งานวิจัย

กินไฟเบอร์วันนี้ แล้วคืนนี้อาจหลับต่างไปจริงไหม? งานวิจัยพบว่าอาหารในแต่ละวันสัมพันธ์กับโครงสร้างการนอน เวลาพูดถึงอาหารกับการนอน หลายคนมักนึกถึงเรื่องง่าย ๆ อย่าง “อย่ากินมื้อดึก เดี๋ยวนอนไม่หลับ” หรือ “กาแฟทำให้นอนยาก” แต่จริง ๆ แล้ว อาหารที่เรากินตลอดทั้งวันอาจสัมพันธ์กับสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างการนอนมากกว่าที่คิด งานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสาร Nature Health เมื่อวันที่ 19 สิง.. ดูเพิ่ม

ใช้ AI ช่วยเขียนบ่อย ๆ แล้วทำไมข้อความของคนจำนวนมากถึงเริ่มคล้ายกัน? เมื่อคนสองคนเล่าเรื่องเดียวกัน เรามักยังพอรู้สึกได้ว่าใครเป็นคนเขียน บางคนชอบประโยคสั้น บางคนอ้อมนิดหนึ่งก่อนเข้าเรื่อง บางคนเลือกคำง่าย ๆ ขณะที่อีกคนมีศัพท์เฉพาะติดอยู่ในภาษาโดยไม่รู้ตัว รายละเอียดเล็ก ๆ เหล่านี้ทำให้งานเขียนไม่ได้มีแค่ “ข้อมูล” แต่ยังมีร่องรอยของคนเขียนติดอยู่ด้วย แต่เมื่อ AI เข้ามาช่วยแก้ประโยค ขัด.. ดูเพิ่ม

นักวิจัยให้คน 1,000 คนเอากางเกงในไปฝังดินทำไม? เพราะรอยที่หายไปกำลังบอกว่าดินมีชีวิตแค่ไหน ถ้ามีใครบอกว่า นักวิจัยจริงจังกลุ่มหนึ่งกำลังให้คนเอา “กางเกงใน” ไปฝังดิน หลายคนคงคิดว่าเป็นกิจกรรมเรียกกระแสหรือมุกอะไรสักอย่าง แต่โครงการนี้มีอยู่จริง และไม่ได้ทำเพื่อความแปลกเพียงอย่างเดียว ในปี 2021 นักวิจัยจาก University of Zurich และ Agroscope ชวนอาสาสมัครประมาณ 1,000 คนทั่วสวิตเซอร์แลนด์ เ.. ดูเพิ่ม

วันที่ 27 สิงหาคมของทุกปีถูกใช้เป็นวาระ World Rock Paper Scissors Day โดยสมาคม World Rock Paper Scissors Association หรือ WRPSA เกมที่หลายคนใช้ตัดสินว่าใครเลี้ยงข้าวหรือใครเริ่มก่อน จึงถูกหยิบมาพูดถึงอีกครั้ง แต่คำถามที่น่าสนใจกว่าการเลือก “ค้อน กระดาษ หรือกรรไกร” คือ เราสุ่มมือได้จริงแค่ไหน? ถ้าคู่แข่งออกมือแบบสุ่มสมบูรณ์ และเราไม่รู้ข้อมูลก่อนหน้า โอกาสชนะของแต่ละคนจะใกล้เคียงกัน เพ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th สีแดงมักถูกผูกเข้ากับความรัก ความร้อนแรง และความกล้า จนมีคำกล่าวว่าผู้หญิงที่ใส่สีแดงหรือทาปากแดงจะสะกดสายตาผู้ชายได้แรงกว่าสีอื่นถึงสองเท่า ฟังดูเหมือนเป็นโปรแกรมลับจากวิวัฒนาการ แต่ตัวเลขนี้ยังไม่มีหลักฐานวิทยาศาสตร์ที่ยืนยันชัดเจน งานวิจัยด้านจิตวิทยาหลายชิ้นเคยพ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th มีคนพูดกันว่าการใส่ถุงเท้าหนานุ่มขึ้นเตียงช่วยเพิ่มโอกาสถึงจุดสุดยอดได้ 30 เปอร์เซ็นต์ ฟังดูเหมือนเป็นเคล็ดลับเล็กๆ ที่ใครก็ทำตามได้ทันที แต่ตัวเลขนี้ยังไม่ใช่ข้อสรุปจากงานวิจัยขนาดใหญ่ และไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะได้ผลเหมือนกัน ต้นเรื่องมาจากการศึกษาของนักวิจัยในเนเ.. ดูเพิ่ม

