การเลี้ยงลูก

เมื่อชีวิตเหลือแค่บทบาทแม่ ตัวตนเดิมอาจค่อย ๆ เลือนหายโดยไม่มีใครทันสังเกต คำว่า “เสียสละเพื่อลูก” ฟังดูอบอุ่น แต่ถ้าต้องเสียสละทุกอย่างอยู่ฝ่ายเดียว มันอาจค่อย ๆ กัดกินพื้นที่ชีวิตจนแทบไม่เหลือชื่อของตัวเอง งานอดิเรกที่เคยรักหายไปก่อน งานที่เคยภูมิใจพักแบบไม่มีกำหนด เพื่อนค่อย ๆ ห่าง เสื้อผ้าและของใช้เลือกจากความสะดวกของลูกเป็นหลัก เวลาว่างกลายเป็นเวลาซักผ้า เตรียมอาหาร พาไปเรียน เช็.. ดูเพิ่ม

ยิ่งน่ารักจนใจแทบละลาย ทำไมมือถึงอยากบีบแก้มขึ้นมาซะงั้น ภาพคุ้นตาของคนเลี้ยงเด็กคือเห็นแก้มยุ้ยๆ แล้วอดไม่ได้ที่จะพูดว่า “น่ากัดจริงๆ” ตามด้วยการฟัดพุง หอมแรงๆ หรือทำท่ากำหมัดเพราะความเอ็นดู ทั้งที่ในใจไม่มีความตั้งใจทำร้ายแม้แต่น้อย อาการประหลาดที่ความรักดันแสดงหน้าตาคล้ายความก้าวร้าวนี้มีชื่อในงานจิตวิทยาว่า Cute Aggression หรือความรู้สึกอยากบีบ อยากกัด อยากฟัด เมื่อเจออะไรที่น่ารั.. ดูเพิ่ม

ยิ่งอยากให้ช่วย ยิ่งเผลอแย่งกลับมาทำเอง ปัญหาไม่ได้เริ่มจากความหวงลูกอย่างเดียว ภาพที่เจอบ่อยคือแม่บ่นว่าเหนื่อย อยากให้พ่อช่วยอาบน้ำ ป้อนข้าว กล่อมนอน หรือจัดกระเป๋าลูกบ้าง แต่พอพ่อเริ่มทำจริง กลับมีเสียงตามมาทันทีว่า “ไม่ใช่แบบนั้น” “เดี๋ยวลูกสำลัก” “ใส่เสื้อผิดตัว” แล้วสุดท้ายก็รับงานกลับมาทำเองทั้งหมด พฤติกรรมลักษณะนี้มีคำในงานวิจัยครอบครัวว่า การกั้นประตูบ.. ดูเพิ่ม

แม่ไม่ได้อ่านใจคน แต่สมองอาจอ่านความเปลี่ยนแปลงของลูกได้เร็วกว่าที่ลูกทันสังเกต คำว่าแม่รู้ได้ยังไง บางครั้งมีคำตอบที่ธรรมดากว่าเวทมนตร์ บ้านไหนเคยเจอฉากประมาณนี้ น่าจะคุ้นมาก ลูกเพิ่งพาเพื่อนคนใหม่เข้าบ้านไม่กี่ครั้ง แม่กลับพูดสั้นๆ ว่า ‘คนนี้ระวังหน่อยนะ’ ตอนนั้นฟังแล้วอาจรู้สึกว่าแค่ไม่ถูกชะตา แต่ผ่านไปหลายเดือนกลับมีเรื่องยืมเงิน โกหก กดดัน หรือชวนไปทำอะไรที่ไม่สบายใจ จนคำเตือนเก่.. ดูเพิ่ม

เด็กเก็บกดเป็นคำที่หลายบ้านใช้กันง่ายมาก เห็นเด็กเงียบ ไม่เถียง ไม่โวยวาย ไม่ร้องไห้ต่อหน้าคนอื่น ก็สรุปว่าเลี้ยงง่าย เรียบร้อย น่ารักดี แต่บางทีความเงียบนั้นไม่ได้แปลว่าเด็กไม่มีเรื่องในใจ แค่เด็กเรียนรู้ไปแล้วว่า พูดออกไปก็ไม่มีใครฟัง หรือพูดแล้วโดนดุหนักกว่าเดิม เด็กบางคนไม่ได้เกิดมาเป็นคนเงียบตั้งแต่แรก ตอนเล็กๆ อาจเคยถามเยอะ งอแงบ้าง เล่าเรื่องไร้สาระให้ฟังทั้งวัน แต่พอเจอคำพูดแนว “เรื.. ดูเพิ่ม

