ประวัติศาสตร์จีน

เปิดเบื้องหลังความเชื่อเรื่อง "ม้าทรง" ในพิธีกรรมของชาวจีน ที่ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องราวของอภินิหารข้ามภพภูมิ แต่ยังซ่อนมิติทางประวัติศาสตร์ สังคมวิทยา และกลไกทางวิทยาศาสตร์ไว้อย่างน่าสนใจ คำว่า "กี่ต๋อง" ในภาษาจีนฮกเกี้ยนหมายถึงสื่อกลางระหว่างมนุษย์และเทพเจ้า ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากโรคระบาดในภูเก็ตช่วงทศวรรษ 1820 และแพร่กระจายไปทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านเครือข่ายแรงงานชาวจีน. ในเชิงเปรียบเทียบ "ก.. ดูเพิ่ม

ย้อนรอยอารยธรรมจีนโบราณผ่านเครื่องประดับศีรษะชิ้นเอกอายุกว่าหลายร้อยปี ผลงานศิลปะชั้นสูงที่สะท้อนสถานะทางสังคมและความสามารถเชิงช่างอันไร้ที่ติของราชวงศ์หมิง ย้อนกลับไปในสมัยราชวงศ์หมิง ระหว่าง พ.ศ. 1911 ถึง 2187 ศิลปะการสร้างเครื่องประดับได้พัฒนาถึงจุดสูงสุด ดังเช่น “จักจั่นทองบนใบหยก” เครื่องประดับศีรษะสตรีชิ้นสำคัญที่ปัจจุบันถูกเก็บรักษาไว้ ณ พิพิธภัณฑ์หนานจิง ประเทศจีน วัตถุชิ้นนี้.. ดูเพิ่ม

ย้อนกลับไปเมื่อกว่า 3,000 ปีก่อน ในยุคที่ดินแดนจีนยังไม่มีกำแพงเมืองจีน ไม่มีจักรพรรดิองค์แรก และยังไม่รวมศูนย์อำนาจเป็นหนึ่งเดียว พื้นที่แอ่งเสฉวนอันห่างไกลหลังแนวเทือกเขาสูง ได้ซุกซ่อนอารยธรรมยุคสำริดที่พัฒนาขึ้นอย่างรุ่งเรืองและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจนไม่เหมือนที่ใดในโลก การค้นพบโบราณวัตถุรูปร่างแปลกตา ทั้งใบหน้าสำริดขนาดยักษ์ หน้ากากทองคำ และต้นไม้สำริดที่ถูกฝังอยู่ใต้ผืนดิน ได้กลายเป็นการค้นพบท.. ดูเพิ่ม

เราเจอทหารดินเผา 8,000 ตัวแล้ว แต่ห้องที่ฝังจิ๋นซีฮ่องเต้จริงๆ ยังไม่มีใครได้เข้าไปเหยียบ แม้แต่รัฐบาลจีนเอง สุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ที่ซีอานคือปริศนาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลกโบราณคดี เรารู้ตำแหน่งมา 50 ปี แต่ห้องฝังพระศพหลักยังปิดตาย คำถามคือทำไม? 1. บันทึกของซือหม่าเชียนที่เขียนไว้เมื่อ 2,000 ปีก่อน นักประวัติศาสตร์สมัยราชวงศ์ฮั่นชื่อ ซือหม่าเชียน เขียนไว้ในบันทึกสื่อจี้ว่า ภายในสุสานเต็มไปด้วยกับดักมา.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ในจีนสมัยราชวงศ์ชิง การสอบรับราชการไม่ใช่เพียงข้อสอบเพื่อหางาน แต่เป็นประตูสู่ฐานะ ชื่อเสียง และทางรอดของทั้งครอบครัว หงซิ่วฉวน ชายหนุ่มชาวฮากกาในมณฑลกวางตุ้ง เคยหวังผ่านการสอบระดับมณฑลเพื่อเป็นขุนนาง ทว่าเขาสอบไม่ผ่านหลายครั้ง จนหลังความพยายามครั้งหนึ่งเขาล้มป่วยหน.. ดูเพิ่ม

