ดาราศาสตร์

ดวงจันทร์ไม่ได้เปลี่ยนสี แล้วทำไมควันไฟไกล ๆ ถึงทำให้มันดูแดงขึ้นได้? ภาพประกอบแนวคิด: สีของดวงจันทร์ที่เราเห็นอาจเปลี่ยนไปตามสภาพของบรรยากาศ ฝุ่น ควัน หรือหมอกที่แสงต้องเดินทางผ่าน เมื่อคืนวันที่ 28 สิงหาคม 2569 คนในภาคใต้บางพื้นที่เห็นดวงจันทร์ออกเป็น สีน้ำตาลหม่นอมแดง จนหลายคนอาจนึกว่าเกี่ยวข้องกับจันทรุปราคา แต่สมาคมดาราศาสตร์ไทยชี้แจงว่า จันทรุปราคาบางส่วนวันที่ 28 สิงหาคม 2569 ไม่สามารถสังเก.. ดูเพิ่ม

จันทรุปราคา 27–28 ส.ค. 2569 เกือบเต็มดวงแค่ไหน? ทำไมข้อมูล NASA ไม่ได้ระบุไทยในพื้นที่ชมช่วงสำคัญ ภาพ Visualization โดย NASA Scientific Visualization Studio, Visualization by Ernie Wright แสดงลำดับการเคลื่อนผ่านเงาโลก ไม่ใช่ภาพถ่ายเหตุการณ์จริง ถ้าเห็นพาดหัวว่า “จันทรุปราคาเกือบเต็มดวง” หลายคนอาจนึกว่าดวงจันทร์กำลังจะเปลี่ยนเป็นสีแดงทั้งดวง หรือเป็นปรากฏการณ์ที่มองเห็นได้จากทุกปร.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตหรือไม่ว่าชีวิตประจำวันของเราถูกล้อมรอบด้วยเลข 12 อยู่ตลอดเวลา ตั้งแต่หน้าปัดนาฬิกาที่มี 12 ชั่วโมง ปฏิทิน 1 ปีที่มี 12 เดือน การซื้อของเป็นโหล ไปจนถึงจำนวนตอนของซีรีส์หรืออนิเมะในหนึ่งซีซัน ทั้งที่ระบบการนับเลขพื้นฐานของเราคือเลขฐาน 10 แต่ทำไมสิ่งสำคัญหลายอย่างในโลกกลับยึดโยงอยู่กับเลข 12 คำตอบนี้ไม่ได้เริ่มต้นจากสูตรคณิตศาสตร์ที่ซับซ้อน แต่เริ่มต้นจากสรีระร่างกายและวิธีคิดของมนุษย์โบรา.. ดูเพิ่ม

ช่วงราว 01:30 น. ของวันที่ 22 สิงหาคม มีรายงานภาพจากกล้องวงจรปิดว่า หลายพื้นที่ในภาคใต้เห็นแสงวาบบนท้องฟ้า ก่อนมีเส้นสีขาวอมเขียวพาดอยู่ชั่วครู่แล้วค่อย ๆ จางลง ข่าวช่อง 7 ระบุชัดว่า ณ เวลารายงาน ยังไม่มีการยืนยันว่าแสงนั้นเป็นปรากฏการณ์ใด [1] แต่ถ้าดูให้พ้นคำว่า “สีเขียว” สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือ ลำดับของสิ่งที่เห็น ได้แก่ แสงหลักที่วาบผ่านเร็วมาก แล้วตามด้วยรอยเส้นที่ยังเปลี่ยนรูปอยู่บน.. ดูเพิ่ม

วันที่ 18 สิงหาคม คนไทยจำนวนมากคุ้นกับคำว่า “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ” จากป้ายหน้าโรงเรียนหรือกิจกรรมทดลองวิทย์ แต่วันที่นี้ไม่ได้ถูกเลือกเพราะเป็นวันเปิดสถาบันหรือวันเกิดของนักวิทยาศาสตร์คนใดคนหนึ่ง จุดเริ่มของมันคือวันที่คนในสยามรอให้ท้องฟ้าทำตามการคำนวณที่วางไว้ล่วงหน้าถึง 2 ปี เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงที่มองเห็นได้บริเวณบ้านหว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์.. ดูเพิ่ม