เด็กบางคนพอได้ดินสอสีจะนั่งอยู่กับกระดาษได้นานกว่าตอนทำแบบฝึกหัด คำถามจึงไม่ใช่แค่ระบายสีแล้วสวยไหม แต่คือกิจกรรมธรรมดานี้กำลังฝึกหรือเปลี่ยนอะไรจริงหรือเปล่า คำตอบคือ มีคุณค่า แต่ไม่ได้อยู่ที่สีสวยหรือภาพเสร็จสมบูรณ์เพียงอย่างเดียว งานวิจัยพบผลตั้งแต่การลดความกังวลชั่วคราว การดึงความสนใจกลับมาอยู่กับงานตรงหน้า ไปจนถึงการใช้ผลงานเป็นตัวชี้พัฒนาการด้านตาและมือของเด็ก ทว่าหลักฐานแต่ละด้านแข็งแรงไม่.. ดูเพิ่ม

เวลานั่งอ่านหนังสือ ภายนอกเหมือนเป็นกิจกรรมที่ใช้แรงน้อย แค่สายตาเลื่อนไปตามบรรทัด แต่ในกะโหลกกำลังมีหลายระบบทำงานพร้อมกัน ทั้งแยกรูปร่างตัวอักษร ดึงเสียงและความหมายของคำ สร้างภาพสถานที่ และคาดเดาว่าตัวละครกำลังคิดอะไรอยู่ ตัวอักษรต้องผ่านระบบมองเห็นก่อน ภาพบนกระดาษถูกแยกเป็นเส้น มุม รูปแบบ และตำแหน่ง จากนั้นบริเวณด้านซ้ายของสมองตรงรอยต่อท้ายทอยกับกลีบขมับ หรือ visual word form area ช่วยตรวจจับรู.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่า เวลาส่งงานช้า คนจำนวนมากมีคำอธิบายให้ตัวเองได้เสมอ รถติด ลูกค้าปรับงานกะทันหัน อินเทอร์เน็ตขัดข้อง หรือมีเรื่องจำเป็นเข้ามาพอดี แต่ถ้าเป็นคนอื่นส่งงานช้า ภาพที่ผุดขึ้นมาอาจสั้นกว่านั้นมาก เช่น ไม่มีความรับผิดชอบ ขี้เกียจ หรือไม่เห็นความสำคัญของคนรอบข้าง สำนวน ความผิดของตัวเองเล็กเท่ามด ความผิดของผู้อื่นใหญ่เท่าภูเขา ไม่ใช่ชื่อทฤษฎีทางจิตวิทยาโดยตรง แต่เป็นคำเปรียบเปรยที่จับอาการขอ.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่า อ่านบทความยาวๆ ในมือถือจบแล้วเหมือนรู้เรื่อง แต่พอปิดหน้าจอ กลับนึกสาระสำคัญไม่ค่อยออก ขณะที่หนังสือกระดาษบางเล่มใช้เวลาอ่านนานกว่า แต่พอผ่านไปหลายวันยังจำได้ว่าประเด็นนั้นอยู่ฝั่งซ้ายหรือช่วงท้ายบท อาการนี้ไม่ได้แปลว่ามือถือทำให้สมองแย่ลงทันที และไม่ได้แปลว่าหนังสือกระดาษวิเศษกว่าในทุกสถานการณ์ เพียงแต่ รูปแบบของสื่อกำลังเปลี่ยนวิธีที่สมองจัดการกับข้อความ อยู่จริง ความต่างแรกอยู่.. ดูเพิ่ม

สาวอวบ หรือสาวผอม? คำตอบของผู้ชายไทยอาจไม่ใช่อย่างที่หลายคนคิด เวลาเพื่อนนั่งคุยกัน เรื่องหนึ่งที่มักโผล่มาเสมอคือ "ผู้ชายชอบสาวอวบหรือสาวผอมกันแน่?" บางคนมั่นใจว่าผอมคือมาตรฐานความสวย ขณะที่อีกหลายคนบอกว่ายุคนี้สาวอวบกำลังได้รับความนิยมมากขึ้น แต่ถ้าลองมองจากงานวิจัยและผลสำรวจจริง ๆ คำตอบกลับไม่ได้มีแค่ "อวบ" หรือ "ผอม" อย่างที่หลายคนคิด ผลสำรวจของ Bangkok Matching ซึ่งสอบถามผู้ชายไทย พบว่าผู้ตอ.. ดูเพิ่ม

