ดาราศาสตร์

เมื่อเรามองขึ้นไปบนท้องฟ้ายามค่ำคืน สิ่งที่เห็นคือดวงดาว กาแล็กซี และวัตถุท้องฟ้านับไม่ถ้วน หลายคนอาจคิดว่านั่นคือทุกสิ่งที่มีอยู่ในจักรวาล แต่ความจริงแล้ว สิ่งที่มนุษย์มองเห็นได้อาจเป็นเพียงส่วนน้อยเท่านั้น นักดาราศาสตร์เชื่อว่า สสารทั่วไปที่ประกอบเป็นดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์ กาแล็กซี รวมถึงตัวมนุษย์ คิดเป็นเพียงประมาณ 5% ขององค์ประกอบทั้งหมดของจักรวาล ส่วนที่เหลือประกอบด้วย พลังงานมืด และสิ่งที่เรียก.. ดูเพิ่ม

30 มิถุนายน International Asteroid Day วันที่เตือนให้มนุษย์ไม่ลืมว่า โลกไม่ได้ปลอดภัยจากอวกาศ เมื่อพูดถึงภัยธรรมชาติ หลายคนมักนึกถึงแผ่นดินไหว น้ำท่วม พายุ หรือภูเขาไฟ แต่ยังมีภัยอีกชนิดหนึ่งที่ไม่ได้เกิดจากพื้นโลก นั่นคือ ดาวเคราะห์น้อย หรือ Asteroid วัตถุอวกาศที่อาจพุ่งเข้าใกล้โลกได้ แม้โอกาสที่ดาวเคราะห์น้อยขนาดใหญ่จะพุ่งชนโลกไม่ได้เกิดขึ้นบ่อย แต่หากเกิดขึ้นจริง ผลกระทบอาจรุนแรงในระดับเปลี่ยน.. ดูเพิ่ม

ภาพวงแหวนที่ดูนิ่งและสวยงามรอบดาวเสาร์ แท้จริงคือระบบของก้อนน้ำแข็ง ฝุ่น และเศษหินจำนวนมหาศาลที่โคจรด้วยความเร็วต่างกัน ดาวเสาร์เป็นดาวเคราะห์ที่หลายคนจำได้จากวงแหวนขนาดใหญ่รอบตัว แต่ภาพที่เห็นสวยงามนั้นไม่ได้เป็นแผ่นแข็งเรียบเหมือนจานขนาดมหึมา ข้อมูลจาก NASA ระบุว่าวงแหวนของดาวเสาร์ประกอบด้วยชิ้นส่วนเล็ก ๆ จำนวนมาก ทั้งน้ำแข็ง หิน และฝุ่น ที่โคจรรอบดาวเคราะห์ด้วยความเร็วต่างกัน สิ่งที่ทำให้ดาวเส.. ดูเพิ่ม

เวลามีคนบอกว่า คุณเป็นราศีเมษ ราศีพิจิก หรือราศีมังกร หลายคนอาจสงสัยว่า ราศีพวกนี้เกี่ยวอะไรกับชีวิตของเรา ดวงดาวที่อยู่ห่างออกไปหลายล้านหรือหลายพันล้านกิโลเมตร จะมากำหนดโชคชะตาของมนุษย์ได้อย่างไร คำถามนี้จริง ๆ แล้วมีประวัติยาวนานหลายพันปี ก่อนอื่นต้องเข้าใจก่อนว่า คำว่า ดวงชะตา และ ดวงดาว มีความสัมพันธ์กันมาตั้งแต่สมัยโบราณ ในยุคที่ยังไม่มีนาฬิกา ดาวเทียม หรือปฏิทินสมัยใหม่ มนุษย์ใช้ท้องฟ้าเป็น.. ดูเพิ่ม

ลองจินตนาการว่าคืนนี้คุณกำลังนอนหลับอยู่ตามปกติ ไม่มีแผ่นดินไหว ไม่มีภูเขาไฟระเบิด ไม่มีอุกกาบาตพุ่งชนโลก แต่จู่ ๆ เกิดสิ่งที่แทบเป็นไปไม่ได้ขึ้น โลกทั้งใบหยุดหมุนทันที ไม่ใช่ค่อย ๆ ช้าลง แต่หยุดแบบฉับพลันในเสี้ยววินาที สิ่งแรกที่ต้องเข้าใจก่อนคือ ตอนนี้ทุกคนบนโลกกำลังเคลื่อนที่อยู่แล้ว แม้เราจะรู้สึกว่ายืนนิ่งอยู่กับที่ แต่ความจริงโลกกำลังหมุนรอบตัวเองตลอดเวลา บริเวณเส้นศูนย์สูตร พื้นผิวโลกเคลื่.. ดูเพิ่ม

