ความเชื่ออีสาน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คำว่า “ผีฟ้า” ในอีสานปรากฏทั้งในคติเรื่องพระยาแถนและพิธีเข้าทรงของนางเทียมที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วย สองบริบทนี้จึงไม่ควรใช้แทนกัน สารานุกรมวัฒนธรรมไทยแยกความหมายสองแบบนี้ ส่วนนักวิจัยที่ศึกษาพิธีในชุมชนลาวแห่งหนึ่งที่ศรีสะเกษสัมภาษณ์ผู้ร่วมพิธีและสังเกตงาน แล้วพบว่า ท่ารำกับบทกลอนลำสื่อบทบาทของผี.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th คืนที่มีคนป่วยหนักติดต่อกันหรือวัวควายล้มตาย ชุมชนที่ยังหาคำอธิบายไม่ได้มักเต็มไปด้วยความกลัว ความเชื่อเรื่อง “ผีปอบ” จึงถูกเรียกขึ้นมาเพื่ออธิบายเหตุร้ายที่มองไม่เห็น ภาพจำในละครเรื่องกินตับกินไส้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของตำนาน ไม่ใช่หลักฐานว่ามีสิ่งมีชีวิตเ.. ดูเพิ่ม

คำชะโนดเป็นชื่อที่หลายคนคุ้นหู แม้จะไม่เคยไปด้วยตัวเองก็ตาม ที่นี่อยู่ในจังหวัดอุดรธานี เป็นพื้นที่ป่าที่มีน้ำล้อมรอบ ทำให้ดูเหมือนเกาะกลางธรรมชาติ ความรู้สึกแรกที่คนส่วนใหญ่เจอเมื่อไปถึง มักไม่ใช่คำอธิบายทางวิชาการ แต่เป็นความเงียบ ความชื้นของป่า และทางเดินไม้ที่พาเข้าไปทีละช่วง เหมือนกำลังก้าวเข้าไปอีกโลกหนึ่ง 1. สภาพพื้นที่ที่ทำให้เรื่องเล่าเริ่มมีพลัง คำชะโนดมีลักษณะเป็นป่าดิบชื้น มีน้ำล้อมรอ.. ดูเพิ่ม

“แมวโพง” เป็นชื่อที่ปรากฏในภาษาถิ่นและเรื่องเล่าพื้นบ้าน โดยเฉพาะภาพของแมวตัวใหญ่ที่ออกหากินกลางคืน หลายเรื่องเล่าผูกมันเข้ากับเสียงร้องแปลก ดวงตาสะท้อนแสง และเหตุการณ์ที่เกิดกับลูกแมวในบ้าน กลางคืนในชนบท เสียงแมวร้องอาจไม่ได้เป็นแค่เสียงสัตว์ทะเลาะกันเสมอไป สำหรับบางบ้าน เสียงนั้นถูกจำต่อมาในชื่อ “แมวโพง” แมวตัวใหญ่ที่เล่ากันว่าย่องมาตอนดึก ดวงตาวาวในความมืด และหายไปก่อนใ.. ดูเพิ่ม

ในเชิงคติชนวิทยา (Folklore) วัตถุทางวัฒนธรรมมักมีหน้าที่ (Function) มากกว่าหนึ่งมิติเสมอ เช่นเดียวกับ "พระไม้" งานพุทธศิลป์พื้นบ้านของชาวอีสานที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้าเพื่อการกราบไหว้ แต่ยังเป็นวัตถุพิธีกรรมที่บรรจุความเชื่อเรื่องการจัดการ "เคราะห์กรรม" และ "พลังงานด้านมืด" เอาไว้ด้วยกัน จนกลายเป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้ผู้กำกับแถวหน้าอย่าง ปรัชญา ปิ่นแก้ว นำมาถ่ายทอดเป็นภาพย.. ดูเพิ่ม

ตำนานความเชื่อเรื่องผีร้ายในภาคอีสานมักซ่อนความรู้ทางภูมิปัญญาในการรับมือกับความเจ็บป่วยและความตายเอาไว้ โดยเฉพาะตำนานของ "ห่าก้อม" หรือ พญาผีปอบขั้นสูงสุด ที่มีฤทธิ์เดชรุนแรงจนน่าสะพรึงกลัวเรื่องราวของห่าก้อมถูกนำมาตีความใหม่ผ่านภาพยนตร์ "ห่าก้อม (The Darkness of the Soul)" ซึ่งเล่าถึง ตัณหาความโลภ และ ความเชื่อที่บิดเบือน ของผู้คนในชนบทที่นำไปสู่การเป็นบ้าและก่อความรุนแรงในชุมชน ภาพยนตร์สะท้อนว.. ดูเพิ่ม