การได้ยิน

ใครที่ชอบเสียบหูฟังแบบ In-ear แล้วออกไปวิ่ง อาจเคยได้ยินคำเตือนว่าเหงื่อจะขังอยู่ในรูหูจนกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อรา ดันขี้หูเข้าไปอัดแน่น แล้วสุดท้ายหูหนวกถาวรก่อนอายุ 30 ฟังแล้วน่ากลัวจนอยากโยนหูฟังทิ้งทันที แต่เรื่องนี้ต้องแยกเป็นคนละประเด็น เพราะความชื้นในช่องหู การอักเสบจากเชื้อโรค ขี้หูอุดตัน และประสาทหูเสื่อมจากเสียงดังไม่ใช่เรื่องเดียวกัน การใส่หูฟังวิ่งไม่ได้แปลว่าจะทำให้ทุกคนสูญเสียการได้ย.. ดูเพิ่ม

เวลายืนรอรถไฟฟ้าในช่วงเร่งด่วน เสียงรอบตัวแทบไม่มีช่วงเงียบสนิท ทั้งเสียงล้อเหล็กเสียดราง เสียงลมจากขบวนรถ เสียงพัดลมระบายอากาศ เสียงฝีเท้า เสียงสนทนา และเสียงประกาศจากสถานี ล้วนซ้อนกันจนหูต้องคัดเลือกข้อมูลที่สำคัญที่สุดออกมาอย่างรวดเร็วเสียงปี๊บ ๆ ก่อนประตูเลื่อนเข้าหากันจึงไม่ได้มีหน้าที่แค่บอกว่ารถกำลังจะออก เสียงนี้ทำหน้าที่เป็นสัญญาณเตือนที่ต้องเด่นพอให้แยกออกจากเสียงพื้นหลัง และต้องสั้นชัด.. ดูเพิ่ม

สิ่งที่มองเห็นจากภายนอกเป็นเพียงประตูด่านแรกของระบบการได้ยินเท่านั้น เพราะถัดเข้าไปหลังแก้วหูมีชิ้นส่วนเล็กจิ๋วทำหน้าที่รับแรงสั่นสะเทือนแล้วส่งต่ออย่างแม่นยำ กระดูกชิ้นนี้มีขนาดเล็กจนแทบจินตนาการไม่ออก แต่ทุกครั้งที่ได้ยินเสียงพูด เสียงเพลง หรือเสียงรถบนถนน มันกำลังทำงานร่วมกับโครงสร้างอื่นอยู่เงียบๆ คำตอบคือ กระดูกโกลน ซึ่งเป็นทั้งกระดูกที่เล็กที่สุดและเบาที่สุดในร่างกายมนุษย์ ตำแหน่งของมันไม่ไ.. ดูเพิ่ม

ยิ่งตั้งใจเงียบ เสียงเล็กยิ่งเด่น ตอนกลางคืนเสียงไม่ได้แรงขึ้น แต่พื้นหลังเงียบลง ภาพคุ้นมากคือเดินย่องเข้าครัว เปิดตู้เย็นช้าๆ แล้วค่อยเอื้อมมือไปหยิบขนม พอปลายนิ้วแตะถุงพลาสติกแค่กรอบเดียว กลับรู้สึกเหมือนทั้งบ้านได้ยินพร้อมกัน ความรู้สึกนี้มีคำอธิบายตรงไปตรงมาในเรื่องการรับรู้เสียง สมองไม่ได้วัดแค่ความดังของเสียงโดดๆ แต่เปรียบเทียบเสียงนั้นกับเสียงพื้นหลังรอบตัวอยู่ตลอดเวลากลางวันมีเสียงรถ แอร.. ดูเพิ่ม

หูไม่ได้ไวขึ้น แต่สมองกำลังลดงานของตา เคยมีจังหวะที่กำลังพยายามฟังเสียงเบาๆ แล้วมือเอื้อมไปถอดแว่นเอง ทั้งที่แว่นไม่ได้เกี่ยวอะไรกับหู หรือพออยากจับคำพูดจากอีกฝั่งของห้อง เปลือกตาก็ค่อยๆ หรี่ลงราวกับกำลังซูมเสียง ทั้งหมดนี้ดูประหลาด แต่มีเหตุผลในระดับการจัดการความสนใจของสมองอยู่ข้างหลัง สมองไม่ได้รับทุกอย่างเข้ามาแบบไม่จำกัด ตาและหูส่งข้อมูลเข้ามาพร้อมกันตลอดเวลา ภาพตรงหน้าอาจมีใบหน้า การเคลื่อนไ.. ดูเพิ่ม