บนท้องฟ้ายามค่ำคืน จุดแสงเล็กๆ ที่เห็นด้วยตาเปล่าอาจดูเหมือนอยู่ใกล้กัน แต่ความจริงแล้วบางจุดอยู่ห่างออกไปไกลจนแสงต้องใช้เวลาหลายพันล้านปีกว่าจะเดินทางมาถึงโลก การมองกาแล็กซีไกลโพ้นจึงไม่ใช่แค่การมองไปยังสถานที่อื่นในอวกาศ แต่เป็นการมองย้อนกลับไปยังช่วงเวลาที่จักรวาลยังอยู่ในวัยเด็ก แสงที่กล้องได้รับในวันนี้อาจเดินทางออกจากต้นกำเนิดก่อนที่โลกและดวงอาทิตย์จะถือกำเนิดเสียอีก ความสามารถในการเก็บแสงอ.. ดูเพิ่ม

มีเรื่องหนึ่งเกี่ยวกับดาวพลูโตที่ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องเล็ก แต่พอลองเทียบกับอายุของมนุษย์แล้วกลับชวนให้รู้สึกถึงความกว้างใหญ่ของเวลาในระบบสุริยะอย่างมาก นั่นคือ ตั้งแต่วันที่มนุษย์ค้นพบดาวพลูโตในปี ค.ศ. 1930 จนถึงวันนี้ ดาวเคราะห์แคระดวงนี้ยังเดินทางรอบดวงอาทิตย์ไม่ครบหนึ่งรอบเลย วันที่ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1930 นักดาราศาสตร์ค้นพบวัตถุท้องฟ้าดวงหนึ่งซึ่งอยู่ไกลออกไปหลังวงโคจรของดาวเนปจูน ก่อนจะตั้งชื.. ดูเพิ่ม

ดาวเคราะห์ที่มีทิศหมุนแปลกกว่าดาวส่วนใหญ่ ดาวศุกร์เป็นจุดสว่างเด่นบนท้องฟ้าช่วงก่อนพระอาทิตย์ขึ้นหรือหลังพระอาทิตย์ตก จนได้รับฉายาว่าดาวประกายพรึกและดาวประจำเมือง ความสว่างของดาวดวงนี้ทำให้หลายคนคุ้นเคยกับภาพดาวศุกร์ในฐานะดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้โลก แต่ภายใต้ชั้นเมฆสีทองหนาทึบกลับมีการเคลื่อนไหวที่แตกต่างจากดาวเคราะห์ส่วนใหญ่ในระบบสุริยะอย่างมาก ความแปลกไม่ได้เห็นได้ง่ายจากระยะไกล เพราะดาวศุกร์ไม่มี.. ดูเพิ่ม

ภาพพายุสีแดงขนาดมหึมาบนดาวพฤหัสบดีทำให้หลายคนอดสงสัยไม่ได้ว่า วันหนึ่งพายุลูกนี้จะหายไปจากท้องฟ้าหรือไม่ จุดแดงใหญ่ไม่ได้เป็นภูเขาไฟ ไม่ใช่หลุมขนาดยักษ์ และไม่ได้หมายความว่าดาวพฤหัสบดีกำลังจะดับลง สิ่งที่กำลังเปลี่ยนแปลงคือพายุหมุนในชั้นบรรยากาศ ซึ่งมีรูปร่างและขนาดแตกต่างจากอดีตอย่างเห็นได้ชัด ดาวพฤหัสบดีเป็นดาวเคราะห์แก๊ส จึงไม่มีพื้นผิวแข็งแบบโลกให้พายุเคลื่อนผ่าน ลวดลายสีครีม น้ำตาล ส้ม และขา.. ดูเพิ่ม

ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะไม่ได้มีจำนวนดวงจันทร์ใกล้เคียงกันเลย บางดวงไม่มีบริวารแม้แต่ดวงเดียว ขณะที่ดาวเคราะห์ยักษ์ซึ่งอยู่ไกลจากดวงอาทิตย์มีวัตถุขนาดเล็กจำนวนมากซ่อนอยู่ในวงโคจรกว้างไกล จึงต้องอาศัยกล้องโทรทรรศน์ติดตามอยู่นาน คำตอบล่าสุดคือ ดาวเสาร์ ดาวเคราะห์วงแหวนดวงนี้มีดวงจันทร์ธรรมชาติที่ได้รับการยืนยันแล้ว 293 ดวง ตามข้อมูลฐานดาวบริวารขององค์การนาซาและห้องปฏิบัติการขับเคลื่อนด้วยไอพ่นในเดือน.. ดูเพิ่ม

