ดวงจันทร์


น้ำขึ้นน้ำลงวันละ 2 ครั้ง เพราะดวงจันทร์ดึงน้ำทะเลให้นูน 2 ด้านของโลก
ทะเลขึ้นแล้วก็ลง ลงแล้วก็ขึ้น วันละ 2 รอบ เป็นจังหวะที่ชาวประมงและคนอยู่ริมทะเลคุ้นเคยกันดี แต่เคยสงสัยไหมว่าอะไรดึงน้ำทะเลมหาศาลให้ขึ้นลงได้ทุกวัน คำตอบคือ ดวงจันทร์ ดวงเล็กๆ บนฟ้านั่นเอง และกลไกของมันแปลกกว่าที่หลายคนคิด เพราะน้ำไม่ได้นูนแค่ด้านที่หันเข้าหาดวงจันทร์ด้านเดียว 🌊 น้ำขึ้นวันละ 2 ครั้ง ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ชายฝั่งส่วนใหญ่ของโลกมีน้ำขึ้นวันละ 2 ครั้ง น้ำลงวันละ 2 ครั้ง โดยน้ำขึ้นสูงสุ.. ดูเพิ่ม

ย้อนรอยความทรงจำ 10 ปีที่แล้ว 14 พฤศจิกายน วันเกิดปรากฏการณ์ซูเปอร์มูนใหญ่ที่สุดในรอบ 68 ปี
หากใครยังจำกันได้ เมื่อ 10 ปีที่แล้ว หรือวันที่ 14 พฤศจิกายน 2016 ทั่วโลกต่างฮือฮาและพากันแห่เงยหน้ามองท้องฟ้าเพื่อชมปรากฏการณ์ทางธรรมชาติครั้งประวัติศาสตร์ นั่นคือ "ซูเปอร์มูน" (Supermoon) ที่สว่างและดวงใหญ่ที่สุดในรอบ 68 ปี นับตั้งแต่ปี 1948 เป็นต้นมาเกร็ดความรู้และข้อเท็จจริงจากเหตุการณ์นั้นใกล้โลกที่สุดในรอบหลายสิบปี: ในคืนนั้น ดวงจันทร์โคจรมาถึงจุดใกล้โลกที่สุด (Perigee) โดยมีระยะห่างจากศูนย์.. ดูเพิ่ม
ตะลึง!ถ่ายติดลำแสงปริศนาพุ่งออกมาจากดวงจันทร์
เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 ผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อ Chiranan Phokrathok โพสต์ภาพพร้อมข้อความว่า "คือเป็นแบบนี้ลูกชายถ่ายส่งมาให้ดู ถามแม่ว่า ดวงจันทร์กลางคืนคือมีแสงออกมาแบบนี้หรือ?" ภาพที่โพสต์เป็นดวงจันทร์ที่มีลำแสงเป็นเส้นตรงพุ่งขึ้นไปบนท้องฟ้า ต่างจากแสงจันทร์ที่กระจายออกโดยรอบตามปกติ โพสต์นี้มีคนเข้ามาคอมเมนต์ กดถูกใจ และแชร์จำนวนมากภายในไม่กี่ชั่วโมง และมีผู้ใช้อีกหลายคนนำภาพที่คล้ายกันจากมุ.. ดูเพิ่ม

รังสีอวกาศบริเวณดวงจันทร์เข้มข้นกว่าโลกแค่ไหน เจาะข้อมูลจากหุ่นจำลองในภารกิจ Artemis I
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้นข้อมูลที่ได้จากภารกิจ Artemis I ชี้ให้เห็นว่า ปริมาณรังสีสะสมบริเวณใกล้ดวงจันทร์มีระดับสูงกว่าในวงโคจรต่ำรอบโลก (Low Earth Orbit) จริง แต่ไม่ได้พุ่งสูงมหาศาลเกินกว่าที่ประเมินไว้ ทั้งนี้ค่าตัวเลขที่วัดได้จะแตกต่างกันไปตามชนิดของรังสีและตำแหน่งติดตั้งเครื่องตรวจวัด ขณะเดียวกันงานวิจัยที่วิเคราะห์ผลึกตรวจวัดรังสีลิเธียมฟลูออไรด์ (LiF) มีเป้าหมายหลักเพื่อทดสอบความ.. ดูเพิ่ม

