ความหลากหลายทางชีวภาพ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th จากถนนที่ค่อย ๆ ไต่ระดับผ่านป่าสีเขียว อากาศร้อนของเชียงใหม่ค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นลมเย็นและหมอกบาง ภาพตรงหน้าทำให้หลายคนรู้สึกเหมือนกำลังเดินทางออกจากประเทศไทยไปยังภูเขาสูงในต่างประเทศ ทั้งที่จุดหมายยังอยู่บนผืนแผ่นดินไทย ดอยอินทนนท์จึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ดูทะเลหมอกหร.. ดูเพิ่ม

🌱 เจอ “ดอกปีศาจ” ชนิดใหม่ในไทย พืชที่แทบซ่อนตัวใต้ดิน และไม่ใช้แสงสร้างอาหารเลย เวลาพูดถึง “พืช” ภาพที่เรานึกถึงก็มักหนีไม่พ้นใบสีเขียว รากที่ดูดน้ำจากดิน และการรับแสงเพื่อสังเคราะห์อาหาร แต่ในป่าทางตะวันตกของประเทศไทย นักพฤกษศาสตร์เพิ่งอธิบายพืชชนิดใหม่ที่แทบจะเดินสวนทางกับภาพจำเหล่านั้นทั้งหมด มันไม่มีใบเขียว ไม่มีคลอโรฟิลล์ ไม่สังเคราะห์แสง และใช้ชีวิตส่วนใหญ่หลบอยู่ใต้เ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ประเทศไหนมีมดมากที่สุดในโลก? ถ้าถามแบบเร็ว ๆ หลายคนอาจนึกถึงบราซิล เพราะมีทั้งป่าแอมะซอน ป่าฝนเขตร้อน และพื้นที่ธรรมชาติขนาดมหาศาล แต่คำตอบที่มักปรากฏในฐานข้อมูลการกระจายพันธุ์มดกลับเป็น ออสเตรเลีย ซึ่งมีจำนวนชนิดมดที่ได้รับการบันทึกไว้สูงมากจนอยู่ในอันดับต้น ๆ ของโ.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึงสัตว์ป่าในแอฟริกา ภาพที่ลอยขึ้นมาก่อนมักเป็นสิงโต ช้าง ยีราฟ หรือเสือชีตาห์ แต่จริง ๆ แล้วทวีปนี้มีสัตว์อีกมากมายที่หน้าตาแปลก ความสามารถไม่ธรรมดา และบางชนิดพบได้เฉพาะพื้นที่เล็ก ๆ เท่านั้น บางตัวหน้าตาเหมือนเอาสัตว์หลายชนิดมารวมกัน บางตัวตัวเล็กจนแทบไม่มีใครพูดถึง และบางตัวมีเรื่องราววิวัฒนาการที่น่าสนใจกว่าสัตว์ชื่อดังเสียอีก ลองทำความรู้จักกับสัตว์เหล่านี้กัน 1. โอคาปิ (Okapi) ถ้ามอง.. ดูเพิ่ม

นับนกในเมืองทุกปีไปทำไม? ตัวเลข 268 ตัวสำคัญ เพราะมันไม่ได้ยืนอยู่ลำพัง ภาพประกอบแนวคิด: การนับนกในเมืองหนึ่งครั้งให้ภาพของช่วงเวลาหนึ่ง แต่ความหมายที่มากขึ้นเกิดจากการเก็บข้อมูลด้วยแนวทางใกล้เคียงกันต่อเนื่องหลายปี วันนี้ที่เชียงใหม่มีการสำรวจ “นกปิ๊ดจะลิว” หรือนกปรอดหัวโขน รอบคูเมืองอีกครั้ง และตัวเลขที่รายงานในปีนี้คือ 268 ตัว ถ้ามองเพียงตัวเลขเดียว คำถามที่อาจเกิดขึ้นทันทีคือ 268 ต.. ดูเพิ่ม

คำว่า “พืชถูกคุกคาม” ไม่ได้แปลว่าพืชชนิดนั้นสูญพันธุ์ไปแล้ว แต่เป็นสัญญาณว่าควรติดตามข้อมูลและพิจารณาการคุ้มครองอย่างจริงจัง ข่าวล่าสุดจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จึงน่าสนใจตรงที่หน่วยงานกำลังทบทวนข้อมูลอย่างเป็นระบบ ก่อนจัดลำดับว่าจะคุ้มครองหรือฟื้นฟูเรื่องใดเป็นพิเศษ กรมอุทยานฯ รายงานเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 ว่าเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การจัดทำและปรั.. ดูเพิ่ม

