ประวัติศาสตร์จีน

ภาพจำอันคุ้นตาของเหล่าสตรีในซีรีส์ย้อนยุคจีนโบราณ โดยเฉพาะยุคที่ความรุ่งเรืองทางศิลปวัฒนธรรมถึงขีดสุดอย่างราชวงศ์ถัง คือใบหน้าขาวผ่องที่แต่งแต้มลวดลายแปลกตา หนึ่งในเอกลักษณ์ที่ชวนสะดุดตาที่สุดคือการแต้มจุดกลมสีแดงสดสองจุดไว้ตรงมุมปากทั้งสองข้าง คล้ายกับการจำลอง "ลักยิ้ม" ทว่าเบื้องหลังความงามที่ดูอ่อนหวานและมีเสน่ห์นี้ แท้จริงแล้วไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของเครื่องสำอาง แต่เป็นกลไกทางสังคมและ "รหัสลั.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงภาพจำของฮองเฮาและพระสนมในซีรีส์จีนย้อนยุค นอกจากเสื้อผ้าอาภรณ์อันวิจิตร เครื่องประดับศีรษะขนาดใหญ่ และท่าทีสง่างามแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่สะดุดตาผู้ชมไม่น้อยก็คือ “ปลอกเล็บ” หรือเครื่องสวมป้องกันเล็บที่มีลักษณะยาวเรียวและแหลมคล้ายกรงเล็บ จนหลายคนอดสงสัยไม่ได้ว่า เหตุใดสตรีในราชสำนักจีนจึงต้องสวมเครื่องประดับชิ้นนี้ และความยาวของมันเกี่ยวข้องกับอำนาจหรือตำแหน่งในวังหลังจริงหรือไม่.. ดูเพิ่ม

สำหรับคนภายนอก การได้เข้าไปถวายงานรับใช้ใกล้ชิดอย่างการช่วยเหล่านางสนมหรือพระมเหสีสรงน้ำในพระราชวังหลวง อาจดูเป็นหน้าที่ที่หรูหราและน่าอิจฉา แต่ในความเป็นจริงกลับตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง ซุนเย่าถิง ขันทีคนสุดท้ายแห่งราชวงศ์ชิง ได้เคยเปิดเผยความจริงอันโหดร้ายไว้ว่า หน้าที่นี้ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ แต่เป็นงานที่สร้างความกดดัน ทรมานร่างกาย และมีอันตรายถึงชีวิตมากที่สุดงานหนึ่งในวังหลวง กฎระเบียบสุดเ.. ดูเพิ่ม

ปลายราชวงศ์ชิงตอนนั้นกำลังป่วยจนสิ้นสุด ถ้าเปรียบราชวงศ์ชิงเป็นคน ตอนต้นราชวงศ์เป็นหนุ่มแข็งแรง ตีเขมร ตีมองโกล ชนะหมด แต่ตอนปลายราชวงศ์ 100 ปีสุดท้าย ป่วยหนัก ป่วยทั้งตัว ป่วยแบบรักษาไม่หาย จนตายในปี 1912 ป่วยยังไง มาดูกัน ป่วยที่ 1 ป่วยเพราะไม่ยอมเปลี่ยนยา กองทัพเก่า ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ราชสำนักชิงเสื่อมถอยเนื่องจากไม่ยอมปฏิรูปกองทัพให้ทันสมัยและมักพ่ายแพ้สงครามเรื่อยมา ตอนนั้นโลกเปลี่ยนแล้ว .. ดูเพิ่ม

