ผักพื้นบ้าน

วันนี้พามาดูผักสาบหรือผักอีนูน เป็นไม้เถาเลื้อย ชอบขึ้นตามต้นไม้ใหญ่ ผักสาบหรือผักอีนูนมีทั้งต้นตัวผู้และตัวเมีย ตัวผู้จะไม่ออกผล ส่วนตัวเมียจะออกผลปีละครั้งช่วงประมาณเดือนมกราคมถึงเมษายน ใบของผักสาบตัวเมียจะคล้ายใบโพธิ์มีขนาดใหญ่ ส่วนผลจะมีขนาดเท่ากับลูกมะนาว ตั้งแต่ออกผลเล็กๆจนถึงเก็บกินได้ใช้เวลาประมาณ 15 วัน นิยมนำผลอ่อนมากิน โดยการนำไปลวกหรือกินสดก็ได้ รสออกหวานนิดๆขมหน่อยๆ ส่วนยอดก็นำไปลวกจ.. ดูเพิ่ม

ถ้าเดินตลาดพื้นบ้านในภาคอีสานแล้วเจอผักชื่อว่า “สะแงะ” หลายคนอาจหยุดมอง เพราะชื่อไม่คุ้นหูเอาเสียเลย แต่สำหรับบางชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มชาวผู้ไท ผักชนิดนี้เป็นผักเครื่องหอมที่อยู่คู่ครัวมานาน และมีบทบาทสำคัญกับอาหารหลายอย่าง ผักสะแงะยังมีชื่อเรียกในท้องถิ่นอีกหลายชื่อ เช่น ผักหอมแย้ หอมแย้ แสงะ อีแงะ และบางแหล่งเรียกว่าผักชีไร่ ทำให้ชื่อของมันค่อนข้างสับสน เพราะคำว่า “ผักชีไร่&rdquo.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงเครื่องเทศรสเผ็ด คนส่วนใหญ่น่าจะนึกถึงพริกหรือพริกไทยก่อน แต่ในครัวไทยยังมีเครื่องเทศอีกชนิดที่หน้าตาไม่เหมือนสองอย่างนี้เลย นั่นคือ “ดีปลี” ดีปลี หรือ Piper retrofractum เป็นพืชเถาในวงศ์เดียวกับพริกไทย ผลมีลักษณะเป็นแท่งยาว ๆ ผิวขรุขระ เมื่อแก่จะเปลี่ยนจากสีเขียวไปเป็นแดง และมักนำผลแก่มาทำให้แห้งเพื่อใช้เป็นเครื่องเทศ ถ้าได้ลองดมดีปลีแห้ง จะพบว่ากลิ่นค่อนข้างเฉพาะตัว ส่วนรสช.. ดูเพิ่ม

ถ้าเคยกินอาหารอย่างขาหมูใบชะมวง แกงหมูใบชะมวง หรืออาหารพื้นถิ่นรสเปรี้ยวจากภาคตะวันออก คงเคยเจอใบไม้สีเขียวเข้มที่ให้รสเปรี้ยวแบบเป็นเอกลักษณ์ นั่นคือ “ใบชะมวง” ใบชะมวงไม่ได้เป็นเพียงผักที่หยิบมาใส่หม้อเพื่อเพิ่มรสเปรี้ยวเท่านั้น เพราะมันเป็นพืชพื้นถิ่นที่มีความผูกพันกับวิถีอาหารของคนไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกและภาคใต้ ชะมวงเป็นพืชในสกุล Garcinia ซึ่งอยู่ในวงศ์เดียวกับพืชหลายชนิ.. ดูเพิ่ม

ก้าวเข้าสู่วัยผู้ใหญ่เต็มตัวหรือที่วงการสุขภาพเรียกกันติดปากว่าวัยเลข 6 ร่างกายย่อมมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา สิ่งที่คนส่วนใหญ่นึกถึงเป็นอันดับแรกเวลาต้องการดูแลกล้ามเนื้อให้กระชับและแข็งแรงคงหนีไม่พ้นเนื้อสัตว์และไข่ไก่ แต่ความจริงที่น่าทึ่งซึ่งถูกซ่อนไว้อยู่ใกล้ตัวพวกเราทุกคนคือขุมพลังที่แท้จริงในการสร้างกล้ามเนื้อ อาจจะมาจากผักพื้นบ้านราคาประหยัด ที่เราเดินผ่านกันในตลาดสดทุกวัน เราจะมาไล่เรีย.. ดูเพิ่ม