เห็นอีกาหลายตัวบินมารุมล้อมซากอีกาเมื่อไร อย่าเพิ่งคิดว่ามันกำลังจัดงานศพ ภาพที่หลายคนเคยเห็นตามริมถนนหรือใต้ต้นไม้คือ อีกาหลายสิบตัวบินมารวมกัน ส่งเสียงร้องดังไม่หยุด บางตัวเกาะบนกิ่งไม้ บางตัวเดินวนอยู่ใกล้ซากเหมือนกำลังสังเกตอะไรบางอย่าง จนมีคนเปรียบว่าเป็นพิธีไว้อาลัยของโลกสัตว์ แต่เมื่อศึกษาพฤติกรรมอย่างจริงจัง นักวิทยาศาสตร์กลับพบว่าความจริงน่าสนใจกว่านั้นมาก มันไม่ใช่งานศพ แต่มันคือห้องเรี.. ดูเพิ่ม

"บางครั้งคนที่เราชอบ อาจไม่ได้เปลี่ยน...แต่ฮอร์โมนต่างหากที่เปลี่ยนมุมมอง" เรื่องนี้ฟังเผินๆ เหมือนเป็นพล็อตหนังรัก แต่กลับมีงานวิจัยด้านชีววิทยาและจิตวิทยาหลายชิ้นที่พยายามหาคำตอบว่า ฮอร์โมนในร่างกายของผู้หญิงสามารถส่งผลต่อความรู้สึกดึงดูดที่มีต่อผู้ชายได้หรือไม่ หนึ่งในประเด็นที่ถูกพูดถึงมากคือผลของยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมน ซึ่งอาจทำให้รูปแบบความชอบของผู้หญิงบางคนเปลี่ยนไปจากเดิม ยาคุมเกี่ยวอะไรกั.. ดูเพิ่ม

ต้นไม้อาจไม่ได้เงียบและนิ่งอย่างที่เราคิดมาตลอด ลองจินตนาการว่าต้นไม้หน้าบ้านกำลังขยับตัวอยู่ตลอดทั้งคืน ไม่ใช่เพราะลมพัด ไม่ใช่เพราะสัตว์มาเกาะ แต่เป็นการเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นเองจากภายใน จังหวะช้ามากเสียจนดวงตามนุษย์แทบไม่มีทางสังเกตเห็นได้ เลเซอร์เผยความลับที่ซ่อนอยู่ นักวิจัยใช้เครื่องสแกนเลเซอร์ความละเอียดสูงติดตามตำแหน่งของกิ่งและพุ่มไม้ตลอดทั้งคืน แล้วพบว่ากิ่งไม้หลายชนิดค่อยๆ ลดระดับลงหลัง.. ดูเพิ่ม

เคยไหม... ยิ่งคิดหนัก ยิ่งประชุมนาน หรืออ่านหนังสือจนหัวเริ่มตื้อ แล้วจู่ๆ ก็หาวทั้งที่ไม่ได้ง่วง? หลายคนโตมากับความเชื่อว่าการหาวเกิดจากการง่วง หรือร่างกายได้รับออกซิเจนไม่พอ แต่ช่วงหลายปีที่ผ่านมา นักวิจัยกลับพบหลักฐานที่น่าสนใจว่า เรื่องนี้อาจซับซ้อนกว่านั้นมาก เพราะการหาวอาจเป็นหนึ่งในกลไกที่สมองใช้เพื่อควบคุมอุณหภูมิของตัวเอง สมองก็ร้อนเป็นเหมือนกัน แม้สมองจะมีน้ำหนักเพียงส่วนน้อยของร่างกาย .. ดูเพิ่ม