ถ้าถามว่าเผ่าพันธุ์มนุษย์จะสูญพันธุ์ได้ไหม คำตอบสั้นที่สุดคือ ได้แน่นอน คำถามที่ยากกว่าคือ เมื่อไร เพราะในประวัติศาสตร์ของโลก สิ่งมีชีวิตเกือบทุกชนิดที่เคยถือกำเนิดขึ้นมา ล้วนสูญพันธุ์ในที่สุด ไดโนเสาร์เคยครองโลกนานกว่า 180 ล้านปี แต่สุดท้ายก็หายไป สัตว์ทะเลโบราณจำนวนมหาศาลเคยรุ่งเรืองบนโลก แต่วันนี้เหลือเพียงฟอสซิล หากมองจากสถิติของธรรมชาติ การอยู่รอดตลอดไปอาจเป็นเรื่องแปลกกว่าการสูญพันธุ์เสียอี.. ดูเพิ่ม

เคยลองคิดเล่น ๆ ไหมว่า ถ้าชีวิตทั้งชีวิตของเราถูกนำไปวางบนเส้นเวลาเดียวกับโลกหรือจักรวาล มันจะมีขนาดเล็กแค่ไหน หลายคนรู้สึกว่าชีวิตยาวนานเหลือเกิน โดยเฉพาะตอนนั่งประชุมวันจันทร์ หรือตอนรอสิ้นเดือนเงินเดือนออก แต่ถ้ามองจากมุมของจักรวาล ชีวิตมนุษย์อาจสั้นกว่าที่เราคิดมาก เริ่มจากสถิติที่น่าสนใจก่อน มนุษย์ที่มีอายุยืนที่สุดเท่าที่มีการบันทึกอย่างเป็นทางการ คือหญิงชาวฝรั่งเศสชื่อ Jeanne Calment ซึ่งม.. ดูเพิ่ม

พระจันทร์สีเลือดไม่ได้เกิดจากลางร้าย แต่เกิดจากแสงอาทิตย์ที่ผ่านชั้นบรรยากาศโลก ทว่าความกลัวของมนุษย์ต่อท้องฟ้ายามค่ำคืน ทำให้ปรากฏการณ์นี้ถูกเล่าต่อเป็นสัญญาณลึกลับมาหลายยุค คืนที่ดวงจันทร์ค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีแดงเข้ม อาจดูสวยสำหรับคนยุคนี้ แต่สำหรับคนโบราณ ภาพเดียวกันอาจหมายถึงคำเตือนจากฟ้า สงคราม หรือสิ่งลี้ลับบางอย่างกำลังเกิดขึ้น ปรากฏการณ์นี้เรียกกันทั่วไปว่า Blood Moon หรือ “พระจันทร์.. ดูเพิ่ม

ในอวกาศที่มืดสนิท มีดาวเคราะห์ดวงหนึ่งที่ไม่ได้มืดอย่างที่หลายคนจินตนาการ แต่กลับสะท้อนแสงได้จ้าจนถูกเปรียบเหมือนกระจกขนาดยักษ์ ดาวเคราะห์ดวงนั้นคือ LTT 9779b ดาวเคราะห์นอกระบบที่อยู่ห่างจากโลกประมาณ 260 ปีแสง ในทิศทางของกลุ่มดาวประติมากร จุดที่ทำให้มันโดดเด่นไม่ใช่การเปล่งแสงได้เองแบบดาวฤกษ์ แต่คือความสามารถในการสะท้อนแสงจากดาวฤกษ์แม่ได้สูงมาก ข้อมูลจากภารกิจ Cheops ขององค์การอวกาศยุโรป หรือ ESA.. ดูเพิ่ม

อวกาศเริ่มต้นใกล้กว่าที่หลายคนคิด แต่จักรวาลจริง ๆ กว้างและซับซ้อนกว่าภาพที่เราเห็นในหนังหรือแบบเรียนมาก แค่ระยะจากพื้นโลกถึงเส้นแบ่งที่มักใช้เรียกว่าขอบอวกาศ ยังสั้นกว่าการขับรถข้ามบางจังหวัดเสียอีก เส้น Kármán line ซึ่งมักใช้เป็นขอบเขตเชิงสัญลักษณ์ระหว่างชั้นบรรยากาศโลกกับอวกาศ อยู่ที่ระดับประมาณ 100 กิโลเมตรเหนือระดับน้ำทะเล แม้ในทางวิทยาศาสตร์จะมีการถกเถียงกันได้ว่าอวกาศเริ่มตรง.. ดูเพิ่ม

