ประวัติศาสตร์โลก

ย้อนรอยเส้นทางประวัติศาสตร์อันยาวนานของ "คราม" สารสีธรรมชาติที่มีมูลค่ามหาศาลเทียบเท่าทองคำ ซึ่งเคยเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและการล่าอาณานิคมของโลก ก่อนจะถูกพลิกโฉมหน้าด้วยวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ ในอดีตครามไม่ได้เป็นเพียงแค่สีสำหรับย้อมผ้า แต่เคยเป็นสสารที่มีมูลค่าสูงและทรงอิทธิพลต่อโครงสร้างทางเศรษฐกิจและการเมืองระดับโลก การเพาะปลูกและการผลิตครามในภูมิภาคต่างๆ เช่น อินเดีย เคยสร้างความมั่.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางทะเลทรายและหุบเขาอันเวิ้งว้างในเอเชียกลาง เคยมีดินแดนมหัศจรรย์แห่งหนึ่งที่เจริญรุ่งเรืองอย่างยิ่งใหญ่ในฐานะชุมทางแห่งการค้าและวัฒนธรรมของโลกโบราณ ดินแดนที่รู้จักกันในนาม "แบคเตรีย" (Bactria) พื้นที่ซึ่งอารยธรรมยุคสำริดเคยสร้างระบบชลประทานผันน้ำชุบชีวิตทะเลทราย ที่ซึ่งกองทัพกรีกโบราณของอเล็กซานเดอร์มหาราชทิ้งรกรากเอาไว้จนเกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรมที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน และเป็นจุดกำเนิดของพุทธ.. ดูเพิ่ม

ห้วงน้ำลึกอันมืดมิดใต้ท้องทะเลเคยเป็นพื้นที่ลึกลับที่มนุษย์ทำได้เพียงแหงนมองจากบนผิวน้ำ แต่ด้วยความทะเยอทะยานและจินตนาการทางวิทยาศาสตร์ที่ไม่หยุดนิ่ง มนุษย์จึงเริ่มถอดรหัสกฎเกณฑ์ของธรรมชาติเพื่อสร้างยานพาหนะที่สามารถดำดิ่งลงสู่ก้นบึ้งได้ เส้นทางประวัติศาสตร์ของเรือดำน้ำไม่ได้เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน ทว่าผ่านการลองผิดลองถูก พัฒนาจากพิมพ์เขียวเชิงทฤษฎี สู่เรือต้นแบบจากวัสดุธรรมชาติ และก้าวสู่การเป็นเข.. ดูเพิ่ม

ถ้าพระเจ้ามีจริง นี่คือวันที่พระเจ้าโกรธที่สุด วันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 79 เมืองที่รวยที่สุด กลายเป็นเถ้าถ่านในคืนเดียว ปอมเปอี เมืองที่คนกลายเป็นเถ้าถ่าน! ภายในคืนเดียว ปอมเปอีไม่ได้ตายอย่างสงบ มันถูกฆ่าภายในเวลาไม่ถึง 24 ชั่วโมง นี่คือวันสุดท้ายของเมืองทั้งเมือง ในปี ค.ศ. 79 ภูเขาไฟวิสุเวียสที่หลับมากว่า 800 ปีระเบิดขึ้น ส่งเสาเถ้าถ่านสูง 30 กิโลเมตร แล้วฝังเมืองท่าที่รุ่งเรืองที่สุดแห่งหนึ่งของโ.. ดูเพิ่ม

มหาสมุทรแปซิฟิกอันกว้างใหญ่ไพศาลซ่อนดินแดนแห่งความลับและเรื่องราวลี้ลับมากมายในภูมิภาคโอเชียเนีย ซึ่งเต็มไปด้วยหมู่เกาะนับหมื่นเกาะที่กระจัดกระจายอยู่บนผืนน้ำอันเวิ้งว้าง นำไปสู่การค้นพบอารยธรรมโบราณและปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เต็มไปด้วยปริศนา นันมาดอล เมืองโบราณบนน้ำในไมโครนีเซีย ประกอบด้วยเกาะเทียมที่สร้างขึ้นจากเสาบะซอลต์ขนาดมหึมาน้ำหนักหลายตัน ซึ่งถูกขนย้ายข้ามมหาสมุทรเปิดมาประกอบกันเป็นผังเมืองอ.. ดูเพิ่ม