เข้าครัววันนี้ไม่ได้มาแจกสูตรซุปหรือเมนูต้มผัดแกงทอดทั่วไป แต่มีของฝากส่งตรงมาจากจีนที่อยากชวนทุกคนมาคุยกัน แวบแรกที่เห็นซอง แอบเข้าใจผิดคิดว่าเป็นเนื้อหมูหมักหม่าล่าธรรมดา แต่จะกินอะไรทั้งทีต้องขอสแกนอ่านรายละเอียดหลังซองให้ชัวร์สักหน่อย ถึงได้ร้องอ้อ... เพราะนี่คือ "เนื้อวัวเย็นหม่าล่าเฉิงตู" (Leng Chi Niu Rou - 冷吃牛肉) เมนูถนอมอาหารสุดคลาสสิกของมณฑลเสฉวนเค้าล่ะ ทำไม "เนื้อวัวหม่าล่า" ถึงเป็นของฝ.. ดูเพิ่ม

เวลาเราเปิดดูซีรีส์จีนแนวเทพเซียน หรืออ่านนิยายบำเพ็ญเพียรทั้งหลาย เคยสงสัยกันไหมครับว่าคนธรรมดาคนหนึ่งที่เดินดินกินข้าวแกงเหมือนพวกเรา จู่ๆ จะอัปเกรดตัวเองขึ้นไปเป็น "เซียน" ที่มีอิทธิฤทธิ์บินได้และเป็นอมตะได้ยังไง? เอาเข้าจริง ในทางประวัติศาสตร์และความเชื่อของลัทธิเต๋า เรื่องนี้ไม่ใช่แค่จินตนาการเพ้อฝันที่เพิ่งถูกแต่งขึ้นมาเขียนนิยายนะครับ แต่มันมี "สูตรและขั้นตอน" การฝึกฝนจิตและกายที่ถูกบันทึก.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพจีนโบราณในวันที่ยังไม่มีรัฐธรรมนูญ ไม่มีการเลือกตั้ง และไม่มีระบบการเมืองแบบที่คุ้นเคยในปัจจุบัน คำถามว่า “ใครมีสิทธิ์ปกครองแผ่นดิน?” จึงต้องมีคำตอบในแบบของคนยุคนั้น หนึ่งในคำตอบที่ทรงอิทธิพลที่สุดคือ “สวรรค์เป็นผู้มอบอำนาจ” แนวคิดนี้เรียกว่า “เทียนมิ่ง” (Mandate of Heaven หรือ 天命) หมายถึง “อาณัติแห่งสวรรค์” แนวคิดนี้ไม่ได้หมายความว่าสวรรค์.. ดูเพิ่ม

ในประวัติศาสตร์จีนที่ยาวนานหลายพันปี เรามักคุ้นเคยกับภาพของอักษรจีนที่ใช้โดยคนทุกเพศทุกชนชั้น แต่มีระบบการเขียนชนิดหนึ่งที่แตกต่างออกไปอย่างน่าทึ่ง นั่นคือ “หนี่ว์ซู” (女书 – Nüshu) ซึ่งมีความหมายตรงตัวว่า “อักษรของผู้หญิง” หนี่ว์ซูเป็นระบบการเขียนที่มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับผู้หญิงในพื้นที่เจียงหย่ง มณฑลหูหนาน ทางตอนใต้ของจีน และได้รับการยอมรับว่าเป็นระบบการ.. ดูเพิ่ม