เด็กอินโทรเวิร์ตไม่ใช่เด็กมีปัญหา แต่ก็ไม่ควรถูกปล่อยให้หลีกหนีทุกสถานการณ์ทางสังคม เวลาลูกบอกว่าไม่อยากไปงานวันเกิด ไม่อยากเข้าค่าย ไม่อยากเล่นกับเด็กคนอื่น หรือขออยู่เงียบ ๆ คนเดียว พ่อแม่หลายคนมักแบ่งออกเป็นสองทางสุดโต่ง บางคนพยายามบังคับให้ลูกเข้าสังคมทุกครั้งเพราะกลัวว่าจะโตไปแล้วเข้ากับใครไม่ได้ ขณะที่อีกกลุ่มกลับคิดว่าเมื่อลูกเป็นเด็กอินโทรเวิร์ตก็ควรปล่อยให้ทำทุกอย่างตามใจ เพราะนั่นคือธรร.. ดูเพิ่ม

เพียงโทรศัพท์มือถือเครื่องเดียว เด็กสามารถเข้าถึงข้อมูล ความบันเทิง และสื่อจากทั่วโลกได้ภายในไม่กี่วินาที คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่า 'ควรให้เด็กใช้สื่อหรือไม่' แต่คือ 'ควรห้าม หรือควรสอนให้ใช้สื่ออย่างมีวิจารณญาณ เด็กๆและเยาวชนสามารถเข้าถึงข้อมูล ข่าวสาร ความบันเทิง และสื่อสังคมออนไลน์ได้เพียงปลายนิ้ว ถึงแม้ว่าสื่อเหล่านี้จะมอบโอกาสในการเรียนรู้และเปิดโลกทัศน์ก็ตาม แต่ในขณะเดียวกันก็แฝงไปด้วยความเสี่.. ดูเพิ่ม

เสียงกริ่งหมดคาบเรียนดังขึ้นพร้อมความวุ่นวายเล็กๆ ที่เกิดขึ้นแทบทุกวันหน้าประตูโรงเรียน หลายครอบครัวกำลังเผชิญกับสถานการณ์ใหม่เมื่อทางโรงเรียนประกาศนโยบายเข้มงวดห้าม นำโทรศัพท์มือถือเข้ามาในเขตการศึกษา กฎที่ตั้งใจจะแก้ปัญหาการใช้โซเชียลระหว่างเรียนกลับสร้างผลกระทบข้างเคียงที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ นั่นคือความรู้สึกไม่สบายใจของพ่อแม่ที่ เคยพึ่งพาเครื่องมือสื่อสารในการติดตามบุตรหลาน ความสัมพันธ์ระหว่างบ้า.. ดูเพิ่ม

การเห็นเด็กๆ นั่งจ้องหน้าจอมือถือหรือแท็บเล็ตเป็นเวลานานจนแทบไม่ขยับตัวกลายเป็นภาพชินตาในบ้านหลายหลัง ไม่ว่าจะเป็นจังหวะที่คุณพ่อคุณแม่ยุ่งกับการทำงานหรือช่วงเวลาพักผ่อน แต่รู้หรือไม่ว่าความ เพลิดเพลินที่ดูเหมือนไม่มีพิษมีภัยนี้ กำลังส่งผลกระทบที่ซ่อนเร้นต่อคุณภาพชีวิตของเด็กๆ โดยเฉพาะเรื่องของการนอนหลับและสมาธิในการเรียนรู้ หลายคนอาจรู้สึกว่าการให้เด็กเล่นมือถือช่วยให้พวกเขาอยู่นิ่ง ได้นานขึ้น แต.. ดูเพิ่ม