ความเงียบไม่ได้ดังขึ้น แต่สมองเพิ่งเสียเสียงพื้นหลังที่คอยกลบทุกอย่าง พัดลมหยุดแค่เสี้ยววินาที ทำไมบรรยากาศเปลี่ยนทั้งห้อง ตอนพัดลมหรือแอร์ทำงาน เสียงลม มอเตอร์ และคอมเพรสเซอร์สร้างเสียงต่อเนื่องอยู่เบื้องหลัง สมองไม่ได้สนใจมันตลอดเวลา เพราะระบบการได้ยินมีความสามารถในการ ปรับตัวต่อเสียงที่คงที่ เมื่อเสียงเดิมดังซ้ำต่อเนื่อง ความสำคัญของเสียงนั้นจะค่อยๆ ลดลงในระดับการรับรู้ เหมือนสมองจัดมันไว้ในหม.. ดูเพิ่ม

คุยกันเสียงดังจนแทบฟังใครไม่รู้เรื่อง แต่ชื่อของตัวเองกลับทะลุเข้าหูเฉย เคยอยู่ในร้านอาหาร งานเลี้ยง โรงอาหาร หรือห้องประชุมที่เสียงคุยซ้อนกันยุ่บยั่บไหม กำลังตั้งใจฟังคนตรงหน้าอยู่แท้ๆ เสียงโต๊ะข้างๆ แทบไม่ได้สนใจเลย แต่พอมีใครพูดชื่อของตัวเองขึ้นมา แม้ไม่ได้ดังเป็นพิเศษ หัวกลับหันไปหาเสียงนั้นทันทีแบบอัตโนมัติอาการนี้เกี่ยวข้องกับสิ่งที่นักจิตวิทยาเรียกว่า ปรากฏการณ์งานเลี้ยงค็อกเทล เป็นความสาม.. ดูเพิ่ม

เสียงเดียวกัน แต่ระยะห่างไม่เท่ากัน สมองรับเรื่องไม่เหมือนกัน ลองนึกถึงคนพูดคำว่า “เดี๋ยว” จากอีกฝั่งของห้อง แล้วเทียบกับคำเดียวกันที่ดังขึ้นเบาๆ ห่างจากใบหูไม่กี่เซนติเมตร ทั้งที่เป็นคำเดิม ความรู้สึกกลับคนละเรื่องเลยเหตุผลสำคัญไม่ได้อยู่ที่คำพูดอย่างเดียว แต่อยู่ที่สมองกำลังประเมินว่า ต้นกำเนิดเสียงเข้ามาใกล้ร่างกายแค่ไหน มนุษย์มีการประมวลผลพื้นที่รอบตัวที่เรียกว่า peripersonal spac.. ดูเพิ่ม

ทำไมเสียงตัวเองในคลิปถึงฟัง “ไม่เหมือนเสียงเรา” ทั้งที่คนอื่นบอกว่านี่แหละเสียงจริง? เคยไหม พูดกับคนอื่นทุกวันก็รู้สึกว่าเสียงตัวเองปกติดี แต่พอลองเปิดคลิปหรือฟังข้อความเสียงที่ตัวเองอัดไว้ กลับเกิดคำถามทันทีว่า “เดี๋ยวนะ...นี่เสียงเราจริงเหรอ?” บางคนรู้สึกว่าเสียงในคลิปสูงกว่า บางกว่า หรือไม่คุ้นหูอย่างประหลาด ทั้งที่คนรอบข้างกลับบอกว่า “ก็เสียงแบบนี้แหละ” เรื.. ดูเพิ่ม

เคยเป็นไหมครับ...ตอนพูดตามปกติ เราก็รู้สึกว่าเสียงตัวเองฟังดูธรรมดา ไม่ได้แปลกอะไร แต่พอลองอัดเสียงส่งในแชต หรือเปิดคลิปที่ตัวเองพูดเท่านั้นแหละ ความรู้สึกแรกกลับกลายเป็นว่า “เดี๋ยวนะ...นี่เสียงเราจริงเหรอ?” ผมเองก็เคยคิดว่าไมโครโฟนมือถือคงอัดเสียงเพี้ยน หรือเครื่องอาจลดคุณภาพเสียงลง แต่จริง ๆ แล้ว โทรศัพท์ไม่ได้เป็นตัวการหลักครับ สาเหตุสำคัญคือ ตอนเราพูด เราได้ยินเสียงตัวเองพร้อมกันถึ.. ดูเพิ่ม

แทบทุกคนน่าจะเคยเจอช่วงที่เปิดฟังคลิปเสียงของตัวเองแล้วรู้สึกว่า “นี่เสียงเราจริงหรือ” เสียงในคลิปอาจดูสูงกว่า บางกว่า แหลมกว่า หรือฟังเหมือนเป็นคนละคน ทั้งที่เพื่อนรอบตัวกลับบอกว่าเสียงนี้ก็เหมือนตัวจริงตามปกติ ความรู้สึกแปลกไม่ได้เกิดจากเครื่องบันทึกทำให้เราเปลี่ยนเสียงไปทั้งหมด แต่เกิดจากวิธีที่เราได้ยินเสียงตัวเองขณะพูดไม่เหมือนวิธีที่คนอื่นได้ยิน ตอนพูด เราได้ยินเสียงตัวเองพร้อมก.. ดูเพิ่ม

