แค่ชื่อก็มีนัยยะเเล้ว สลากกินแบ่งรัฐบาลแต่ชาวบ้านชอบเรียกสลากกินรวบ

          สลากกินแบ่ง กับ สลากกินรวบ: ชื่อใกล้กันแต่ความหมายคนละเรื่อง
​ถ้าพูดถึงเรื่องความหวังของคนไทย ทุกวันที่ 1 และ 16 คงหนีไม่พ้นแผ่นกระดาษเล็กๆ ที่เราเรียกว่า "ลอตเตอรี่" หรือชื่อทางการคือ "สลากกินแบ่งรัฐบาล" แต่เชื่อไหมครับว่าในวงสนทนาชาวบ้าน เรามักจะได้ยินคำว่า "สลากกินรวบ" โผล่มาคู่กันเสมอ ซึ่งคำนี้มันมีนัยนะที่แสบๆ คันๆ ซ่อนอยู่พอสมควร

​          คำว่า "สลากกินแบ่ง" นั้นมีความหมายตรงตัวตามชื่อครับ คือการ "แบ่ง" รายได้จากการขายหวยออกเป็นส่วนๆ ส่วนหนึ่งจ่ายเป็นเงินรางวัลให้คนถูก อีกส่วนส่งเข้าคลังหลวงเพื่อเอาไปพัฒนาประเทศ ถนน หนทาง โรงพยาบาล เปรียบเสมือนการที่รัฐบาลชวนชาวบ้านมาลงขัน ใครโชคดีก็แบ่งเงินรางวัลไป ใครพลาดก็ถือว่าบริจาคช่วยชาติไปในตัว มีกติกาชัดเจน มีการถ่ายทอดสดให้ลุ้นกันหน้าจอ

​          แต่พอมาถึงคำว่า "สลากกินรวบ" นัยนะมันเปลี่ยนไปทันทีครับ! ชาวบ้านมักใช้คำนี้เรียก "หวยใต้ดิน" เพราะคำว่า "กินรวบ" มันสื่อถึงพฤติกรรมของ "เจ้ามือ" ที่ถ้าคนแทงไม่ถูก เจ้ามือก็จะ "รวบ" เงินเดิมพันทั้งหมดเข้ากระเป๋าตัวเองคนเดียวเต็มๆ โดยไม่ต้องส่งส่วยหรือแบ่งไปพัฒนาส่วนรวมที่ไหน ความหมายมันจึงดูดุดันและสะท้อนถึงระบบที่ "ได้เสีย" กันโดยตรงระหว่างชาวบ้านกับเจ้ามือ

​          ทำไมชาวบ้านถึงยังติดปากเรียกแบบนั้น?
​ประวัติศาสตร์มันฟ้อง: ในอดีตหวยใต้ดินเฟื่องฟูก่อนลอตเตอรี่จะเข้าถึงทุกหมู่บ้าน คำว่ากินรวบจึงเป็นคำคุ้นหูที่บ่งบอกถึงความเสี่ยงว่า "ถ้าไม่ถูก เจ้ามือก็รวบหมดนะ"

​          ความรู้สึกประชดประชัน: บางครั้งชาวบ้านก็ใช้เรียกสลากกินแบ่งรัฐบาลแบบจิกกัด ในกรณีที่งวดนั้นๆ เลขออกยากเหลือเกิน หรือหาซื้อลำบากจนรู้สึกเหมือนถูกรัฐบาล "กินรวบ" เงินในกระเป๋าไปฟรีๆ โดยที่โอกาสถูกช่างริบหรี่
​ความง่ายและใกล้ชิด: หวยกินรวบ (ใต้ดิน) มันตอบโจทย์คนงบน้อย มีสิบบาทก็แทงได้ ไม่ต้องจ่ายแพงเท่าลอตเตอรี่ใบละร้อยกว่าบาท (ที่มักจะเกินราคา) นัยนะของมันจึงเป็นเรื่องของ "วิถีชีวิต" ที่ขนานไปกับกฎหมาย

​          สรุปง่ายๆ คือ "กินแบ่ง" คือการเฉลี่ยโชคและเฉลี่ยทุกข์คืนสู่สังคม ส่วน "กินรวบ" คือเกมวัดดวงที่มีผู้ชนะเพียงหนึ่งเดียวคือเจ้ามือ แม้ชื่อจะคล้ายกัน แต่ในความรู้สึกชาวบ้าน มันคือเส้นแบ่งระหว่าง "ความหวังของชาติ" กับ "ความมันส์ส่วนตัว" ที่ต้องแลกมาด้วยความเสี่ยงครับ