เปิดเบื้องหลังความเชื่อเรื่อง "ม้าทรง" ในพิธีกรรมของชาวจีน ที่ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องราวของอภินิหารข้ามภพภูมิ แต่ยังซ่อนมิติทางประวัติศาสตร์ สังคมวิทยา และกลไกทางวิทยาศาสตร์ไว้อย่างน่าสนใจ คำว่า "กี่ต๋อง" ในภาษาจีนฮกเกี้ยนหมายถึงสื่อกลางระหว่างมนุษย์และเทพเจ้า ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากโรคระบาดในภูเก็ตช่วงทศวรรษ 1820 และแพร่กระจายไปทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านเครือข่ายแรงงานชาวจีน. ในเชิงเปรียบเทียบ "ก.. ดูเพิ่ม

ย้อนรอยอารยธรรมจีนโบราณผ่านเครื่องประดับศีรษะชิ้นเอกอายุกว่าหลายร้อยปี ผลงานศิลปะชั้นสูงที่สะท้อนสถานะทางสังคมและความสามารถเชิงช่างอันไร้ที่ติของราชวงศ์หมิง ย้อนกลับไปในสมัยราชวงศ์หมิง ระหว่าง พ.ศ. 1911 ถึง 2187 ศิลปะการสร้างเครื่องประดับได้พัฒนาถึงจุดสูงสุด ดังเช่น “จักจั่นทองบนใบหยก” เครื่องประดับศีรษะสตรีชิ้นสำคัญที่ปัจจุบันถูกเก็บรักษาไว้ ณ พิพิธภัณฑ์หนานจิง ประเทศจีน วัตถุชิ้นนี้.. ดูเพิ่ม

ย้อนกลับไปเมื่อกว่า 3,000 ปีก่อน ในยุคที่ดินแดนจีนยังไม่มีกำแพงเมืองจีน ไม่มีจักรพรรดิองค์แรก และยังไม่รวมศูนย์อำนาจเป็นหนึ่งเดียว พื้นที่แอ่งเสฉวนอันห่างไกลหลังแนวเทือกเขาสูง ได้ซุกซ่อนอารยธรรมยุคสำริดที่พัฒนาขึ้นอย่างรุ่งเรืองและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจนไม่เหมือนที่ใดในโลก การค้นพบโบราณวัตถุรูปร่างแปลกตา ทั้งใบหน้าสำริดขนาดยักษ์ หน้ากากทองคำ และต้นไม้สำริดที่ถูกฝังอยู่ใต้ผืนดิน ได้กลายเป็นการค้นพบท.. ดูเพิ่ม

เราเจอทหารดินเผา 8,000 ตัวแล้ว แต่ห้องที่ฝังจิ๋นซีฮ่องเต้จริงๆ ยังไม่มีใครได้เข้าไปเหยียบ แม้แต่รัฐบาลจีนเอง สุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ที่ซีอานคือปริศนาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลกโบราณคดี เรารู้ตำแหน่งมา 50 ปี แต่ห้องฝังพระศพหลักยังปิดตาย คำถามคือทำไม? 1. บันทึกของซือหม่าเชียนที่เขียนไว้เมื่อ 2,000 ปีก่อน นักประวัติศาสตร์สมัยราชวงศ์ฮั่นชื่อ ซือหม่าเชียน เขียนไว้ในบันทึกสื่อจี้ว่า ภายในสุสานเต็มไปด้วยกับดักมา.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ในจีนสมัยราชวงศ์ชิง การสอบรับราชการไม่ใช่เพียงข้อสอบเพื่อหางาน แต่เป็นประตูสู่ฐานะ ชื่อเสียง และทางรอดของทั้งครอบครัว หงซิ่วฉวน ชายหนุ่มชาวฮากกาในมณฑลกวางตุ้ง เคยหวังผ่านการสอบระดับมณฑลเพื่อเป็นขุนนาง ทว่าเขาสอบไม่ผ่านหลายครั้ง จนหลังความพยายามครั้งหนึ่งเขาล้มป่วยหน.. ดูเพิ่ม