การเดินทางสู่ดินแดนแห่งความมหัศจรรย์กลางทะเลทรายพาไปทำความรู้จักกับเมืองโบราณชิบัม ประเทศเยเมน ที่โดดเด่นด้วยสถาปัตยกรรมตึกระฟ้าทำจากดินเหนียวอายุหลายร้อยปี ซึ่งสะท้อนภูมิปัญญาอันลึกซึ้งในการปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมและความแห้งแล้งของธรรมชาติ เมืองชิบัมตั้งอยู่ในหุบเขาอันยาวนานของฮัดรามาอุต ล้อมรอบด้วยความแห้งแล้งและผืนทราย แต่กลับซ่อนชุมชนหนาแน่นที่สร้างบ้านเรือนสูงจากพื้นดินถึงห้าถึงสิบเอ็ดชั้น.. ดูเพิ่ม

ไม่มีใครเกิดมาแล้วอยากเป็นปีศาจ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ เกิดเมื่อวันที่ 20 เมษายน ค.ศ.1889 ที่เมืองเบราเนา ประเทศออสเตรีย ติดชายแดนเยอรมนี ทั้งพ่อ-อาลัวส์ และแม่คลาร่า มาจากครอบครัวเกษตรกรที่ยากจน แต่พ่อเป็นคนฉลาดและทะเยอทะยาน จึงก้าวขึ้นมาเป็นเจ้าหน้าที่ภาษี ช่วงที่มาแต่งงานกับแม่ อายุห่างกันถึง 23 ปี และมีลูกติดมา 2 คน ทำให้ฮิตเลอร์มีพี่น้องถึง 5 คน แต่โตขึ้นมาเหลือรอดอยู่ 2 คน คือฮิตเลอร์และน้องสาว พ่.. ดูเพิ่ม

เมื่อเอ่ยคำว่า "แกงกะหรี่" (Curry) ผู้คนในลอนดอน โตเกียว หรือซิดนีย์ ต่างนึกถึงแกงข้นกลิ่นเครื่องเทศหอมกรุ่นที่เสิร์ฟพร้อมข้าวสวย ทว่าหากไปถามคนท้องถิ่นในอินเดีย จะไม่มีใครตอบว่าพวกเขากำลังกินสิ่งที่เรียกว่าแกงกะหรี่ เพราะในอนุทวีปแห่งนี้มีอาหารนับพันชนิดที่มีชื่อ วัตถุดิบ และเทคนิคการปรุงเฉพาะตัวที่สืบทอดกันมารุ่นสู่รุ่น คำว่าแกงกะหรี่จึงไม่ได้เกิดขึ้นจากผู้คนที่สร้างสรรค์อาหารเหล่านั้นขึ้นมา แต.. ดูเพิ่ม

บนแผนที่โลกหรือลูกโลกจำลองหลายใบ มีดินแดนแห่งหนึ่งที่นักทำแผนที่มักเผลอลืมวาดลงไปอยู่เป็นประจำ ไม่ใช่เพราะเจตนาร้าย แต่เป็นเพราะเกาะรูปหัวใจแห่งนี้มีขนาดกะทัดรัดและตั้งอยู่โดดเดี่ยวทางตอนใต้สุด จนหลุดขอบสายตาของใครหลายคน ทว่าภายใต้ความเงียบเหงาที่ถูกมองข้าม แทสเมเนีย (Tasmania) กลับเป็นที่ตั้งของอากาศที่บริสุทธิ์ที่สุดในโลก มีหน้าผาริมทะเลที่สูงตระหง่านที่สุดในซีกโลกใต้ เต็มไปด้วยพืชพรรณโบราณที่ย.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางทะเลทรายที่ร้อนระอุและแห้งแล้งที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ดินแดนที่บางปีไม่มีหยดฝนตกลงมาแม้แต่หยดเดียว และอุณหภูมิในร่มพุ่งสูงถึง 58 องศาเซลเซียส กลับมีแม่น้ำสายมหึมาไหลตัดผ่านใจกลางผืนทรายอันไร้ชีวิตอย่างน่าอัศจรรย์ สายน้ำสีฟ้าที่กว้างหลายกิโลเมตรนี้ไหลหล่อเลี้ยงผู้คนกว่า 100 ล้านคนต่อเนื่องมายาวนานกว่า 30 ล้านปีโดยไม่เคยเหือดแห้งหรือเปลี่ยนทิศทาง คำถามสำคัญที่หลายคนอาจไม่เคยตั้งข้อสงสัยคือ อะ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เช้าวันที่ 28 มิถุนายน 1914 ซาราเยโวเต็มไปด้วยผู้คนที่ออกมายืนริมถนนเพื่อชมขบวนรถของอาร์ชดยุก ฟรันซ์ แฟร์ดีนันด์ รัชทายาทแห่งจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี การเดินทางครั้งนั้นดูเหมือนพิธีการตามปกติ แต่กลับจบลงด้วยการเสียชีวิตของเขาและโซฟี ภรรยา และเปิดทางให้ยุโรปเข้าสู่ว.. ดูเพิ่ม

ประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ของอาณาจักรคาร์ทาเกนถูกบอกเล่าผ่านมุมมองของโรม มหาอำนาจคู่ปรับผู้ทำลายล้าง ที่มักวาดภาพว่าที่นี่คือเมืองแห่งพ่อค้าหน้าเลือดและผู้บูชาเทพเจ้าด้วยการสังเวยชีวิต ทว่าการศึกษาทางโบราณคดีสมัยใหม่กลับสะท้อนภาพอีกด้านของอารยธรรมโบราณที่มีความซับซ้อน รุ่งเรืองด้วยระบบการค้า และมีวิถีวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ คาร์ทาเกนเริ่มต้นจากการเป็นเพียงจุดแวะพักและเครือข่ายท่าเรือการค้าของชาวฟินิเ.. ดูเพิ่ม

ภัยพิบัติทางธรรมชาติที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์โลกไม่ได้เกิดจากแผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด หรือโรคระบาด แต่เริ่มต้นจากการที่อุณหภูมิผิวน้ำในมหาสมุทรแปซิฟิกอุ่นขึ้นกว่าปกติเพียงไม่กี่องศา เหตุการณ์ซุปเปอร์เอลนีโญระหว่างปี ค.ศ. 1877 ถึง 1879 ได้ส่งผลให้เกิดความแห้งแล้งและทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ทั่วโลก คร่าชีวิตผู้คนไปมากกว่า 50 ถึง 55 ล้านคน หรือคิดเป็นราวร้อยละ 3 ของประชากรโลกในยุคนั้น ขณะที่กลไกเดีย.. ดูเพิ่ม

คาบสมุทรไอบีเรียทางตะวันตกเฉียงใต้เคยเป็นศูนย์กลางของวัฒนธรรมโบราณนามว่า ตาร์เตสโซส ดินแดนซึ่งมีชื่อเสียงด้านทรัพยากรโลหะและการค้ากับชุมชนต่าง ๆ ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ก่อนที่ศูนย์กลางวัฒนธรรมแห่งนี้จะเข้าสู่ภาวะเสื่อมถอยและทิ้งปริศนาไว้ให้นักโบราณคดีตามหาคำตอบ แหล่งแร่ในบริเวณที่เรียกว่าแนวแร่ไพไรต์ไอบีเรียอุดมไปด้วยทองแดง ดีบุก ตะกั่ว เงิน และทองคำ หลักฐานทางโบราณคดีชี้ว่า การทำเหมืองและแปรรูปโ.. ดูเพิ่ม

ประวัติศาสตร์โลกเต็มไปด้วยการรุ่งเรืองและล่มสลายของจักรวรรดิอันยิ่งใหญ่มากมาย ทว่าท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงเหล่านั้น กลับมีประเทศเล็กจิ๋วแห่งหนึ่งที่สามารถยืนหยัดรักษาเอกราชและไม่เคยล่มสลายมาได้ยาวนานกว่า 1,700 ปี ดินแดนแห่งนี้ไม่ใช่ทั้งอียิปต์ จีน หรือกรีซ แต่คือ "ซานมารีโน" (San Marino) สาธารณรัฐอธิปไตยที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่ยังคงดำรงอยู่อย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน จุดกำเนิดจากช่างสลักหินผู้ลี้.. ดูเพิ่ม

