ความรู้ธรรมชาติ

เวลาเราเห็นภาพปลาปักเป้ากลายเป็นลูกบอลหนามลอยตุ๊บป่องอยู่ในน้ํา หลายคนคงสงสัยว่าท่าทางประหลาดๆ แบบนี้มันทําได้อย่างไรและทําไปเพื่ออะไรกันแน่ ปลาปักเป้าไม่ได้มีลมหายใจเหมือนคนเราที่จะสูดลมเข้าปอดให้ตัวพองขึ้นมาได้ แต่มันมีกลไกทางสรีรวิทยาที่น่าสนใจซ่อนอยู่ภายใต้พฤติกรรมนี้ ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกการเอาตัวรอดที่แปลกประหลาดที่สุดในโลกใต้น้ํา สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่าปลาปักเป้าสูดอากาศเข้าไป วิธีการ.. ดูเพิ่ม

เปิดความลับร่างกายกุ้ง ทำไมหัวใจและอวัยวะสำคัญจึงอยู่รวมกันด้านหน้า? หากวันหนึ่งเราพบว่าหัวใจไม่ได้เต้นอยู่ภายในหน้าอก แต่อยู่ใกล้บริเวณศีรษะแทน คงเป็นเรื่องที่ดูแปลกประหลาดราวกับหลุดออกมาจากภาพยนตร์ไซไฟ แต่สำหรับสิ่งมีชีวิตที่คุ้นเคยบนจานอาหารอย่าง กุ้ง เรื่องนี้เป็นโครงสร้างตามธรรมชาติที่ซ่อนอยู่ภายใต้เปลือกแข็ง เพราะบริเวณด้านหน้าของกุ้งไม่ได้มีเพียงหัวใจเท่านั้น แต่ยังเป็นที่อยู่ของอวัยวะสำคั.. ดูเพิ่ม

เคยไหม เดินออกจากบ้านหลังฝนหยุดใหม่ ๆ แล้วอยู่ดี ๆ ต้องหยุดสูดกลิ่นตรงพื้นดินแบบไม่รู้ตัว กลิ่นมันไม่ได้หอมแบบน้ำหอมหรือดอกไม้ แต่มันมีความสด ความเย็น และความรู้สึกเหมือนธรรมชาติกำลังเปิดประตูออกมา หลายคนชอบกลิ่นนี้มากจนบอกว่าแค่ได้กลิ่นดินหลังฝนตกก็รู้สึกสบายใจขึ้นทันที จริง ๆ แล้วกลิ่นที่หลายคนคุ้นเคยนี้มีชื่อเรียกว่า กลิ่นเพทริคอร์ หรือ Petrichor เป็นกลิ่นที่เกิดขึ้นตอนฝนตกลงบนดินแห้ง โดยเฉพาะ.. ดูเพิ่ม

แม้จะมีรูปลักษณ์ภายนอกที่ดูคล้ายคลึงกันจนหลายคนอาจสับสน แต่จระเข้ (Crocodile) อัลลิเกเตอร์ (Alligator) และเคย์แมน (Caiman) ต่างเป็นสมาชิกในอันดับ Crocodilia ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทั้งในด้านสรีระ ถิ่นที่อยู่ และพฤติกรรมที่แตกต่างกันอย่างน่าสนใจ เริ่มต้นที่ จระเข้ (Crocodile) สัตว์เลื้อยคลานที่คุ้นเคยกันดี มีลักษณะเด่นคือส่วนหัวที่เรียวยาวเป็นรูปตัววี หรือตัวยูแคบ เมื่อปิดปากจะเห็นฟันทั้งแถบบนและล.. ดูเพิ่ม

หลายคนอาจเคยเห็นภาพแอ่งน้ำเล็ก ๆ ตามพื้นที่แห้งแล้งที่ค่อย ๆ หายไปเมื่อเข้าสู่ช่วงอากาศร้อน พื้นดินแตกระแหงจนเหมือนไม่มีสิ่งมีชีวิตเหลืออยู่ แต่ใต้ดินบางแห่งยังมีสัตว์ชนิดหนึ่งที่กำลังรอเวลาที่เหมาะสม นั่นคือปลาปอด สัตว์น้ำที่มีวิธีเอาตัวรอดแตกต่างจากปลาทั่วไปอย่างมาก ชื่อปลาปอดอาจฟังดูเหมือนปลาที่มีความสามารถพิเศษแบบในนิยาย แต่จริง ๆ แล้วเป็นกลุ่มปลาที่มีวิวัฒนาการมาเพื่ออยู่ในพื้นที่ที่สภาพแวดล.. ดูเพิ่ม