เข้าครัววันนี้ไม่ได้มาแจกสูตรซุปหรือเมนูต้มผัดแกงทอดทั่วไป แต่มีของฝากส่งตรงมาจากจีนที่อยากชวนทุกคนมาคุยกัน แวบแรกที่เห็นซอง แอบเข้าใจผิดคิดว่าเป็นเนื้อหมูหมักหม่าล่าธรรมดา แต่จะกินอะไรทั้งทีต้องขอสแกนอ่านรายละเอียดหลังซองให้ชัวร์สักหน่อย ถึงได้ร้องอ้อ... เพราะนี่คือ "เนื้อวัวเย็นหม่าล่าเฉิงตู" (Leng Chi Niu Rou - 冷吃牛肉) เมนูถนอมอาหารสุดคลาสสิกของมณฑลเสฉวนเค้าล่ะ ทำไม "เนื้อวัวหม่าล่า" ถึงเป็นของฝ.. ดูเพิ่ม

เวลาเราเปิดดูซีรีส์จีนแนวเทพเซียน หรืออ่านนิยายบำเพ็ญเพียรทั้งหลาย เคยสงสัยกันไหมครับว่าคนธรรมดาคนหนึ่งที่เดินดินกินข้าวแกงเหมือนพวกเรา จู่ๆ จะอัปเกรดตัวเองขึ้นไปเป็น "เซียน" ที่มีอิทธิฤทธิ์บินได้และเป็นอมตะได้ยังไง? เอาเข้าจริง ในทางประวัติศาสตร์และความเชื่อของลัทธิเต๋า เรื่องนี้ไม่ใช่แค่จินตนาการเพ้อฝันที่เพิ่งถูกแต่งขึ้นมาเขียนนิยายนะครับ แต่มันมี "สูตรและขั้นตอน" การฝึกฝนจิตและกายที่ถูกบันทึก.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพจีนโบราณในวันที่ยังไม่มีรัฐธรรมนูญ ไม่มีการเลือกตั้ง และไม่มีระบบการเมืองแบบที่คุ้นเคยในปัจจุบัน คำถามว่า “ใครมีสิทธิ์ปกครองแผ่นดิน?” จึงต้องมีคำตอบในแบบของคนยุคนั้น หนึ่งในคำตอบที่ทรงอิทธิพลที่สุดคือ “สวรรค์เป็นผู้มอบอำนาจ” แนวคิดนี้เรียกว่า “เทียนมิ่ง” (Mandate of Heaven หรือ 天命) หมายถึง “อาณัติแห่งสวรรค์” แนวคิดนี้ไม่ได้หมายความว่าสวรรค์.. ดูเพิ่ม

ในประวัติศาสตร์จีนที่ยาวนานหลายพันปี เรามักคุ้นเคยกับภาพของอักษรจีนที่ใช้โดยคนทุกเพศทุกชนชั้น แต่มีระบบการเขียนชนิดหนึ่งที่แตกต่างออกไปอย่างน่าทึ่ง นั่นคือ “หนี่ว์ซู” (女书 – Nüshu) ซึ่งมีความหมายตรงตัวว่า “อักษรของผู้หญิง” หนี่ว์ซูเป็นระบบการเขียนที่มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับผู้หญิงในพื้นที่เจียงหย่ง มณฑลหูหนาน ทางตอนใต้ของจีน และได้รับการยอมรับว่าเป็นระบบการ.. ดูเพิ่ม