ในมุมมองของมหาสมุทรระดับโลก ทะเลบอลติกถือเป็นเพียง "เด็กแรกเกิด" เพราะมีอายุไม่เกิน 11,000 ปี แต่กลับมีเรื่องราวทางธรณีวิทยาที่พลิกผันอย่างน่าอัศจรรย์ จากทะเลสาบน้ำจืดกลายเป็นอ่าวทะเลเค็ม สลับไปมาตามการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกและธารน้ำแข็ง นอกจากนี้ยังเป็นทะเลที่มีความเค็มต่ำที่สุด มีระดับน้ำตื้นจนมีปริมาณน้ำน้อยกว่าทะเลสาบไบคาลเพียงแห่งเดียว และยังแบกรับบาดแผลทางสิ่งแวดล้อมที่หนักหน่วงที่สุดแห.. ดูเพิ่ม

บนโต๊ะอาหารแทบทุกแห่งทั่วโลก ขวดพริกไทยป่นมักจะวางคู่กับขวดเกลือเสมอจนกลายเป็นของธรรมดาสามัญที่ใครก็เอื้อมถึง ทว่าในอดีต เมล็ดพืชสีดำเม็ดเล็กๆ ผิวขรุขระชนิดนี้คือสิ่งล้ำค่าที่ถูกขนานนามว่า "ทองคำสีดำ" มันเคยมีมูลค่าเทียบเท่าทองคำและเงินตรา เป็นสินค้าที่ใช้จ่ายภาษี ใช้ชำระหนี้ ใช้เป็นสินสมรส และเป็นเชื้อเพลิงชั้นดีที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ก่อให้เกิดสงครามข้ามมหาสมุทร ไปจนถึงเป็นเหตุผลที่แท้จริงเบื้อง.. ดูเพิ่ม

เมื่อมหาสมุทรกลืนทะเลทราย: ย้อนรอยมหาอุทกภัยที่เปลี่ยนก้นเหวลึกให้กลายเป็นทะเลเมดิเตอร์เรเนียน หากมองดูทะเลเมดิเตอร์เรเนียนในปัจจุบัน ภาพที่คุ้นตาคือน่านน้ำสีครามอันเงียบสงบ แหล่งพักผ่อนยอดนิยมระดับโลกที่มีพื้นที่น้ำกว้างใหญ่หลายล้านตารางกิโลเมตร แต่ใครจะเชื่อว่าเมื่อราว 5.5 ล้านปีก่อน ทะเลผืนนี้เคยเหือดแห้งจนกลายเป็นทะเลทรายเกลือสุดอันตราย และลึกที่สุดในประวัติศาสตร์โลก ก่อนจะเกิดมหาอุทกภัยครั้ง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ลองนึกภาพนักศึกษาเดินผ่านลานหินเก่าในอังกฤษ ขณะที่อีกฟากของโลก เมืองบนเกาะกลางทะเลสาบในเม็กซิโกยังไม่ถือกำเนิดขึ้น ความรู้สึกว่าลำดับเวลานี้ผิดที่ผิดทางเกิดขึ้นได้ง่าย เพราะชื่อ “แอซเท็ก” ทำให้หลายคนนึกถึงอารยธรรมโบราณที่ต้องเก่ากว่าสถานศึกษาในยุโรปแน่ ๆ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เมืองบางแห่งโด่งดังเพราะตึกสูง บางแห่งมีชื่อจากชายหาดหรือย่านการค้า แต่เยรูซาเลมกลับทำให้ผู้คนจากหลายทวีปเงียบลงทันทีที่เดินผ่านกำแพงหินเก่า ตรอกแคบ ๆ ในเมืองนี้ไม่ได้มีเพียงนักท่องเที่ยว ร้านขายของ และบ้านเรือน หากยังซ้อนทับด้วยความทรงจำที่คนต่างศาสนาเล่าต่อกันมาหล.. ดูเพิ่ม