"สันหลังมังกร" เทือกเขาคุนหลุน: ปราการธรรมชาติหมื่นลี้ แหล่งกำเนิดสายน้ำ และแดนศักดิ์สิทธิ์แห่งตำนานจีน หากเอ่ยถึงแนวเทือกเขาที่ยิ่งใหญ่และเต็มไปด้วยความลี้ลับที่สุดแห่งหนึ่งในทวีปเอเชีย "เทือกเขาคุนหลุน" (Kunlun Mountains) คือดินแดนที่ได้รับการขนานนามว่าเป็นดั่ง "สันหลังมังกร" ด้วยแนวเทือกเขาที่ทอดยาวตัดผ่านภูมิประเทศสุดขั้วกว่า 3,000 กิโลเมตร เชื่อมโยงความมหัศจรรย์ทางธรณีวิทยา แหล่งต้นน้ำหล่อเล.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงเฉิงตูในวันนี้ หลายคนอาจนึกถึงแพนด้าตัวกลม ๆ หม้อไฟเสฉวนรสเผ็ด หรือภาพเมืองใหญ่ที่เต็มไปด้วยรถไฟฟ้าและอาคารสมัยใหม่ แต่ก่อนจะกลายเป็นเมืองที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก เฉิงตูมีเรื่องราวยาวนานกว่านั้นมาก เพราะพื้นที่แห่งนี้เป็นหนึ่งในดินแดนเก่าแก่ของจีนที่มีผู้คนตั้งถิ่นฐานและสร้างอารยธรรมกันมานานนับพันปี เฉิงตูตั้งอยู่ในมณฑลเสฉวน ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน บริเวณที่ราบเฉิงตูซึ่งมีแม่น้ำหลายสายไห.. ดูเพิ่ม

เกียงอุย แม่ทัพผู้ต่อสู้จนวาระสุดท้ายของจ๊กก๊ก ในช่วงปลายยุคสามก๊ก เมื่อชื่อของขุนพลผู้ยิ่งใหญ่ในอดีตเริ่มกลายเป็นตำนาน ขงเบ้ง จากโลกนี้ไปแล้ว ส่วนห้าทหารเสือแห่งจ๊กก๊กต่างล้มหายตายจาก เหลือเพียงอาณาจักรขนาดเล็กที่ต้องเผชิญแรงกดดันจากวุยก๊กซึ่งแข็งแกร่งกว่าทั้งด้านกำลังคนและทรัพยากร ท่ามกลางสถานการณ์เช่นนั้น มีแม่ทัพคนหนึ่งก้าวขึ้นมารับภาระอันหนักอึ้ง เขาคือ เกียงอุย ขุนพลผู้ได้รับการจดจำในวรรณกร.. ดูเพิ่ม

กำแพงเมืองจีนไม่ได้เกิดมาเพื่อกัน “คนกลุ่มเดียว” ภาพจำที่คุ้นกันคือกำแพงยาวมหึมาขวางทางกองทัพจากแดนเหนือ แล้วคำตอบก็มักถูกย่อเหลือว่า “สร้างไว้กันมองโกล” แต่พอไล่ตามช่วงเวลา เรื่องกลับไม่ง่ายแบบนั้นเลย เพราะสิ่งที่เรียกว่ากำแพงเมืองจีนไม่ใช่กำแพงเส้นเดียวที่สร้างเสร็จในยุคเดียว มันคือเครือข่ายกำแพง ด่าน ป้อม หอสัญญาณ และแนวป้องกันที่ถูกสร้าง ต่อเติม ทิ้งร้าง แล้วสร้างใหม่ข.. ดูเพิ่ม

ก่อนจะเป็นสงคราม มันเริ่มจากของธรรมดาอย่างชา ช่วงปลายศตวรรษที่ 18 คนอังกฤษติดชาจีนกันหนักมาก จีนยังขายทั้งผ้าไหม เครื่องลายคราม และสินค้าอีกหลายอย่างที่ยุโรปอยากได้ ปัญหาคือฝั่งจีนไม่ได้ต้องการสินค้าจากอังกฤษในปริมาณใกล้เคียงกัน การค้าจึงเอียงไปทางจีน และเงินโลหะโดยเฉพาะเงินจำนวนมากไหลเข้าสู่จีนเพื่อชำระค่าสินค้าตรงนี้สำคัญ เพราะสิ่งที่ตามมาไม่ใช่แค่เรื่องคนติดยา แต่คือการพยายามแก้ปัญหา ดุลการค้า.. ดูเพิ่ม