"สันหลังมังกร" เทือกเขาคุนหลุน: ปราการธรรมชาติหมื่นลี้ แหล่งกำเนิดสายน้ำ และแดนศักดิ์สิทธิ์แห่งตำนานจีน หากเอ่ยถึงแนวเทือกเขาที่ยิ่งใหญ่และเต็มไปด้วยความลี้ลับที่สุดแห่งหนึ่งในทวีปเอเชีย "เทือกเขาคุนหลุน" (Kunlun Mountains) คือดินแดนที่ได้รับการขนานนามว่าเป็นดั่ง "สันหลังมังกร" ด้วยแนวเทือกเขาที่ทอดยาวตัดผ่านภูมิประเทศสุดขั้วกว่า 3,000 กิโลเมตร เชื่อมโยงความมหัศจรรย์ทางธรณีวิทยา แหล่งต้นน้ำหล่อเล.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงเฉิงตูในวันนี้ หลายคนอาจนึกถึงแพนด้าตัวกลม ๆ หม้อไฟเสฉวนรสเผ็ด หรือภาพเมืองใหญ่ที่เต็มไปด้วยรถไฟฟ้าและอาคารสมัยใหม่ แต่ก่อนจะกลายเป็นเมืองที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก เฉิงตูมีเรื่องราวยาวนานกว่านั้นมาก เพราะพื้นที่แห่งนี้เป็นหนึ่งในดินแดนเก่าแก่ของจีนที่มีผู้คนตั้งถิ่นฐานและสร้างอารยธรรมกันมานานนับพันปี เฉิงตูตั้งอยู่ในมณฑลเสฉวน ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน บริเวณที่ราบเฉิงตูซึ่งมีแม่น้ำหลายสายไห.. ดูเพิ่ม

เกียงอุย แม่ทัพผู้ต่อสู้จนวาระสุดท้ายของจ๊กก๊ก ในช่วงปลายยุคสามก๊ก เมื่อชื่อของขุนพลผู้ยิ่งใหญ่ในอดีตเริ่มกลายเป็นตำนาน ขงเบ้ง จากโลกนี้ไปแล้ว ส่วนห้าทหารเสือแห่งจ๊กก๊กต่างล้มหายตายจาก เหลือเพียงอาณาจักรขนาดเล็กที่ต้องเผชิญแรงกดดันจากวุยก๊กซึ่งแข็งแกร่งกว่าทั้งด้านกำลังคนและทรัพยากร ท่ามกลางสถานการณ์เช่นนั้น มีแม่ทัพคนหนึ่งก้าวขึ้นมารับภาระอันหนักอึ้ง เขาคือ เกียงอุย ขุนพลผู้ได้รับการจดจำในวรรณกร.. ดูเพิ่ม

กำแพงเมืองจีนไม่ได้เกิดมาเพื่อกัน “คนกลุ่มเดียว” ภาพจำที่คุ้นกันคือกำแพงยาวมหึมาขวางทางกองทัพจากแดนเหนือ แล้วคำตอบก็มักถูกย่อเหลือว่า “สร้างไว้กันมองโกล” แต่พอไล่ตามช่วงเวลา เรื่องกลับไม่ง่ายแบบนั้นเลย เพราะสิ่งที่เรียกว่ากำแพงเมืองจีนไม่ใช่กำแพงเส้นเดียวที่สร้างเสร็จในยุคเดียว มันคือเครือข่ายกำแพง ด่าน ป้อม หอสัญญาณ และแนวป้องกันที่ถูกสร้าง ต่อเติม ทิ้งร้าง แล้วสร้างใหม่ข.. ดูเพิ่ม

ก่อนจะเป็นสงคราม มันเริ่มจากของธรรมดาอย่างชา ช่วงปลายศตวรรษที่ 18 คนอังกฤษติดชาจีนกันหนักมาก จีนยังขายทั้งผ้าไหม เครื่องลายคราม และสินค้าอีกหลายอย่างที่ยุโรปอยากได้ ปัญหาคือฝั่งจีนไม่ได้ต้องการสินค้าจากอังกฤษในปริมาณใกล้เคียงกัน การค้าจึงเอียงไปทางจีน และเงินโลหะโดยเฉพาะเงินจำนวนมากไหลเข้าสู่จีนเพื่อชำระค่าสินค้าตรงนี้สำคัญ เพราะสิ่งที่ตามมาไม่ใช่แค่เรื่องคนติดยา แต่คือการพยายามแก้ปัญหา ดุลการค้า.. ดูเพิ่ม