“ขมเป็นยา” คือคำที่อยู่คู่กับภูมิปัญญาการกินของคนไทยมานาน เพราะผักหลายชนิดที่มีรสขมจัด กลับอุดมไปด้วยคุณค่าและสามารถนำมาปรุงเป็นอาหารรสจัดจ้านได้อย่างลงตัว ทั้งต้ม แกง ลวกจิ้ม หรือกินคู่กับน้ำพริก จนกลายเป็นเสน่ห์ของอาหารพื้นบ้าน 1. ลิ้นฟ้า (เพกา) ลิ้นฟ้า หรือเพกา เป็นผักพื้นบ้านที่มีฝักยาวแปลกตา มีรสขมอมฝาด หลายคนอาจไม่คุ้นเคย แต่สำหรับคนอีสานถือเป็นของอร่อยที่ขาดไม่ได้ เมนูเด็ดคือ ลา.. ดูเพิ่ม

หลายคนปลูกไม้ประดับไว้เพื่อเพิ่มความร่มรื่นและความสวยงามให้บ้าน แต่รู้หรือไม่ว่า ไม้ประดับบางชนิดไม่ได้มีดีแค่หน้าตา เพราะยังสามารถนำมาปรุงอาหารหรือเครื่องดื่มได้อีกด้วย บางชนิดอุดมไปด้วยวิตามินและสารต้านอนุมูลอิสระ จนกลายเป็นวัตถุดิบยอดนิยมในหลายประเทศ วันนี้พาไปรู้จัก 10 ไม้ประดับที่รับประทานได้ พร้อมเมนูแนะนำ เผื่อวันหนึ่งต้นไม้ในสวนของคุณจะกลายเป็นวัตถุดิบจานอร่อย 1. โกสน หลายคนแปลกใจว่าโกสนกิ.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึงกระเจี๊ยบเขียว หลายคนอาจไม่ชอบสัมผัสเมือกเหนียว ๆ ของมัน แต่แท้จริงแล้ว เมือกใสนั้นประกอบด้วยสารกลุ่มโพลีแซ็กคาไรด์ และตัวฝักยังเป็นแหล่งใยอาหาร ซึ่งอาจมีส่วนช่วยให้การขับถ่ายเป็นปกติมากขึ้นเมื่อรับประทานร่วมกับอาหารที่หลากหลายและดื่มน้ำอย่างเพียงพอ เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งเกี่ยวกับผักที่อยู่คู่ครัวไทยมานาน แต่หลายคนกลับมองข้ามเพราะไม่ชอบสัมผัสของมัน ผักชนิดนั้นก็คือ &ld.. ดูเพิ่ม

ในบรรดาพืชพรรณธรรมชาติที่เติบโตใต้ร่มเงาของป่าดิบชื้น "ว่านค้างคาวดำ" หรือ "เนระพูสีไทย" ถือเป็นหนึ่งในพันธุ์ไม้ที่มีเสน่ห์ลึกลับและโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ ด้วยรูปร่างหน้าตาของดอกที่แปลกประหลาดคล้ายค้างคาวกำลังกางปีก ทำให้พืชชนิดนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่ไม้ประดับที่นักสะสมแสวงหาเท่านั้น แต่ยังผูกพันกับวิถีชีวิต วัฒนธรรมการกิน และสมุนไพรพื้นบ้านของหลากหลายชนเผ่ามาอย่างยาวนาน ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และถิ่นกำเ.. ดูเพิ่ม

ผักโขมมีอยู่จริง แต่ผักโขมไทยไม่ใช่ชนิดเดียวกับในการ์ตูน เมื่อพูดถึง “ผักโขม” หลายคนอาจนึกถึงผักกระป๋องที่ป๊อปอายกินก่อนออกแรง แต่ผักโขมไม่ได้มีอยู่เฉพาะในการ์ตูน เพราะในประเทศไทยก็มีผักโขมพื้นบ้านที่คนไทยนำมาปรุงอาหารกันมานาน พบได้ในหลายพื้นที่และปลูกได้ดีในสภาพอากาศร้อน อย่างไรก็ตาม ผักโขมที่คนไทยคุ้นเคยกับ spinach ในการ์ตูนเป็นพืชคนละสกุลกัน แม้ทั้งสองชนิดจะเป็นผักใบเขียวและอยู่ในว.. ดูเพิ่ม

