้วมือของคนอายุมากแล้วมักนึกว่า ที่ย่นเพราะผิวมันหย่อนลงเฉยๆ หรือเพราะอายุเยอะเลยดูเหี่ยวเป็นธรรมดา ซึ่งก็ไม่ผิดทั้งหมด แต่ถ้าจะอธิบายให้ตรงกว่านั้น รอยย่นพวกนี้ไม่ได้เกิดจากผิวชั้นบนอย่างเดียว ต้นเหตุจริงๆ อยู่ลึกลงไปใต้ผิวหนัง ใต้ผิวของเรามีตัวช่วยสำคัญอยู่สองอย่าง คือคอลลาเจนกับอีลาสติน สองอย่างนี้ทำหน้าที่คล้ายโครงและสปริง คอลลาเจนช่วยพยุงให้ผิวแน่นพอมีแรงค้ำอยู่ ส่วนอีลาสตินช่วยให้.. ดูเพิ่ม

รอยช้ำเขียว ๆ ตามตัวมาจากไหน ทั้งที่มั่นใจว่าไม่ได้เดินชนอะไรเลย อยู่ดี ๆ ก็มองเห็นรอยเขียวม่วงบนแขน ขา หรือต้นขา พอลองนึกย้อนกลับไปก็จำไม่ได้ว่าเดินชนโต๊ะ เตะขาเตียง หรือกระแทกอะไรตอนไหน บางรอยใหญ่พอให้ตกใจ บางรอยกดแล้วเจ็บนิด ๆ แต่บางรอยแทบไม่รู้สึกอะไรเลย หลายคนเห็นแล้วเริ่มคิดไปไกลว่าเลือดผิดปกติหรือเปล่า เป็นโรคอะไรซ่อนอยู่ไหม หรือร่างกายกำลังเตือนอะไรบางอย่าง ความจริงคือรอยช้ำส่วนใหญ่เกิดจา.. ดูเพิ่ม