แค่ได้ยินก็เหมือนนิยายไซไฟ แต่เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงในห้องแล็บ นักวิทยาศาสตร์สามารถนำเซลล์ผิวหนังของมนุษย์มาเปลี่ยนให้ย้อนกลับไปอยู่ในสภาพคล้ายสเต็มเซลล์ ก่อนพัฒนาเป็นเซลล์ประสาทและเพาะรวมกันจนกลายเป็น 'ก้อนสมองจิ๋ว' หรือออร์แกนอยด์ (Brain Organoid) ซึ่งมีโครงสร้างบางส่วนคล้ายสมองระยะเริ่มต้น แม้มันจะไม่มีความคิด ไม่มีความทรงจำ และไม่ใช่สมองมนุษย์ที่สมบูรณ์ แต่ก็สามารถส่งสัญญาณไฟฟ้าระหว่างเซลล์ได้.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่ามีคนถามว่า "ไม่มีอะไรเลย" คือเท่าไหร่ ฟังเหมือนเป็นคำถามง่าย ๆ แต่สำหรับโลกของวิทยาศาสตร์ นี่คือแนวคิดที่ซับซ้อนมาก เพราะการเข้าใจ เลขศูนย์ ไม่ใช่แค่การมองว่าไม่มีของวางอยู่บนโต๊ะ แต่หมายถึงการรับรู้ว่า "ความว่างเปล่า" ก็เป็นค่าหนึ่งในระบบตัวเลขได้เหมือนกัน ซึ่งเป็นความคิดเชิงนามธรรมที่ไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ผลทดลองที่ทำให้นักวิจัยต้องหันกลับมามองอีกาใหม่ นักวิจัยฝึกให้อีกาสังเก.. ดูเพิ่ม

ถ้าวันหนึ่งชีวิตกำลังจะสิ้นสุด... สมองจะเปิดฉากความทรงจำให้เราดูจริงหรือ? เรื่องเล่าที่ว่า คนเราจะเห็นภาพเหตุการณ์ในชีวิตไหลย้อนกลับมาก่อนเสียชีวิต มีมานานทั้งในภาพยนตร์ หนังสือ และคำบอกเล่าจากผู้ที่เคยเฉียดความตาย จนหลายคนคิดว่าเป็นเพียงความเชื่อ แต่เมื่อไม่กี่ปีก่อน มีงานวิจัยที่ทำให้นักประสาทวิทยาหันกลับมาสนใจเรื่องนี้อีกครั้ง หลังเกิดเหตุการณ์ที่ไม่มีใครตั้งใจให้เกิดขึ้นระหว่างการบันทึกคลื่นไ.. ดูเพิ่ม

"ทุกครั้งที่ยกแก้วน้ำขึ้นดื่ม หรือหยิบอาหารเข้าปาก อาจมีเศษพลาสติกชิ้นจิ๋วติดมาด้วยโดยที่เราไม่เคยสังเกต" ประโยคที่ว่า มนุษย์กินพลาสติกเทียบเท่าบัตรเครดิต 1 ใบต่อสัปดาห์ กลายเป็นข้อมูลที่ถูกแชร์กันไปทั่วโลกจนหลายคนตกใจ แต่ความจริงแล้ว ตัวเลขนี้มาจากการประมาณการของงานวิจัยและแบบจำลองในช่วงก่อนหน้า ซึ่งต้องการสื่อให้เห็นว่าปริมาณไมโครพลาสติกที่มนุษย์ได้รับอาจมากกว่าที่คิด ไม่ได้หมายความว่ามีใครกลืน.. ดูเพิ่ม

สิ่งที่เราเคยเห็นในหนังสือเรียน อาจไม่ใช่ภาพการเคลื่อนที่จริงของสเปิร์ม ภาพจำของคนส่วนใหญ่คือสเปิร์มสะบัดหางซ้ายขวาแล้วพุ่งตรงไปข้างหน้าเหมือนลูกอ๊อด แต่เมื่อมีการใช้กล้องจุลทรรศน์สามมิติความเร็วสูง นักวิจัยพบว่าความจริงซับซ้อนกว่านั้นมาก เพราะสเปิร์มไม่ได้ว่ายเป็นเส้นตรงแบบที่เราเคยเข้าใจ การเคลื่อนที่จริงคือหมุนควงตัวเป็นเกลียว หางของสเปิร์มไม่ได้ตีซ้ายและขวาอย่างสมมาตร แต่จะโบกไปด้านเดียวเป็นห.. ดูเพิ่ม