มากกว่าแค่เครื่องเทศดับคาวในชามต้มยำ—"ใบมะกรูด" ผักสวนครัวกลิ่นหอมแรงแท้จริงแล้วคือขุมทรัพย์แร่ธาตุชั้นดีที่ซ่อนตัวอยู่ในห้องครัว โดยเฉพาะปริมาณแคลเซียมที่สูงลิ่วจนเบียดชนะผักใบเขียวทั่วไปได้อย่างราบคาบ เหมาะสำหรับผู้ที่มองหาแหล่งแคลเซียมจากธรรมชาติเพื่อบำรุงร่างกาย คนส่วนใหญ่มักคุ้นชินกับการเด็ดใบมะกรูดใส่แกงเพื่อเอาเฉพาะกลิ่นหอมแล้วตักทิ้ง ทว่าในทางโภชนาการ การรับประทานใบมะกรูดเข้าไปโดยตร.. ดูเพิ่ม

รู้จักแน่นอน ชะอมเป็นผักพื้นบ้านที่คนไทยคุ้นทั้งจากกลิ่นและหน้าตา ยอดอ่อนมีใบเล็กเรียงเป็นคู่คล้ายขนนก ก้านอ่อนกรอบ ส่วนลำต้นและกิ่งมีหนาม ถ้าเด็ดโดยไม่ระวังอาจโดนเกี่ยวมือได้ง่าย สิ่งที่ทำให้ชะอมจำง่ายที่สุดคือกลิ่นเฉพาะตัว บางคนได้กลิ่นแล้วหิวทันที แต่บางคนไม่ถูกกับกลิ่นตั้งแต่ยังไม่เข้าครัว ชื่อที่พบในเอกสารพฤกษศาสตร์อาจไม่เหมือนกันทั้งหมด แหล่งข้อมูลรุ่นเก่ามักใช้ชื่อ Acacia pennata ขณะที่การ.. ดูเพิ่ม

ยอดอ่อนของพืชบางชนิดดูไม่เหมือนผักในตลาดทั่วไป แต่ในหลายพื้นที่กลับเป็นวัตถุดิบพื้นบ้านที่ใช้ทำแกง ลวกกินกับน้ำพริก หรือเพิ่มรสให้อาหารได้ดี พืชบางชนิดที่คนส่วนใหญ่คุ้นกับลำต้น ผล หรือฝัก อาจมี “ยอดอ่อน” ที่นำมาทำอาหารได้ด้วย หลายเมนูเป็นอาหารพื้นบ้านที่พบในภาคเหนือ ภาคอีสาน หรือครัวชนบทไทยมานาน เพียงแต่ไม่ได้อยู่ในตลาดทั่วไปจนหลายคนไม่รู้ว่ากินได้ จุดน่าสนใจของผักยอดอ่อนเหล่านี้อยู่ท.. ดูเพิ่ม

ผักโขมไทยเป็นผักพื้นบ้านที่พบได้ตามสวนและริมรั้ว ยอดอ่อนนำไปทำอาหารได้หลายเมนู แต่ควรเลือกแหล่งเก็บที่สะอาดและปลอดสารเคมี ผักโขมไทยเป็นพืชที่หลายบ้านเห็นขึ้นตามสวน ริมรั้ว หรือพื้นที่ว่าง แล้วมักจัดอยู่ในกลุ่มวัชพืชที่ต้องถอนทิ้ง แต่ในครัวไทย พืชชนิดนี้เป็นผักพื้นบ้านที่กินได้ โดยเฉพาะยอดอ่อนและใบอ่อนที่นำไปทำกับข้าวได้หลายแบบ ต้นฉบับระบุว่า ผักโขมไทยพบได้ในหลายพื้นที่ของประเทศไทย โตง่าย ทนสภาพแว.. ดูเพิ่ม