ก่อนมีเมือง ถนน หรือไร่นากว้างสุดสายตา พื้นที่จำนวนมากของโลกเคยปกคลุมด้วยผืนป่าชื้นที่ฝนตกสม่ำเสมอ ต้นไม้สูงเรียงซ้อนกันเป็นชั้นจนแสงแดดส่องลงถึงพื้นได้เพียงบางช่วง ป่าเหล่านี้กลายเป็นเวทีเก่าแก่ของวิวัฒนาการ และยังเก็บร่องรอยชีวิตจากโลกยุคโบราณเอาไว้ในรูปแบบที่ซับซ้อนมาก ป่าฝนเขตร้อนในวันนี้กินพื้นที่บนโลกไม่ถึงสามเปอร์เซ็นต์ แต่เป็นบ้านของสิ่งมีชีวิตบนบกจำนวนมหาศาล นักวิทยาศาสตร์ประเมินว่า สัตว.. ดูเพิ่ม

ภาพประกอบ: Acanthosaura syrax — ภาพโดย Trivalairat et al., 2026 ผ่าน Pensoft Publishers ข่าวการค้นพบกิ้งก่าชนิดใหม่ในประเทศไทยกลายเป็นกระแสขึ้นมา เพราะนักวิจัยตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ให้มันว่า Acanthosaura syrax หรือกิ้งก่าเขาหนามเล็กไซแรกซ์ ชื่อ “ไซแรกซ์” ทำให้หลายคนนึกถึงมังกรของราชินีเรนีรา ทาร์แกเรียน จากซีรีส์ House of the Dragon ทันที แต่ชื่อที่ดูเหมือนเรื่องแฟนตาซีนี้ไม่ได้ถูก.. ดูเพิ่ม

ลองจินตนาการว่า วันหนึ่งเราตื่นขึ้นมาแล้วพบว่า ผึ้งหายไปหมดทั้งโลก ไม่มีผึ้งบินอยู่ตามสวน ไม่มีเสียงหึ่ง ๆ ตามดอกไม้ และไม่มีรังผึ้งตามธรรมชาติอีกต่อไป ตอนแรกหลายคนอาจคิดว่า แล้วมันเกี่ยวอะไรกับชีวิตประจำวันล่ะ? เรื่องนี้อาจไม่ได้จบแค่การไม่มีน้ำผึ้งกิน สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือ ผึ้งเป็นหนึ่งในตัวช่วยสำคัญของธรรมชาติในการ ผสมเกสร เวลาแมลงบินจากดอกหนึ่งไปอีกดอกหนึ่ง ละอองเรณูสามารถติดไปกับตัวมัน แล้วถ.. ดูเพิ่ม

ถ้ามนุษย์หายไป โลกไม่ได้กดปุ่มรีเซ็ตทันที ภาพที่หลายคนชอบนึกคือ เมืองเงียบ ถนนมีต้นไม้แทงขึ้นมา สัตว์ป่าเดินกลางตึก แล้วไม่กี่สิบปีโลกก็กลับเป็นสีเขียวเหมือนไม่เคยมีอารยธรรมมนุษย์อยู่ตรงนั้น ภาพนี้มีส่วนจริง แต่ก็ง่ายเกินไปเยอะ เพราะสิ่งที่มนุษย์ทิ้งไว้มีทั้งของที่ธรรมชาติย่อยสลายได้ ของที่อยู่ต่ออีกนาน และระบบนิเวศบางแบบที่ดันพึ่งการดูแลของมนุษย์ไปแล้วด้วย ช่วงแรก สิ่งที่หายก่อนคือระบบ ไม่ใช่ตึก.. ดูเพิ่ม