แสงแดดที่แผดเผาผิวหนังของเราและละลายเมคอัพในทุกเช้า ทำให้เรายึดติดกับภาพจำว่าดวงอาทิตย์คือตัวพ่อแห่งความยิ่งใหญ่บนท้องฟ้า แค่คิดว่าปริมาตรของมันสามารถบรรจุโลกได้ราว 1.3 ล้านใบ ก็ใหญ่จนแทบจินตนาการไม่ออกแล้ว แต่เมื่อเปลี่ยนมาตรวัดจากระบบสุริยะไปเป็นระดับดาวฤกษ์ ดวงอาทิตย์กลับไม่ได้ใหญ่โตอย่างที่เราคิด NASA จัดมันเป็นดาวฤกษ์ขนาดกลาง และในจักรวาลยังมีดาวจำนวนหนึ่งที่ขยายตัวจนมีขนาดเหนือกว่าดวงอาทิตย.. ดูเพิ่ม

ลองจินตนาการถึงภูเขาไฟที่สูงจนยอดของมันทะลุชั้นบรรยากาศเบาบางของดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง สูงกว่าเอเวอเรสต์ประมาณสามเท่า และกินพื้นที่กว้างใหญ่จนมองเห็นรูปร่างได้ชัดจากอวกาศ ภูเขาไฟลูกนั้นมีชื่อว่า โอลิมปัสมอนส์ หรือ Olympus Mons คำตอบของคำถามนี้คือ ดาวอังคาร โอลิมปัสมอนส์ไม่ได้เป็นเพียงภูเขาไฟที่สูงที่สุดในระบบสุริยะเท่านั้น แต่ยังได้รับการจัดให้เป็นภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดตามขนาดพื้นที่และปริมาตรโดยรวมอีก.. ดูเพิ่ม

มีดาวเคราะห์ดวงหนึ่งอยู่ไกลออกไปกว่า 600 ปีแสง ในกลุ่มดาวหงส์ ตำแหน่งของมันไม่ได้โดดเด่นเพราะมีหลักฐานว่ามีสิ่งมีชีวิต แต่โดดเด่นเพราะมันโคจรอยู่ในบริเวณที่นักดาราศาสตร์เรียกว่าเขตเอื้อต่อการอยู่อาศัย หรือพื้นที่รอบดาวฤกษ์ที่อุณหภูมิอาจเหมาะสมให้น้ำคงอยู่ในสถานะของเหลวได้ หากดาวเคราะห์ดวงนั้นมีบรรยากาศและเงื่อนไขอื่นประกอบกันอย่างเหมาะสม ชื่อของมันคือ Kepler-22b และชื่อที่ฟังดูเหมือนมาจากนิยายวิท.. ดูเพิ่ม

ชื่อของโอมูอามูอากลับมาโผล่ในกระแสข่าวอวกาศอีกครั้ง พร้อมคำถามชวนขนลุกว่า วัตถุจากนอกระบบสุริยะดวงแรกที่มนุษย์เคยพบกำลังย้อนกลับมา และยังเปลี่ยนรูปร่างจนไม่เหมือนเดิมแล้วจริงหรือเปล่า ฟังดูเหมือนพล็อตหนังไซไฟ แต่เมื่อแยกคำว่าโอมูอามูอาออกจากวัตถุระหว่างดวงดาวดวงใหม่ เรื่องนี้จะเห็นชัดว่า มีการนำเหตุการณ์คนละชุดมาปะปนกัน คำตอบสั้น ๆ คือ ยังไม่มีข้อมูลจากนาซาที่ยืนยันว่าโอมูอามูอากลับมา และตามเส้นท.. ดูเพิ่ม

ลองมองท้องฟ้าในคืนที่ไม่มีแสงเมืองรบกวน แล้วจะพบว่าความมืดที่เห็นไม่ได้หมายความว่าอวกาศจบลงตรงนั้น ดาวทุกดวงที่มองเห็นเป็นเพียงส่วนเล็กมากของบริเวณที่แสงเดินทางมาถึงโลกได้ทันเวลา ส่วนถัดออกไปอาจยังมีดาว กาแล็กซี และโครงสร้างขนาดมหึมาอีกนับไม่ถ้วน เพียงแต่แสงจากสิ่งเหล่านั้นยังมาไม่ถึง หรืออาจไม่มีวันมาถึงเลยก็ได้ คำถามว่าเอกภพมีขอบหรือไม่จึงไม่ได้มีคำตอบง่ายแบบการเดินทางไปจนพบกำแพงปลายทาง สิ่งแรก.. ดูเพิ่ม

