บรรพชีวินวิทยา

ภาพไดโนเสาร์ที่เห็นกันทุกวันนี้ ไม่ได้เกิดจากการเดาสุ่มแล้วเติมเนื้อใส่กระดูก ฟอสซิลหนึ่งชิ้นอาจดูเหมือนก้อนหินธรรมดา แต่สำหรับนักบรรพชีวินวิทยา มันเก็บข้อมูลไว้เยอะมาก ตั้งแต่รูปร่างกระดูก จุดเกาะของกล้ามเนื้อ รอยผิวหนัง ขน เกล็ด ไปจนถึงร่องรอยการเดินและอาหารที่เคยกิน เพียงแต่หลักฐานแต่ละชนิดให้ความมั่นใจไม่เท่ากันอย่างแรกที่ค่อนข้างมั่นใจได้มากคือโครงกระดูกกระดูกมีข้อต่อ มีพื้นผิวรับแรง และมีตำ.. ดูเพิ่ม

เมื่อประมาณ 66 ล้านปีก่อน ดาวเคราะห์น้อยขนาดใหญ่พุ่งชนบริเวณที่ปัจจุบันคือคาบสมุทรยูกาตัน ประเทศเม็กซิโก ทิ้งร่องรอยเป็นหลุมอุกกาบาตชิกซูลุบ และนำไปสู่การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ในช่วงรอยต่อยุคครีเทเชียส–พาลีโอจีน ฝุ่น เขม่า และละอองลอยที่ถูกปล่อยเข้าสู่บรรยากาศบดบังแสงอาทิตย์ ทำให้อุณหภูมิลดลง การสังเคราะห์แสงหยุดชะงัก และห่วงโซ่อาหารจำนวนมากพังทลาย สิ่งมีชีวิตราวสามในสี่ของโลกสูญพันธุ์ รวมถึงได.. ดูเพิ่ม

บางครั้ง การค้นพบครั้งใหญ่ทางวิทยาศาสตร์ไม่ได้เริ่มจากการขุดเจาะครั้งใหม่กลางภูเขาน้ำแข็ง หรือการออกสำรวจดินแดนอันห่างไกลเสมอไป แต่อาจเริ่มจาก “ของเก่าในคลัง” ที่ถูกเก็บไว้อย่างเงียบงันมานานหลายสิบปี เช่นเดียวกับเรื่องราวของฟอสซิลกระดูกชิ้นหนึ่งในคลังตัวอย่างของ British Antarctic Survey ที่เพิ่งได้รับการยืนยันว่า แท้จริงแล้วมันคือกระดูกส่วนหางของไดโนเสาร์คอยาวกลุ่มไททาโนซอร์ (Titanosa.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงการ “ไปท่องเที่ยวยุคไดโนเสาร์” ในเชิงจินตนาการ มันคือการย้อนเวลากลับไปสู่ช่วงเวลาหลายสิบถึงหลายร้อยล้านปีก่อนที่มนุษย์ยังไม่เกิดขึ้นบนโลกเลยด้วยซ้ำ เป็นโลกที่แตกต่างจากปัจจุบันแทบทั้งหมด ทั้งสภาพอากาศ พืชพรรณ บรรยากาศ และสิ่งมีชีวิตที่ครองโลกในตอนนั้น อย่างแรกที่ต้องเข้าใจก่อนคือ ยุคไดโนเสาร์ไม่ได้มีช่วงเดียวสั้น ๆ แต่มันกินเวลายาวมาก ตั้งแต่ยุคไทรแอสซิก จูราสสิก ไปจนถึงครีเท.. ดูเพิ่ม

ฟอสซิลลูกสัตว์กลุ่มเอ็มโบโลเมียร์จากยุคโบราณ ทำให้นักวิจัยกลับมามองใหม่ว่า สัตว์มีกระดูกสันหลังยุคแรกที่เกี่ยวข้องกับการขึ้นสู่บก อาจไม่ได้มีช่วงชีวิตแบบลูกอ๊อดเสมอไป ฟอสซิลขนาดเล็กอายุราว 300 ล้านปี กำลังทำให้ภาพจำของสัตว์บกยุคแรกซับซ้อนขึ้นกว่าที่เคยเข้าใจกันมา หลักฐานใหม่จากลูกสัตว์กลุ่มเอ็มโบโลเมียร์ ซึ่งเป็นสัตว์สี่ขาโบราณรูปร่างคล้ายจระเข้ ชี้ว่าพวกมันอาจเติบโตแบบ “ตัวเล็กเป็นตัวใหญ่&.. ดูเพิ่ม

ผืนแผ่นดินไทยโดยเฉพาะบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ถือเป็นคลังมหสมบัติทางบรรพชีวินวิทยาที่สำคัญอันดับต้นๆ ของภูมิภาคอาเซียน จากการค้นพบซากดึกดำบรรพ์ของสิ่งมีชีวิตยุคก่อนประวัติศาสตร์มาอย่างต่อเนื่อง ล่าสุดกับการเปิดตัว "นาคาไททัน ชัยภูมิเอนซิส" ไดโนเสาร์กินพืชสายพันธุ์ใหม่ที่คาดว่ามีขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งถูกจัดให้เป็นสายพันธุ์ที่ 14 ของไทยอย่างเป็นทางการ ทำให้ทำเนียบสัตว์ล้านปี.. ดูเพิ่ม

วงการบรรพชีวินวิทยาไทยและภูมิภาคอาเซียนต้องจารึกประวัติศาสตร์หน้าใหม่ เมื่อมีการค้นพบฟอสซิล "เทอโรซอร์" (Pterosaur) หรือสัตว์เลื้อยคลานบินได้ชนิดใหม่ของโลกในประเทศไทย ซึ่งได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสารวิชาการระดับสากล Cretaceous Research การค้นพบครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นหลักฐานชิ้นสำคัญที่ยืนยันว่าน่านฟ้าไทยเมื่อร้อยกว่าล้านปีก่อนเคยมีเจ้าแห่งเวหาครอบครองอยู่ แต่ยังช่วยเติมเต็มช่องว่างของแผนที่วิวัฒนาก.. ดูเพิ่ม