ทากใบไม้ป่าชายเลน มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Elysia bangtawaensis เป็นทากทะเลในกลุ่มซาโคกลอสซา (Sacoglossa) ซึ่งมีความสามารถพิเศษในการเก็บคลอโรพลาสต์จากสาหร่ายไว้ภายในเซลล์ของตัวเอง จึงมักถูกเรียกว่าเป็นหนึ่งในกลุ่ม “ทากสังเคราะห์แสง” สัตว์ชนิดนี้อาศัยอยู่ในถิ่นอาศัยเฉพาะ เช่น ป่าชายเลน แอ่งน้ำตื้น และทางระบายน้ำบริเวณเขตน้ำขึ้นน้ำลง ไม่ใช่สัตว์น้ำจืดอย่างที่หลายคนอาจเข้าใจผิด ลำตัวมีสีเขีย.. ดูเพิ่ม

ทำไมป่าลึกยังเต็มไปด้วยคำถาม แม้มีดาวเทียมและโดรน แผนที่สามารถบอกได้ว่าป่าเริ่มต้นและสิ้นสุดตรงไหน แต่ไม่ได้หมายความว่าจะอธิบายทุกสิ่งที่อยู่ภายในได้ครบถ้วน ป่าลึกหลายแห่งทั่วโลกจึงยังเป็นพื้นที่แห่งคำถาม ไม่ใช่เพราะต้องมีเรื่องเหนือธรรมชาติซ่อนอยู่เสมอไป แต่เพราะระบบนิเวศภายในนั้นซับซ้อน และยังมีอีกหลายพื้นที่ที่มนุษย์ไม่เคยสำรวจอย่างละเอียด คำว่า “ป่าลึกมิสทีเรีย” ในที่นี้จึงเป็นคำเ.. ดูเพิ่ม

หลายคนคงเคยได้ยินประโยคที่ว่า “ถ้าผึ้งสูญพันธุ์ มนุษย์จะอยู่ได้อีกแค่ 4 ปี” และเชื่อว่าเป็นคำกล่าวของ อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ แต่จากการตรวจสอบ ยังไม่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือว่าไอน์สไตน์เคยกล่าวหรือเขียนประโยคนี้จริง อีกทั้งตัวเลข 4 ปีก็ไม่ได้เป็นข้อสรุปทางวิทยาศาสตร์ที่ใช้ทำนายว่ามนุษย์จะสูญพันธุ์หลังจากผึ้งหายไป อย่างไรก็ตาม นั่นไม่ได้แปลว่าผึ้งไม่มีความสำคัญ เพราะหากจำนวนผึ้งและแมลงผสมเก.. ดูเพิ่ม

หากโลกไม่มีต้นไม้ จะเกิดอะไรขึ้นกับมนุษย์และสิ่งแวดล้อม? คำกล่าวที่ว่า “เราจะไม่รู้คุณค่าของสิ่งที่มีอยู่ จนกว่าจะสูญเสียมันไป” อาจอธิบายความสำคัญของต้นไม้ได้ดีที่สุด ต้นไม้ไม่ได้ทำให้โลกมีสีเขียวและร่มเงาเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงกับอากาศที่เราหายใจ วัฏจักรน้ำ ความสมบูรณ์ของดิน ที่อยู่อาศัยของสัตว์ ตลอดจนอาหาร ยารักษาโรค และรายได้ของผู้คนจำนวนมาก หากโลกปราศจากต้นไม้ ผลกระทบจึงไม่ได้หยุ.. ดูเพิ่ม

ถ้ามองปลาหมอคางดำทีละตัว มันก็เป็นปลาขนาดไม่ใหญ่ ไม่มีพิษ ไม่ได้มีเขี้ยวคอยไล่กัดคน และยังนำมาปรุงอาหารได้ด้วย ความน่ากลัวของมันจึงไม่ได้อยู่ที่ปลาหนึ่งตัว แต่อยู่ที่ตอนซึ่งปลาจำนวนมหาศาลเข้าไปแทนที่สัตว์น้ำเดิมในคลอง ปากแม่น้ำ บ่อเลี้ยง และพื้นที่น้ำกร่อย จนสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นเหลือพื้นที่และอาหารน้อยลง ชื่อวิทยาศาสตร์ของปลาชนิดนี้คือ Sarotherodon melanotheron มีถิ่นกำเนิดตามชายฝั่งแอฟริกาตะวันตก.. ดูเพิ่ม