ถ้ามองเผินๆ หูเหมือนอวัยวะธรรมดาที่ไว้ฟังเสียง แต่จริงๆ แล้วมันทำงานเหมือนตัวรับสัญญาณที่เลือกได้แค่บางความถี่ของโลกเท่านั้น เสียงรอบตัวมีมากกว่าที่ได้ยินเยอะมาก ทั้งเสียงที่ดังจนรู้สึกได้ และเสียงที่เงียบจนมนุษย์ไม่เคยรับรู้เลยตลอดชีวิต 1 ช่วงการได้ยินของมนุษย์ไม่ได้กว้างอย่างที่คิด หูคนส่วนใหญ่รับเสียงได้ประมาณ 20 ถึง 20,000 เฮิรตซ์ ต่ำกว่านี้เรียกว่าอินฟราซาวด์ สูงกว่านี้คืออัลตราซาวด์ ทั้งสอง.. ดูเพิ่ม

งานวิจัยด้านประสาทวิทยาชี้ว่า ความจำเกี่ยวกับคำพูดอาจพึ่งพาระบบการได้ยินและความรู้สึกจากการออกเสียง มากกว่าส่วนสมองที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของปากโดยตรง เวลาคนเราพูดออกมาหนึ่งคำ สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้มีแค่ริมฝีปาก ลิ้น และกล้ามเนื้อในช่องปากขยับตามคำสั่งของสมอง งานวิจัยใหม่จากนักวิจัย McGill University และ Yale School of Medicine ชี้ว่า การเรียนรู้และจดจำรูปแบบการพูดอาจพึ่งพาระบบรับเสียงและความรู้สึก.. ดูเพิ่ม

มนุษย์มักคิดว่าเรารับรู้โลกได้ครบถ้วน ผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 แต่ในความเป็นจริงแล้ว สิ่งที่เราได้ยิน เป็นเพียงช่วงเล็กๆของคลื่นเสียงทั้งหมดเท่านั้น โดยหูมนุษย์ทั่วไปสามารถรับความถี่ประมาณ 20-20,000 เฮิรตซ์ ในขณะที่ยังมีเสียงอีกมหาศาล ที่อยู่ต่ำหรือสูงกว่านั้น ซึ่งเราไม่สามารถรับรู้ได้เลย โดยเสียงที่ต่ำกว่าช่วงการได้ยินเรียกว่า "คลื่นเสียงความถี่ต่ำ" ซึ่งมีความถี่ต่ำกว่า 20 เฮิรตซ์ เสียงประเภทนี้สา.. ดูเพิ่ม

สวัสดีครับทุกคน วันนี้อยากจะมาแชร์เรื่องที่หลายคนอาจไม่เคยนึกถึง เพราะตัวผมเองก็เป็นหนึ่งในนั้นเหมือนกัน คือ "การใส่หูฟังเป็นเวลานาน ๆ" มันมีผลเสียกับหูเรามากกว่าที่คิดนะครับ ทุกวันนี้ไม่ว่าจะทำงาน นั่งรถไฟฟ้า ออกกำลังกาย หรือแม้แต่ก่อนนอน หลายคน (รวมถึงตัวผมเอง) ก็มักจะเสียบหูฟังติดหูไว้ตลอดเวลา ฟังเพลงบ้าง ดูหนังบ้าง คุยโทรศัพท์บ้าง ซึ่งตอนแรกก็คิดว่าไม่น่าจะมีปัญหาอะไร แต่พอเริ่มมีอาการหูอื้อ .. ดูเพิ่ม

กรรมใดหนอ ที่ตามมา ถึงบัดนี้ทั้งกรรมดี กรรมชั่ว ทั้วทุกหนเกิดแก่เจ้า ตั้งแต่เกิด เป็นตัวตนกลายเป็นคน อยู่ในโลก ของตัวเอง เสียงจากพ่อ จากแม่ ไม่เคยคุ้นเสี่ยงอุ่นๆ เอ เอ้ พร่ำบรรเลงแม่กล่อมเจ้า นอนเถอะลูก ผูกเป็นเพลงแต่เจ้าเคว้ง ไม่รับรู้ ผู้อาทร โลกเงียบเหงา เศร้าจิต คิดไม่ออกยากจะบอก ความรู้สึก นึกสังหรไม่เคยรู้ กว่าแปดเดือน ไร้ผลพรนั้นเจ้านอน ไร้แว่วเสียง เพียงสักครา โธ่ลูกน้อย บริสุทธิ ผุดผ่องย.. ดูเพิ่ม