คัมภีร์ใบลาน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คัมภีร์ใบลานหนึ่ง “ผูก” คือใบลานหลายแผ่นที่เจาะรูแล้วร้อยรวมกันเป็นชุด คำนี้จึงบอกหน่วยทางกายภาพของต้นฉบับ ไม่ได้หมายความว่าเนื้อหาหนึ่งเรื่องต้องจบลงในผูกเดียวเสมอไป ก่อนรวมเป็นชุด ช่างจะจารตัวอักษรลงบนใบลานด้วยเหล็กจาร แล้วใช้เขม่าผสมน้ำมันยางช่วยให้รอยจารเห็นชัดขึ้น หอสมุดแห่งชาติอธิบายว่าใบ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ไทยเริ่มพิมพ์พระไตรปิฎกด้วยอักษรไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 ชุดแรกจัดพิมพ์ระหว่าง พ.ศ. 2431–2435 รวม 39 เล่ม สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนระบุว่านับเป็นฉบับพิมพ์เป็นเล่มครั้งแรกในประเทศสยาม ก่อนหน้านั้นคัมภีร์จำนวนมากจารลงบนใบลานด้วยอักษรขอม ส่วนเนื้อหายังคงเป็นภาษาบาลี อักษรเป็นเพียงรูปแบบตัวเขียน คนที่อ่านอักษ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ บานตู้ไม้เก่าในวัดบางบานมีลายทองเต็มหน้า บางบานเห็นเทวดา บางบานเป็นฉากรามเกียรติ์ มองผ่าน ๆ จึงดูคล้ายของประดับมากกว่าตู้เก็บหนังสือ ตู้พระธรรมมีไว้เก็บคัมภีร์พระไตรปิฎกและหนังสือคำสอนในวัด ส่วนภาพบนบานตู้เป็นงานช่างที่เล่าเรื่องพุทธประวัติ ชาดก หรือวรรณคดีได้ด้วย ตู้หนึ่งใบจึงทำหน้าที่ทั้งเก็บรักษาคัมภีร์.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ รอยเจาะเล็ก ๆ บนใบลานแต่ละแผ่นเป็นรายละเอียดที่ทำให้คัมภีร์เก่ามีหน้าตาไม่เหมือนหนังสือทั่วไป รูเจาะช่วยร้อยแผ่นใบลานที่เป็นเรื่องเดียวกันให้รวมเป็นชุด ส่วนไม้ประกับที่ขนาบด้านบนและล่างช่วยให้ใบลานปลอดภัยและไม่แตกหักง่าย หอสมุดแห่งชาติอธิบายว่าช่างนำใบลานที่จารเป็นเรื่องหรือเป็นตอนมาเรียง ร้อยด้วยสายสนองให.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คัมภีร์ใบลานทำจากใบของต้นลานจริง จารตัวอักษรด้วยเหล็กแหลมให้เป็นร่อง แล้วร้อยใบเข้าด้วยกันเป็นผูก คัมภีร์ที่จารบนวัสดุนี้มีทั้งคำสอนพุทธศาสนา เช่น พระไตรปิฎก และเรื่องวิชาการด้านอื่นด้วย ก่อนจาร ช่างเลือกใบลานที่ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป ตัดให้เหลือความยาวราว 50–75 เซนติเมตร แล้วตากสามวันสามคืน เมื่อแห้งจ.. ดูเพิ่ม

หอไตรไม่ได้สร้างกลางน้ำเพื่อประดับวัด ในวัดเก่าแก่หลายแห่งของไทย อาคารไม้ที่ตั้งโดดเดี่ยวอยู่กลางสระน้ำมักเรียกว่า “หอไตร” หรือ “หอพระไตรปิฎก” หน้าที่หลักคือเก็บคัมภีร์ใบลาน หนังสือผูก และเอกสารธรรมะที่ใช้สืบทอดความรู้ รูปทรงหลังคาซ้อนชั้นและงานแกะสลักทำให้หอไตรงดงาม แต่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการออกแบบ ช่างโบราณวางอาคารให้สัมพันธ์กับแดด ลม น้ำ ดิน และพฤติกรรมของแมลง คัมภีร์ใ.. ดูเพิ่ม

ตัวหนังสือบนใบลาน ไม่ได้เขียนลงไป แต่ถูกสร้างจากรอยแผลเล็กจิ๋ว ลองยกคัมภีร์ใบลานขึ้นรับแสงเฉียง จะเห็นว่าเส้นอักษรไม่ได้แบนราบเหมือนหมึกบนกระดาษ ทุกขีดมีเงาบางๆ อยู่ข้างร่อง นั่นคือหลักฐานจากปลายเหล็กจารที่เคยกดผ่านผิวใบเมื่อหลายร้อยปีก่อน ช่างจารไม่ได้ใช้หมึกวาดตัวหนังสือ แต่ใช้แรงมือสร้างร่องก่อน แล้วจึงทำให้ร่องนั้นมืดจนอ่านได้ หากมองในระดับเนื้อเยื่อ ผิวใบลานที่ผ่านการต้ม ตาก และขัดจนเรียบ ยั.. ดูเพิ่ม