ในผืนป่าดิบชื้นแอมะซอนที่ลึกลับและเข้าถึงยาก มีไพรเมตชนิดหนึ่งที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นที่สุดในโลกอาศัยอยู่ นั่นคือ ลิงอูคารีหัวล้าน (Bald Uakari) หรือชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Cacajao calvus ลิงชนิดนี้ไม่เพียงแค่ดูแปลกตาด้วยศีรษะที่ล้านเลี่ยนและใบหน้าสีแดงสด แต่ยังเป็นเครื่องชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศในพื้นที่ลุ่มน้ำแอมะซอนที่สำคัญอีกด้วย ความโดดเด่นที่สุดของลิงอูคารีหัวล้านคือใบหน้าที่แดงก่ำราวกับท.. ดูเพิ่ม

“Heterostemma brownii” ดอกดาวกลางพรมมอส พืชหายากที่หวนคืนสู่โลกพฤกษศาสตร์ ท่ามกลางผืนป่าดิบอันชุ่มชื้นของจังหวัดเชียงราย ซึ่งพื้นป่าถูกปกคลุมด้วยพรมมอสสีเขียวขจี มีไม้เลื้อยขนาดเล็กชนิดหนึ่งผลิดอกสีเหลืองสดออกมาอย่างสง่างาม แม้รูปลักษณ์จะดูบอบบางและซ่อนตัวกลมกลืนอยู่ท่ามกลางพืชพรรณ แต่การค้นพบพืชชนิดนี้กลับสร้างความตื่นเต้นให้แก่วงการพฤกษศาสตร์ เพราะมันคือ Heterostemma brownii Hayata .. ดูเพิ่ม

ปลาหมอคางดำ: มหันตภัยเงียบใต้ผืนน้ำ เมื่อ "เอเลี่ยนสปีชีส์" กำลังเปลี่ยนระบบนิเวศไทย จากปลาต่างถิ่นที่ครั้งหนึ่งแทบไม่มีใครรู้จัก วันนี้ "ปลาหมอคางดำ" กลายเป็นชื่อที่ถูกพูดถึงไปทั่วประเทศ หลังการแพร่ระบาดอย่างรวดเร็วในหลายพื้นที่ จนส่งผลกระทบต่อทั้งระบบนิเวศ แหล่งประมง และอาชีพของเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ แม้จะมีขนาดไม่ใหญ่ แต่ปลาชนิดนี้กลับถูกยกให้เป็นหนึ่งใน เอเลี่ยนสปีชีส์ (Alien Species) ท.. ดูเพิ่ม

10 ชนิดของแมงป่องในประเทศไทย รู้จักสายพันธุ์ที่สำคัญ แมงป่องเป็นสัตว์มีพิษที่หลายคนมักกลัวทันทีเมื่อเห็น โดยเฉพาะเวลาพบตามบ้าน สวน กองไม้ หรือพื้นที่ชื้น แต่ในความจริง แมงป่องที่พบในประเทศไทยมีหลายชนิด หลายขนาด และหลายพฤติกรรม ไม่ได้มีอันตรายเท่ากันทั้งหมด ประเทศไทยมีรายงานแมงป่องมากกว่า 40 ชนิด กระจายอยู่ในหลายวงศ์ ตั้งแต่แมงป่องขนาดใหญ่ที่คนไทยคุ้นตา ไปจนถึงแมงป่องตัวเล็กที่พบเฉพาะบางพื้นที่ กา.. ดูเพิ่ม

3 เห็ดหายากของไทย ที่อาจค่อย ๆ หายไปจากผืนป่า ประเทศไทยมีเห็ดหลายชนิดที่จัดเป็น เห็ดหายาก และบางชนิดพบได้เฉพาะในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมเท่านั้น โดยเฉพาะเห็ดที่อาศัยความสัมพันธ์กับรากไม้ในป่าธรรมชาติ ซึ่งไม่สามารถเพาะเลี้ยงได้ง่ายเหมือนเห็ดเศรษฐกิจทั่วไป สิ่งที่ทำให้เห็ดเหล่านี้น่าเป็นห่วง ไม่ใช่แค่การพบเห็นน้อยลง แต่ยังสะท้อนถึงความสมบูรณ์ของผืนป่า ดิน ความชื้น และระบบนิเวศโดยรอบ หากป่าถูกรบกวนมากข.. ดูเพิ่ม