จิ้งหรีดติดหนอนขนม้าลงน้ำแม้คืนเดือนมืดจริงไหม?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ใช่ งานภาคสนามในญี่ปุ่นพบจิ้งหรีดอูฐลงน้ำทั้งคืนเดือนมืดและคืนเดือนเพ็ญ และไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างคืนเดือนเพ็ญกับคืนเดือนมืด งานของฮินาโกะ อาซาคุระและทาคุยะ ซาโตะตีพิมพ์ในวารสาร Ecology เมื่อเดือนกันยายน 2026 แต่ผลนี้ยังไม่ได้เฉลยว่าหนอนขนม้าทำให้เจ้าบ้านลงน้ำด้วยกลไกใด หนอนขนม้าเป็นปรสิตที่.. ดูเพิ่ม

ภารกิจ Artemis III จะซ้อมจอดยานในวงโคจรโลก ก่อนมนุษย์กลับไปดวงจันทร์
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ Artemis III จะไม่พานักบินอวกาศลงไปแตะพื้นดวงจันทร์ แต่จะพาทีมสี่คนขึ้นยานโอไรออนไปทดสอบการทำงานร่วมกับยานลงจอดรุ่นทดลองในวงโคจรต่ำรอบโลก NASA เผยแพร่แผนนี้เมื่อ 23 ตุลาคม 2026 และปรับหน้าเว็บเมื่อ 26 ตุลาคม โดยวางกำหนดปล่อยไว้ในปี 2027 ใช้เวลาราว 14 วัน ส่วนการพาคนลงใกล้ขั้วใต้ดวงจันทร์เป็นเป้าหมายของภารกิ.. ดูเพิ่ม

ไอโอ ดวงจันทร์ที่ถูกยืดบีบจนภูเขาไฟปะทุ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ไอโอเป็นดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีที่มีภูเขาไฟคุกรุ่นมากที่สุดในระบบสุริยะ NASA ระบุว่ามีภูเขาไฟหลายร้อยลูก แรงโน้มถ่วงจากดาวพฤหัสบดีเป็นตัวดึงหลัก ส่วนยูโรปาและแกนีมีดช่วยรบกวนวงโคจร จนไอโอถูกยืดและบีบซ้ำ ๆ ความร้อนที่เกิดขึ้นภายในจึงขับลาวาออกมาบนพื้นผิว ไอโอหันด้านเดิมเข้าหาดาวพฤหัสบดีเสมอ แต่แรงจากยูโรปาแ.. ดูเพิ่ม

สุริยุปราคาเต็มดวงนานสุดกี่นาที? ทำไมแต่ละครั้งไม่เท่ากัน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ถ้าดูสุริยุปราคาจากคนละเมือง คนหนึ่งอาจเห็นท้องฟ้ามืดสนิทนานกว่าอีกคน ทั้งที่เป็นเหตุการณ์เดียวกัน NASA ระบุว่าช่วงเต็มดวงของสุริยุปราคาอยู่ได้ตั้งแต่ 10 วินาทีถึงประมาณ 7 นาทีครึ่ง สถิติความยาวสูงสุดเป็นตัวเลขคำนวณครอบคลุมช่วง 12,000 ปี ตั้งแต่ 4000 ปีก่อนคริสตกาลถึง ค.ศ. 8000 และยังเป็นเหตุการณ์ในอนาคต ไ.. ดูเพิ่ม

ถ้าชั่งบนดวงจันทร์ คนหนัก 60 กิโลจะเหลือเท่าไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ถ้าคนที่ชั่งได้ 60 กิโลกรัมบนโลกไปยืนบนดวงจันทร์ มวลยังเป็น 60 กิโลกรัมเหมือนเดิม แต่ถ้าใช้เครื่องชั่งสปริงที่ตั้งค่าเทียบแรงโน้มถ่วงโลก ตัวเลขแสดงผลจะอยู่ใกล้ 10 กิโลกรัม เพราะแรงที่กดลงบนเครื่องชั่งเหลือราวหนึ่งในหก NASA ระบุความเร่งจากแรงโน้มถ่วงบริเวณพื้นผิวดวงจันทร์ไว้ที่ 1.624 เมตรต่อวินาทีกำลังสอง แ.. ดูเพิ่ม

ดวงจันทร์ใหญ่กว่าดาวพุธจริงไหม? เทียบขนาดให้เห็นชัด
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ จริง แกนีมีด (Ganymede) ซึ่งโคจรรอบดาวพฤหัสบดีมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5,262 กิโลเมตร ส่วนดาวพุธอยู่ที่ 4,879 กิโลเมตร แกนีมีดจึงกว้างกว่าราว 383 กิโลเมตร หรือเกือบ 8% NASA ระบุว่าแกนีมีดเป็นดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะและใหญ่กว่าดาวพุธด้วย ในที่นี้คำว่า “ดวงจันทร์” บอกความสัมพันธ์ของแกน.. ดูเพิ่ม