ลองจินตนาการถึงท้องฟ้ายามคืนที่เต็มไปด้วยดาวนับไม่ถ้วน แล้วถามกลับไปว่า ก่อนจะมีดาว กาแล็กซี โลก และตัวมนุษย์ ทุกอย่างเริ่มต้นจากตรงไหน คำถามนี้ไม่ได้มีคำตอบแบบเรื่องเล่าที่จบในประโยคเดียว เพราะต้นกำเนิดของจักรวาลเกี่ยวข้องกับเวลา พื้นที่ พลังงาน และกฎฟิสิกส์ที่ทำงานในสภาพสุดขั้วจนเครื่องมือของมนุษย์ยังตามไปไม่ถึงทั้งหมด ภาพรวมที่ได้รับการสนับสนุนจากหลักฐานจำนวนมากคือ จักรวาลมีอายุประมาณ 13,800 ล.. ดูเพิ่ม

ถ้ามองภาพจักรวาลจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ James Webb แล้วเห็นจุดสีแดงเล็ก ๆ อยู่ท่ามกลางกาแล็กซีอีกมากมาย เราอาจไม่ได้สะดุดตากับมันเท่าไรนัก แต่มีจุดแดงดวงหนึ่งชื่อว่า MoM-BH*-1 ที่ยิ่งนักดาราศาสตร์ตรวจดูสเปกตรัมของมัน ก็ยิ่งพบคุณสมบัติประหลาด เพราะมันไม่ได้ให้ภาพที่เข้ากับดาวฤกษ์ธรรมดา และก็ไม่ได้ดูเหมือนกาแล็กซีทั่วไปเสียทีเดียว งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2026 เสนอว่า.. ดูเพิ่ม

วันนี้ 17 สิงหาคม 2569 ถ้าใครอยู่ใน ชลบุรี สมุทรสาคร สมุทรสงคราม หรือราชบุรี ช่วงเที่ยงลองสังเกตเสา ขวดน้ำ หรือวัตถุที่ตั้งตรงกลางแดดดูดี ๆ ครับ เพราะมีช่วงเวลาสั้น ๆ ที่เงาของมันจะหดเข้าไปอยู่แทบใต้ตัว จนมองเผิน ๆ เหมือนวัตถุนั้นกำลัง “ไร้เงา” ไม่ใช่เงาหายไปไหน และไม่ใช่ปรากฏการณ์ลึกลับ แต่เป็นช่วงที่ ดวงอาทิตย์ปรากฏอยู่เกือบตรงเหนือศีรษะของพื้นที่นั้นพอดี หรือที่เราเรียกกันว่า &ldquo.. ดูเพิ่ม

กลางทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ใกล้เกาะแอนติไคธีราของกรีซ มีซากเรือโบราณลำหนึ่งจมอยู่ใต้ทะเลมานานเกือบ 2,000 ปี จนกระทั่งนักดำน้ำฟองน้ำค้นพบมันในช่วงปี 1900–1901 ท่ามกลางรูปปั้น เครื่องประดับ และของมีค่ามากมาย มีวัตถุชิ้นหนึ่งที่ตอนแรกดูเหมือนเพียงก้อนโลหะขึ้นสนิม แต่เมื่อศึกษาลึกลงไปกลับพบว่า ข้างในซ่อนเฟืองจำนวนมากเอาไว้ นั่นคือ “กลไกแอนติไคธีรา” สิ่งประดิษฐ์ที่มักได้รับการเรียกว่าเ.. ดูเพิ่ม

ลองเปิดปฏิทินดูสักครั้งแล้วไล่นับตั้งแต่มกราคมถึงธันวาคม ตัวเลข 12 ดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมดาจนแทบไม่ต้องตั้งคำถาม เช่นเดียวกับหน้าปัดนาฬิกาที่มีเลข 1 ถึง 12 หนึ่งโหลมี 12 ชิ้น และหน่วยวัดบางระบบก็ผูกอยู่กับเลขนี้มานานหลายร้อยปี แต่ถ้ามองตามธรรมชาติ โลกไม่ได้โคจรรอบดวงอาทิตย์ครบหนึ่งรอบพอดีที่ 12 เดือนแบบเป๊ะ ๆ และดวงจันทร์ก็ไม่ได้โคจรครบ 12 รอบแล้วลงตัวกับหนึ่งปีพอดี ปฏิทินที่ใช้อยู่ทุกวันนี้จึงเป.. ดูเพิ่ม