NASA เผยภาพใหม่จากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ Hubble ที่สามารถบันทึกภาพกระจุกกาแล็กซีขนาดมหึมาได้อย่างคมชัด จนกลายเป็นอีกหนึ่งภาพอวกาศที่ได้รับความสนใจจากนักดาราศาสตร์ทั่วโลก กระจุกกาแล็กซีคือการรวมตัวของกาแล็กซีจำนวนมหาศาลที่ถูกยึดเข้าหากันด้วยแรงโน้มถ่วง และถือเป็นหนึ่งในโครงสร้างที่ใหญ่ที่สุดในจักรวาล ภาพล่าสุดเผยให้เห็นทั้งกาแล็กซีรูปร่างแตกต่างกันจำนวนมาก รวมถึงแสงโค้งลึกลับที่เกิดจากปรากฏการณ์ &ldqu.. ดูเพิ่ม

นักดาราศาสตร์เพิ่งค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบดวงใหม่ที่ค่อนข้างแปลก เพราะมันมีขนาดใหญ่ระดับดาวเสาร์ แต่กลับมีอุณหภูมิใกล้เคียงกับโลกมากกว่าดาวเคราะห์แก๊สขนาดใหญ่หลายดวงที่เคยพบ โดยปกติแล้ว ดาวเคราะห์แก๊สขนาดใหญ่ที่ค้นพบจำนวนมากมักเป็นดาวที่ร้อนจัด โดยเฉพาะกลุ่มที่โคจรใกล้ดาวฤกษ์แม่มาก ๆ แต่ดาวดวงนี้ต่างออกไป เพราะอยู่ในระยะที่เย็นกว่า จนถูกมองว่าเป็นหนึ่งในดาวเคราะห์ขนาดใหญ่ที่มีอุณหภูมิใกล้โลกมากเป็น.. ดูเพิ่ม

คืนวันที่ 31 พฤษภาคม 2026 คนรักท้องฟ้ามีเหตุผลให้เงยหน้ามองพระจันทร์อีกครั้ง เพราะพระจันทร์เต็มดวงครั้งนี้ไม่ใช่แค่เต็มดวงตามปกติ แต่ยังเป็น Blue Moon และ Micro Moon ในคืนเดียวกัน โดยเป็นพระจันทร์เต็มดวงครั้งที่สองของเดือนพฤษภาคม และอยู่ใกล้ช่วงที่ดวงจันทร์ห่างโลกมากเป็นพิเศษ คำว่า Blue Moon อาจทำให้หลายคนจินตนาการว่าดวงจันทร์จะเปลี่ยนเป็นสีฟ้า แต่ความหมายจริงไม่ได้เกี่ยวกับสีเลย ดวงจันทร์ในคืนนั.. ดูเพิ่ม

มนุษย์ในยุคโบราณไม่ได้มีดาวเทียมหรือเครื่องบินเพื่อมองภาพรวมของโลกจากมุมสูง แต่พวกเขากลับสามารถสร้างแผนที่ที่มีความแม่นยำอย่างน่าเหลือเชื่อ ความมหัศจรรย์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากโชคช่วย แต่เป็นผลพวงจากการสั่งสมภูมิปัญญา การสังเกตดวงดาว และการคำนวณทางคณิตศาสตร์ที่ซับซ้อน จนกลายเป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้เรารู้จักรูปร่างของโลกใบนี้ก่อนที่จะมีเทคโนโลยีอวกาศนับพันปี เบื้องหลังความแม่นยำของ "แผนที่โลกยุคโบราณ".. ดูเพิ่ม

ในรอบหนึ่งปีมีเพียงไม่กี่ครั้งที่ธรรมชาติจะสร้างความสมดุลอย่างน่าอัศจรรย์ โดยเฉพาะวันที่ดวงอาทิตย์โคจรมาอยู่ในตำแหน่งที่ทำให้อัตราส่วนของแสงสว่างและความมืดเท่ากันพอดี ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของตัวเลขเวลา แต่คือสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่านฤดูกาลที่ยิ่งใหญ่บนโลกใบนี้ วันที่ 20 มีนาคม 2569 จะเกิดปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่เรียกว่า "วันวสันตวิษุวัต" (Vernal Equinox) หรือจุดราตรีเสมอภาค คำว่า ".. ดูเพิ่ม

คืนวันที่ 3 มีนาคม 2569 นี้ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) เชิญชวนคนไทยร่วมชมปรากฏการณ์ "จันทรุปราคาเต็มดวง" ซึ่งประจวบเหมาะตรงกับวันมาฆบูชาพอดี โดยความพิเศษของครั้งนี้คือดวงจันทร์จะปรากฏเป็นสีแดงอิฐให้เราได้เห็นในช่วงเวลาสั้นๆ เพียง 39 นาทีเท่านั้น ก่อนจะพลาดโอกาสยาวไปอีก 2 ปี สรุปข้อมูลสำคัญและเทคนิคการชมมีดังนี้ครับ ช่วงเวลาทอง: ในประเทศไทยจะเริ่มมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าตั้งแต่ดวงจันทร์โผล่.. ดูเพิ่ม