ถั่วพูที่คุ้นตาตามจานผักสดยังมีอีกส่วนที่ซ่อนอยู่ใต้ดิน นั่นคือหัวหรือรากสะสมอาหารที่นำมาต้ม นึ่ง หรือปรุงเป็นอาหารได้ในบางพื้นที่ ถั่วพูที่หลายคนคุ้นเคยจากฝักสีเขียวเป็นเหลี่ยม ไม่ได้มีแค่ส่วนฝักที่กินได้ ใต้ดินของต้นถั่วพูยังมี “หัว” หรือรากสะสมอาหารที่นำมาปรุงเป็นอาหารได้ในบางพื้นที่ และเป็นส่วนที่คนจำนวนมากแทบไม่เคยเห็นมาก่อน ข้อมูลทางวิชาการระบุว่า ถั่วพูเป็นพืชตระกูลถั่วเขตร้อนท.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงอาหารช่วยขับถ่าย หลายคนอาจนึกถึงผลิตภัณฑ์ดีท็อกซ์หรืออาหารเสริมราคาแพงก่อนเป็นอันดับแรก แต่จริง ๆ แล้วผักพื้นบ้านใกล้ตัวหลายชนิดก็มีใยอาหาร น้ำ และเมือกธรรมชาติที่ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานดีขึ้นได้เหมือนกัน คำว่า “ช่วยล้างลำไส้” อาจฟังแรงไปสักนิด เพราะร่างกายไม่ได้ต้องการการล้างลำไส้แบบเร่งด่วนเสมอไป สิ่งที่สำคัญกว่าคือการกินอาหารที่มีกากใย ดื่มน้ำให้พอ และขยับร่างกายสม่ำเสมอ ซ.. ดูเพิ่ม

มะเขือพวงเป็นผักพื้นบ้านที่อยู่ในครัวไทยมานาน ทั้งในน้ำพริก แกง และเมนูผัด แต่การกินให้ได้ประโยชน์ควรรู้ทั้งคุณค่าและข้อควรระวัง มะเขือพวงอาจเป็นผักลูกเล็กที่หลายคนเขี่ยออกจากจาน เพราะกลิ่นเขียวและรสขม แต่ในครัวไทย ผักชนิดนี้ไม่ได้มีดีแค่เพิ่มรสให้แกงหรือน้ำพริกเท่านั้น จุดที่ควรรู้คือมะเขือพวงมีใยอาหารสูง และควรกินอย่างพอดี โดยเฉพาะเมื่อกินแบบดิบ ผักพื้นบ้านชนิดนี้มักออกผลเป็นช่อ ลูกกลมเล็ก สีเข.. ดูเพิ่ม

ผักบางอย่างที่เราเคยตัดทิ้ง อาจเป็นวัตถุดิบพื้นบ้านที่เอาไปทำกับข้าวได้จริง ตั้งแต่ไส้ต้นกล้วย ใบมันเทศ ไปจนถึงหัวถั่วพู เพียงแต่หลายเมนูเป็นอาหารท้องถิ่นที่ไม่ได้เห็นบ่อยในชีวิตประจำวัน เรื่องนี้ทำให้เวลาซื้อผักหรือเห็นพืชบางชนิดในครัว ต้องมองใหม่อีกนิด เพราะส่วนที่ไม่คุ้นตาไม่ได้แปลว่ากินไม่ได้เสมอไป สิ่งสำคัญคือรู้ว่าส่วนไหนใช้ได้ และบางชนิดต้องทำให้สุกหรือจัดการยางให้ถูกวิธีก่อนนำมาปรุงอาหาร .. ดูเพิ่ม

ยอดอ่อนของผักหลายชนิดในไทยถือเป็นของกินคู่ครัวมานาน เพราะมีจุดเด่นคือเนื้อนุ่ม รสหวานธรรมชาติ และมักไม่ขมเหมือนส่วนแก่ ทำให้เอาไปทำอาหารได้หลากหลาย ทั้งแกง ผัด ลวกจิ้ม หรือกินสดกับน้ำพริก ถ้าพูดถึงยอดอ่อนที่คนไทยนิยมกินกันบ่อย ๆ มีอยู่หลายชนิดที่เรียกว่าคุ้นเคยแทบทุกบ้าน ยอดผักหวานป่า หวานนุ่มตามธรรมชาติ เป็นวัตถุดิบหายากในบางฤดู นิยมเอาไปแกงกับไข่มดแดง หรือแกงใส่ปลา รสชาติกลมกล่อมมาก ยอดมะระขี้น.. ดูเพิ่ม