พระจันทร์เสี้ยวทำไมบางคืนเอียงขึ้น บางคืนเอียงข้าง?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เสี้ยวจันทร์ที่เห็นเอียงต่างกันเกิดจากมุมที่เรามองเทียบกับขอบฟ้า ไม่ได้แปลว่าดวงจันทร์หมุนพลิกทิศ ส่วนที่สว่างยังหันเข้าหาดวงอาทิตย์เสมอ ดวงจันทร์ไม่ได้เปล่งแสงเอง แสงอาทิตย์ส่องให้สว่างครึ่งหนึ่งของดวง แต่จากโลกเราเห็นส่วนสว่างมากน้อยต่างกันตามตำแหน่งของดวงจันทร์ในวงโคจร ช่วงเสี้ยว แสงจึงกินพื้นที่เพียงขอ.. ดูเพิ่ม

ดาวเสาร์มีดวงจันทร์ 293 ดวง ทำไมจำนวนที่รู้จักถึงเพิ่มขึ้นได้อีก?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ดาวเสาร์มีดวงจันทร์ที่ยืนยันแล้ว 293 ดวง ตามข้อมูล NASA ณ เดือนสิงหาคม 2026 จำนวนนี้อัปเดตได้เมื่อพบวัตถุขนาดเล็กเพิ่มและตรวจสอบวงโคจรครบถ้วน ยอด 293 จึงเป็นจำนวนที่ NASA รับรองตามข้อมูลล่าสุดในเดือนนั้น ดวงจันทร์บางดวงเล็กและจางมากจนสังเกตยาก องค์การดาราศาสตร์สากล (IAU) ระบุว่า ดวงจันทร์ดาวเสาร์ที่ประกาศเ.. ดูเพิ่ม

น้ำทะเลขึ้นลงวันละ 2 รอบจริงไหม? ทำไมบางพื้นที่ไม่เป็นแบบนั้น
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ชายฝั่งส่วนใหญ่มีน้ำขึ้นสูงและน้ำลงต่ำอย่างละ 2 ครั้งต่อหนึ่งวันของรอบน้ำ แต่ไม่ใช่ทุกแห่ง บางพื้นที่มีอย่างละ 1 ครั้ง และแม้จะมีสองรอบ ระดับน้ำทั้งสองรอบก็มักไม่เท่ากัน หนึ่งวันของรอบน้ำยาว 24 ชั่วโมง 50 นาที ไม่ใช่ 24 ชั่วโมงพอดี เพราะโลกหมุนไปทางเดียวกับที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลก จุดเดิมบนโลกจึงต้องหมุนต่ออ.. ดูเพิ่ม

แสงจากดวงจันทร์เดินทางถึงโลกกี่วินาที? คำตอบแค่ 1.3 วิ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ แสงจากดวงจันทร์ใช้เวลาเฉลี่ยประมาณ 1.28 วินาที จึงถึงโลก หรือปัดเป็น 1.3 วินาทีตามหัวข้อ แสงที่เราเห็นจึงออกจากผิวดวงจันทร์มาก่อนราวหนึ่งวินาทีเศษ คำตอบนี้นับช่วงจากดวงจันทร์ถึงโลก โดยใช้ระยะห่างเฉลี่ย ไม่ใช่การจับเวลาในคืนใดคืนหนึ่ง วิธีคิดคือเอาระยะทางหารด้วยความเร็วแสง NASA ระบุระยะเฉลี่ยระหว่างโลกกับดว.. ดูเพิ่ม

หนังสือพิมพ์ปี 1835 อ้างพบค้างคาวบนดวงจันทร์: ใครแต่งข่าวนี้?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ วันที่ 28 สิงหาคม 1835 หนังสือพิมพ์ The Sun เล่าว่าบนดวงจันทร์มีสิ่งมีชีวิตคล้ายค้างคาว ปีกกางเหมือนเยื่อบาง ข่าวไม่ได้ลงจบในวันเดียว แต่ทยอยออกเป็นตอน ๆ โดยอ้างคำบรรยายจากกล้องของนักดาราศาสตร์ชื่อดัง จนหนังสือพิมพ์อื่นหยิบไปพิมพ์ต่อ แต่ไม่กี่วันก็มีสื่อเรียกมันว่าเรื่องหลอก แล้วใครเป็นคนแต่งข่าวชวนเชื่อนี.. ดูเพิ่ม