เคยเห็นหน้านกกระจอกเทศแล้วรู้สึกไหมว่ามันดูเหมือนมีอะไรบางอย่างไม่เหมือนสัตว์ตัวอื่น ตาคู่นั้นเด่นมาก ใหญ่จนแทบแย่งซีนทั้งหน้า พอมารู้ว่าดวงตาของมันมีขนาดใหญ่กว่าสมองจริง ๆ ก็ต้องหยุดคิดนิดหนึ่ง เพราะธรรมชาติเหมือนออกแบบเจ้านกตัวนี้มาแบบเน้นการมองก่อน เรื่องอื่นค่อยว่ากัน นกกระจอกเทศเป็นนกขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ตัวโต ขายาว วิ่งเร็ว และมีคอสูงที่ช่วยให้มองพื้นที่รอบตัวได้ไกลมาก จุดเด่นที่คนมักสังเกตเ.. ดูเพิ่ม

ปลาชนิดที่เดินบนบกได้ และอยู่บนบกได้นานกว่าปลาทั่วไป ปลาส่วนใหญ่ต้องอาศัยอยู่ในน้ำเพื่อหายใจผ่านเหงือก แต่ในธรรมชาติยังมีปลาบางชนิดที่วิวัฒนาการให้สามารถขึ้นมาเคลื่อนที่บนบกได้ และอยู่ได้นานกว่าปลาทั่วไป หากร่างกายยังมีความชุ่มชื้นเพียงพอ ความสามารถนี้ไม่ได้หมายความว่าพวกมันใช้ชีวิตบนบกได้เหมือนสัตว์บกจริง ๆ แต่เป็นการปรับตัวเพื่อเอาชีวิตรอดในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง เช่น แหล่งน้ำตื้น น้ำแห้ง น้.. ดูเพิ่ม

ในห้วงมหาสมุทรอันมืดมิดและเต็มไปด้วยแรงดันมหาศาล สัตว์โลกต้องปรับตัวอย่างถึงที่สุดเพื่อความอยู่รอด หนึ่งในสิ่งมีชีวิตที่น่าอัศจรรย์ที่สุดคือ "ปลาสามขา" (Tripodfish) หรือมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Bathypterois grallator ปลาทะเลลึกที่มีลักษณะเฉพาะตัวเปรียบเสมือนกำลังยืนหยัดอยู่บนพื้นมหาสมุทรด้วย "ขา" อันเป็นเอกลักษณ์ ซึ่งเป็นบทเรียนอันล้ำค่าเกี่ยวกับการใช้พลังงานอย่างคุ้มค่าในสภาวะที่อาหารหายาก แทนที่.. ดูเพิ่ม

ผลไม้หวานหอมที่เรากินกันทุกวัน ไม่ได้เป็นแค่ของอร่อยจากธรรมชาติ แต่เป็นหนึ่งในวิธีที่ต้นไม้ใช้ “ส่งเมล็ด” ออกไปให้ไกลจากต้นแม่ ถ้ามองแบบผิวเผิน เรื่องนี้ดูเหมือนต้นไม้กำลังขาดทุน ต้นไม้ต้องใช้น้ำ แร่ธาตุ น้ำตาล และพลังงานจำนวนมากในการสร้างผลไม้หนึ่งลูก แต่สุดท้ายกลับมีนก ลิง ค้างคาว หรือสัตว์อื่นมากินจนหมด แต่สิ่งที่ต้นไม้ต้องการจริง ๆ อาจไม่ใช่การเก็บผลไม้ไว้กับตัวตั้งแต่แรก สิ่งสำคั.. ดูเพิ่ม

เดินริมทะเลแล้วเจอแผ่นสีขาวนวล รูปร่างยาวรี เบา เปราะ และมีด้านหนึ่งขูดเป็นผงได้ง่าย สิ่งนั้นมักถูกเรียกว่า “ลิ้นทะเล” หรือ “กระดองหมึก” ของหมึกกระดอง ไม่ใช่กระดูกอย่างที่หลายคนเข้าใจ พูดง่าย ๆ คือ ลิ้นทะเลเป็นเปลือกแข็งที่อยู่ภายในลำตัวของหมึกกระดอง ภาษาอังกฤษเรียกว่า cuttlebone แม้มีคำว่า bone แต่แท้จริงแล้วเป็นโครงสร้างภายในของสัตว์ทะเลกลุ่มมอลลัสก์ ซึ่งเป็นญาติกับหมึกแ.. ดูเพิ่ม

กลางคืนอันเงียบสงบ หลายคนอาจเคยเห็นแสงเล็ก ๆ กระพริบอยู่ตามพุ่มไม้ ริมทุ่งนา หรือพื้นที่ชุ่มน้ำ ราวกับมีดวงดาวดวงเล็กลอยอยู่ใกล้พื้นดิน แสงนั้นมาจากหิ่งห้อย แมลงตัวจิ๋วที่ทำให้ธรรมชาติยามค่ำคืนดูมีชีวิตชีวาอย่างน่าประหลาด แต่เคยสงสัยไหมว่า แสงของหิ่งห้อยเกิดขึ้นได้อย่างไร พวกมันมีไฟอยู่ในตัวจริงหรือเปล่า แท้จริงแล้ว แสงของหิ่งห้อยไม่ได้เกิดจากไฟแบบหลอดไฟหรือเปลวเทียน แต่เกิดจากกระบวนการทางเคมีภาย.. ดูเพิ่ม