ออทิสติกเป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาการของสมองที่ส่งผลต่อการสื่อสารและการเข้าสังคมของเด็ก ซึ่งมักจะเริ่มแสดงอาการให้เห็นชัดเจนในช่วงวัยเด็กเล็ก การเข้าใจว่าภาวะนี้คืออะไร ไม่ใช่เรื่องของความผิดปกติที่ต้องอับอาย แต่เป็นเงื่อนไขที่เด็กแต่ละคนมีลักษณะเฉพาะตัวแตกต่างกันออกไป บางคนอาจจะมีโลกส่วนตัวสูง บางคนอาจมีทักษะเฉพาะด้านที่โดดเด่นอย่างน่าทึ่ง แต่สิ่งที่ทุกคนต้องการเหมือนกันคือความเข้าใจจากคนร.. ดูเพิ่ม

ในอดีต การลงโทษด้วยการตีลูกเคยเป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไปในหลายครอบครัว บางบ้านมองว่าเป็นการสั่งสอนให้หลาบจำ ขณะที่ปัจจุบันสังคมเริ่มตระหนักมากขึ้นว่า การใช้ความรุนแรงอาจส่งผลต่อทั้งร่างกายและจิตใจของเด็ก หากมองในมุม “บันทึกความทรงจำของคนรุ่นก่อน” อุปกรณ์ที่เคยถูกนำมาใช้ลงโทษมีหลากหลาย ตั้งแต่ของใช้ในบ้าน ไปจนถึงอุปกรณ์ที่ถูกเตรียมไว้โดยเฉพาะ 1. ก้านมะยม สถานะ: ไอเทมลงโทษระดับเบา ก้านมะย.. ดูเพิ่ม

หลายครอบครัวต้องเจอกับช่วงเวลาที่ซับซ้อน เมื่อคนที่รักคนหนึ่งได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคจิตเภท บางบ้านมีพ่อแม่เป็นผู้ป่วย บางบ้านมีญาติผู้ใหญ่ที่อาศัยอยู่ร่วมกัน สิ่งที่ผู้ใหญ่หลายคนกังวลไม่ใช่แค่เรื่องการดูแลผู้ป่วย แต่เป็นความรู้สึกว่าเด็กในบ้านจะได้รับผลกระทบอย่างไร เด็กเป็นคนที่รับบรรยากาศรอบตัวได้ไวมาก บางครั้งยังไม่เข้าใจคำว่าโรคจิตเภทด้วยซ้ำ แต่สามารถรู้ได้ว่าบ้านมีความตึงเครียด มีเสียงพูด.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่า หลายครั้งยิ่งมีคนพูดว่า “ห้ามทำ” เรากลับยิ่งรู้สึกอยากทำมากกว่าเดิม ไม่ว่าจะเป็นเด็กที่ถูกห้ามเล่นของบางอย่าง วัยรุ่นที่ถูกห้ามคบเพื่อนบางคน หรือแม้แต่ผู้ใหญ่ที่ถูกบอกว่า “อย่าเปิดดู” ก็กลับรู้สึกอยากรู้ทันที พฤติกรรมนี้ไม่ได้เกิดจากการดื้อเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับกลไกทางจิตวิทยาที่พบได้ในมนุษย์แทบทุกคน เมื่อเรารู้สึกว่าอิสรภาพในการเลือกถูกจำกัด สมอง.. ดูเพิ่ม

เสียงหัวเราะของเด็กทารกฟังดูเหมือนเรื่องเล็ก ๆ แต่จริง ๆ แล้วเป็นหนึ่งในสัญญาณที่บอกว่าเด็กกำลังเรียนรู้โลกใบใหม่รอบตัว ไม่ใช่แค่รู้สึกขำแบบผู้ใหญ่ แต่เป็นการตอบสนองต่อคน เสียง สีหน้า การสัมผัส และเหตุการณ์ที่คาดไม่ถึง โดยทั่วไป เด็กหลายคนจะเริ่มมีเสียงหัวเราะคิกคักในช่วงประมาณ 4 เดือน ส่วนการหัวเราะที่ชัดขึ้นมักค่อย ๆ ตามมาในช่วงเดือนถัด ๆ ไป CDC ระบุว่า เด็กอายุ 4 เดือนจำนวนมากสามารถหัวเราะคิกค.. ดูเพิ่ม