ทำไมบางวันเห็นดวงจันทร์ได้ทั้งที่ยังเป็นเวลากลางวัน?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ บ่ายวันหนึ่ง มองขึ้นเหนือหลังคาหรือยอดไม้แล้วเห็นดวงจันทร์สีขาวอยู่บนฟ้า ทั้งที่แดดยังแรง ภาพนี้ชวนให้รู้สึกว่าพระจันทร์มาอยู่ผิดเวลา เพราะเรามักนึกถึงมันในคืนมืด บางวันเห็นเป็นเสี้ยว บางวันเป็นวงเกือบเต็มดวงที่จางจนต้องเพ่ง บางวันหาไม่เจอทั้งที่ฟ้าโปร่ง ความต่างอยู่ที่ตำแหน่งของดวงจันทร์เมื่อเทียบกับดวงอา.. ดูเพิ่ม

ทำไมเวลาที่ดวงจันทร์ขึ้นถึงเปลี่ยนไปทุกคืน?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ มองฟ้าตอนเวลาเดิมหลายคืนติดกัน บางคืนพระจันทร์ลอยพ้นขอบฟ้าแล้ว แต่อีกคืนยังไม่ขึ้น ทั้งที่นาฬิกาบอกเวลาเดิม แถมบางวันยังเห็นดวงจันทร์อยู่บนฟ้าตอนกลางวันด้วย ถ้าดูจากจุดเดิม ตำแหน่งของมันจะค่อย ๆ เลื่อนไปตามฟ้าตลอดเดือน จากเสี้ยวไปเป็นจันทร์เพ็ญ แล้วกลับไปเป็นเสี้ยวอีกครั้ง รูปร่างเหล่านี้บอกคร่าว ๆ ว่าควรม.. ดูเพิ่ม

หลุม McGetchin บนดวงจันทร์เกิดปี 2024 แต่เพิ่งพบปี 2025 ได้อย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ บนแผนที่ดวงจันทร์มีจุดสว่างวงคล้ำตรงพื้นที่ที่ภาพเก่าดูเรียบ หลุม McGetchin ก่อตัวในปี 2024 แต่เพิ่งถูกค้นพบในปีถัดมา NASA ระบุว่าหลุมกว้าง 222 เมตร ลึก 43 เมตร และเกิดระหว่าง 11 เมษายนถึง 22 พฤษภาคม 2024 คำตอบเรื่องการพบช้าอยู่ที่วิธีเทียบภาพ ไม่ใช่กล้องไม่เคยถ่ายบริเวณนี้ ยาน LRO เก็บภาพทั่วดวงจันทร์ทุกเ.. ดูเพิ่ม

คืนวันเพ็ญทำไมไม่เกิดจันทรุปราคาทุกครั้ง?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คืนพระจันทร์เต็มดวงชวนให้หลายคนมองหาจันทรุปราคา เพราะคุ้นกับภาพโลกอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์ แต่ผ่านวันเพ็ญไปอีกเดือน ดวงจันทร์ก็ยังสว่างเหมือนเดิม ทั้งที่วนกลับมาเต็มดวงอีกครั้ง จันทรุปราคาเกิดได้เฉพาะช่วงจันทร์เต็มดวงจริง แต่วันเพ็ญอย่างเดียวไม่พอให้เงาโลกทาบบนดวงจันทร์ วงโคจรของดวงจันทร์เอียงจากร.. ดูเพิ่ม

ทำไมดวงจันทร์ใกล้ขอบฟ้าจึงดูใหญ่กว่าตอนอยู่สูง
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระจันทร์เต็มดวงลอยพ้นแนวตึกหรือยอดไม้ทีไร หลายคนรู้สึกว่ามันใหญ่และอยู่ใกล้กว่าปกติ พอขึ้นสูงเหนือหลังคา ภาพเดิมกลับดูเล็กลง ทั้งที่เป็นดวงเดียวกันและผ่านไปไม่นาน ก่อน Hunter’s Moon ปลายเดือนตุลาคม สื่อดาราศาสตร์ต่างประเทศชวนสังเกตภาพดวงจันทร์โตใกล้ขอบฟ้า จึงเกิดคำถามว่าแผ่นดวงจันทร์ขยายขึ้นจริงหรือ.. ดูเพิ่ม