ชื่อของซูสีไทเฮามักถูกเล่าพร้อมคำว่าโหด ฟุ่มเฟือย และขัดขวางความเจริญแต่พอลองแกะเหตุการณ์จริงออกจากเรื่องเล่าที่ถูกแต่งเติม ภาพของสตรีผู้กุมอำนาจปลายราชวงศ์ชิงกลับซับซ้อนกว่านั้นเยอะ ทั้งเก่งเรื่องการเมือง เล่นเกมอำนาจอย่างแม่นยำ เคยตัดสินใจพลาดครั้งใหญ่ และในช่วงท้ายยังผลักดันการปฏิรูปหลายอย่างที่ตัวเองเคยระแวงเสียด้วยซ้ำ จากหญิงตระกูลแมนจูสู่พระสนมของจักรพรรดิ ซูสีไทเฮาเกิดเมื่อวันที่ 29 พฤศจิก.. ดูเพิ่ม

เบื้องหลังภาพ “เฉิงเปิ่นฮวา” หญิงสาวผู้กลายเป็นสัญลักษณ์ของการไม่ยอมจำนน ภาพขาวดำภาพหนึ่งจากช่วงสงครามจีน–ญี่ปุ่นถูกส่งต่อมานานหลายสิบปี ภาพนั้นเป็นภาพหญิงสาวชาวจีนยืนอยู่หน้ากลุ่มทหารญี่ปุ่น เธอสวมเสื้อผ้าธรรมดา ยืนตัวตรง กอดอก และมองตรงไปข้างหน้า ขณะที่ทหารที่อยู่ด้านหลังนั่งอยู่กับพื้น สิ่งที่สะดุดตาที่สุดไม่ใช่อาวุธหรือสนามรบ แต่คือ สีหน้าและท่าทางของหญิงสาว เพราะแม้เธอจะอยู.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพชายคนหนึ่งในชุดจีนโบราณ ถือกระบี่เดินอยู่บนยอดเขา ก่อนกระโดดข้ามหลังคา ใช้พลังภายในซัดคู่ต่อสู้กระเด็นหลายเมตร... ภาพแบบนี้เราเห็นจนคุ้นตาจากหนังและซีรีส์จีน แต่คำถามคือ “จอมยุทธ์” แบบที่เราเห็นในนิยาย เคยมีตัวตนจริงหรือไม่? คำตอบที่น่าสนใจกว่าคำว่า “มี” หรือ “ไม่มี” ก็คือ คนที่เก่งศิลปะการต่อสู้มีอยู่จริง แต่จอมยุทธ์แบบในนิยายเป็นอีกเรื่องหนึ่ง จุดเริ.. ดูเพิ่ม

ในหน้าประวัติศาสตร์จีน มีบุคคลจำนวนไม่มากที่สามารถก้าวขึ้นมามีอำนาจจนเกือบเทียบเท่าจักรพรรดิ หนึ่งในชื่อที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดคือ เว่ยจงเสียน (魏忠贤) ขันทีแห่งปลายราชวงศ์หมิง ผู้เปลี่ยนชีวิตจากชายยากจนและนักพนัน กลายเป็นผู้มีอิทธิพลสูงสุดคนหนึ่งในราชสำนัก แม้เขาจะไม่ได้มีสายเลือดราชวงศ์ ไม่ได้เป็นขุนนางตระกูลใหญ่ แต่ด้วยความสามารถในการสร้างเครือข่ายอำนาจและเข้าถึงบุคคลสำคัญ ทำให้เขาสามารถควบคุมการ.. ดูเพิ่ม