เด็กยุคนี้ไม่ได้เปรียบเทียบกันแค่คะแนนสอบ รองเท้า หรือของเล่นเหมือนเมื่อก่อนอีกต่อไป หลายครั้ง “สมาร์ทโฟน” กลายเป็นสิ่งที่ทำให้เด็กบางคนรู้สึกว่าตัวเองตามเพื่อนไม่ทัน โดยเฉพาะเมื่อเพื่อนในห้องเริ่มมีมือถือรุ่นใหม่ ใช้งานโซเชียล เล่นเกม หรือคุยกันผ่านแอปต่าง ๆ ได้อย่างคล่องตัว เรื่องนี้ถูกพูดถึงหลัง หลินจื้อฉวิน (Lin Zhi-qun) ทนายความชื่อดังในไต้หวัน เล่าประสบการณ์ส่วนตัวผ่าน Facebook ว.. ดูเพิ่ม

สำหรับทารกวัยแรกเกิดจนถึงอายุ 6 เดือน อาหารที่เหมาะสมที่สุดคือ “นมแม่เพียงอย่างเดียว” โดยทั่วไปยังไม่จำเป็นต้องป้อนน้ำ อาหารบด น้ำผลไม้ หรืออาหารอื่นเพิ่มเติม หากเด็กเติบโตได้ดีและไม่มีคำแนะนำเฉพาะจากแพทย์ แนวทางนี้สอดคล้องกับคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกและหน่วยงานด้านสุขภาพหลายแห่ง ที่แนะนำให้ทารกกินนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรก โดยไม่ให้อาหารหรือเครื่องดื่มอื่น รวมถึงน้ำเปล่า เหตุผ.. ดูเพิ่ม

เด็กไม่ได้ต้องการพ่อแม่ที่ตอบถูกทุกครั้ง ใจเย็นทุกนาที หรือรู้วิธีเลี้ยงลูกครบเหมือนอ่านตำรามาทั้งชั้นหนังสือ สิ่งที่เด็กต้องการจริง ๆ มักเรียบง่ายกว่านั้นมาก คือมีใครสักคนที่เขาไว้ใจได้ กลับไปหาได้ และรู้สึกว่าต่อให้วันนี้บ้านวุ่นวายไปหน่อย ความรักก็ยังอยู่ตรงนั้น แนวคิดนี้ไม่ใช่คำปลอบใจลอย ๆ ในวงสนทนาพ่อแม่ แต่โยงกับงานของ Donald Winnicott กุมารแพทย์และนักจิตวิเคราะห์ชาวอังกฤษ ผู้เสนอคำว่า Good.. ดูเพิ่ม

ลักษณะเด่นของการเลี้ยงลูกแบบตะวันตก 1. ส่งเสริมความเป็นอิสระ ตั้งแต่ยังเล็ก เด็กจะถูกสอนให้ทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยตนเอง เช่น กินข้าวเอง ใส่เสื้อผ้าเอง หรือแม้กระทั่งนอนคนเดียว พ่อแม่จะปล่อยให้ลูกลองผิดลองถูก เพื่อพัฒนา “ความรับผิดชอบส่วนตัว” 2. เปิดรับความคิดเห็นของลูก พ่อแม่ชาวตะวันตกมักพูดคุยกับลูกอย่างเปิดเผย ฟังความเห็น และให้ลูกตัดสินใจเองในเรื่องบางอย่าง มีการสนทนาอย่าง “เพื่อนกั.. ดูเพิ่ม

ในยุคปัจจุบัน เทคโนโลยีเข้าถึงได้ง่าย มือถือและโทรทัศน์กลายเป็นสิ่งใกล้ตัวเด็กมากขึ้นเรื่อยๆ หลายครอบครัวอาจใช้จอภาพเป็นตัวช่วยเลี้ยงเด็กในเวลาที่ผู้ปกครองยุ่ง หรือเพื่อให้เด็กอยู่นิ่งๆ แต่รู้หรือไม่ว่า การให้เด็กดูจอมากเกินไป ส่งผลเสียต่อพัฒนาการหลายด้านอย่างคาดไม่ถึง 1. พัฒนาการสมองล่าช้า สมองของเด็กเล็กจะพัฒนาได้ดีที่สุดจากการเล่น การสัมผัส การพูดคุย และการมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้าง แต่เมื่อเด็.. ดูเพิ่ม